Zondag 16/02/2020

Interview

Filmcomponist Terence Blanchard: "Ik heb moeite met een film als 'La La Land'"

Beeld Bas Bogaerts

Hij groeide op met Wynton Marsalis als beste vriend en speelde bij Art Blakey's Jazz Messengers. Vandaag is jazz trompettist Terence Blanchard (55) huiscomponist van Spike Lee en staan er 35 scores op zijn naam. Woensdag is hij centrale gast op de World Soundtrack Awards in Gent.

29 augustus 2005. Wanneer orkaan Katrina in New Orleans aan land komt, hebben Terence Blanchard en zijn gezin al lang veiliger oorden opgezocht. De filmcomponist woont in de bakermat van de jazz, maar besluit tijdelijk te verhuizen naar zijn appartement in Los Angeles. Alleen, van zijn moeder is geen spoor.

“Twee weken lang heb ik niets van haar gehoord”, vertelt hij ons in Gent. “Ik probeerde haar hele tijd te bereiken op haar gsm. Maar daar kon ze niet goed mee overweg, waardoor we niet wisten of ze oké was.”

Uiteindelijk is het een vriend die de bejaarde vrouw gaat zoeken en op een vliegtuig zet richting zoonlief. Die is op datzelfde moment bezig met de voorbereidingen van Inside Man, zijn volgende film met cineast Spike Lee. “Normaal vliegt Spike me altijd naar New York om het project te bespreken. In plaats daarvan kwam hij deze keer naar mij. Toen hij aankwam, viel hij meteen met de deur in huis: ‘ik ga een documentaire maken over New Orleans’.”

Maanden later, tijdens de muziekopnames van Inside Man, ontmoet Lee de moeder van Blanchard in de studio. “Ik stond te dirigeren, toen hij haar vroeg: ‘ben je al terug in je huis geweest’. Niet dus, we hadden allemaal geen idee van de situatie ter plaatse. Toen ik er even later bij kwam staan, was het al beklonken. Spike zou mijn moeder en mij volgen wanneer we terugkeerden naar ons huis.”

Het resultaat is de heftige HBO-documentaire When the Levees Broke waarvoor Blanchard ook zelf de muziek schreef, vanuit zijn huis in de getroffen stad. “Wanneer ik rond moeilijke thema’s componeer en ik krijg het even moeilijk, dan neem ik een pauze en ga ik wandelen in het park. Deze keer kon dat niet. Eens buiten werd ik geconfronteerd met dezelfde shit. Dat was hard en frustrerend. Een mixed bag of emotions, bro. Ook dat is Amerika. Wanneer ze je stem nodig hebben, zie je ze overal. Maar wanneer je hen echt nodig hebt, gebeurt er niets.”

Blanchard noemt de score het moeilijkste wat hij ooit gedaan heeft, omdat het zo dichtbij kwam. “Elke componist, in elk genre, vertelt zijn eigen verhaal via muziek”, zegt hij. “Maar als filmcomponist is dat niet je job, dan vertel je het verhaal van een ander. En dan kwam deze documentaire.”

Scared as shit

Zijn samenwerking met Lee leverde onder meer muziek op bij 25th Hour, She Hate Me en Malcolm X, en verloopt altijd volgens hetzelfde stramien. Na de voorbespreking laat de regisseur de componist gewoon met rust. “Ik weet intussen wat hij verwacht. Spike houdt niet van 'underscore', de sfeermuziek die onder dialogen loopt. Daarom focus ik me op thema’s, die ik hem doorstuur terwijl aan het draaien is. Vanaf dan wil hij geen demo’s meer horen.”

In plaats daarvan wil Lee de muziek ervaren zoals de kijker dat doet. “Ik heb dat lang niet geweten, tot hij het onlangs vertelde in een dubbelinterview. Pas tijdens de opnames met het orkest hoort hij de muziek voor de eerste keer. Ik vind het briljant, dat je de componist zo’n vertrouwen geeft. Maar nu ik dat weet, ben ik scared as shit. (lacht) Ik wil dat vertrouwen niet beschamen."

Momenteel werkt Blanchard opnieuw aan een film van Lee. De muziek zal deze keer wat anders klinken, omdat ze wordt ingespeeld door een rhythm-and-blues sectie. Hoe moeilijk is die combinatie van jazz en een klassiek orkest? “Je moet muzikanten op hun sterkstes uitspelen”, vindt de jazzman. “Ik ga geen strijkers laten swingen, daarvoor heb ik jazzmuzikanten. Omgekeerd laat ik het jazzcombo geen weelderige, volle klanken produceren.”

White knight syndrome

Tijdens de World Soundtrack Awards op Film Fest Gent maakt La La Land-componist Justin Hurwitz kans op de prijs voor beste componist en beste song. Opvallend, omdat ook hij het midden tussen klassiek en jazz heeft opgezocht. Wat vindt Blanchard van de score? “Eerlijk, ik heb de film niet gezien. Maar wat vind jij ervan?”

Mijn liefde voor de film ontkennen, heeft geen zin. Maar misschien ligt Blanchards desinteresse wel bij de veelgehoorde kritiek: waarom moet uitgerekend een blanke man de jazz doen heropleven? “Ik heb effectief een probleem met dat soort verhalen”, geeft Blanchard toe.

“Allicht is het onbedoeld, maar het komt over alsof er niets zal gebeuren voor de blanke man zich komt moeien. Wij noemen dat het ‘white knight syndrome’. Pas op, ik ben niet gekant tegen films die oprecht een bepaalde kunstvorm willen redden. Wel heb ik moeite met het proces van filmmaken, hoe verhalen worden verteld. Ik zal dus nooit zeggen dat La La Land niet gemaakt had mogen worden. Maar het zou fijn zijn, mochten we ooit het punt bereiken dat we bij zo’n film niet meer aan het ‘white knight syndrome’ denken. Omdat er genoeg andere films worden gemaakt.”

Los daarvan ziet Blanchard nog altijd een mooi huwelijk tussen jazz en film. "Voor mij is het een kruisbestuiving", zegt hij. "Ik ben de trucs van de film zelf gaan toepassen op mijn jazzwerk. Een goeie film grijpt je in de eerste minuut nadat het licht in de zaal is uitgegaan. Dat gevoel houdt je de hele avond vast. Vandaag beschouw ik mijn jazzoptredens als zo’n film, waarbij ik over de duur van een avond een verhaal probeer te vertellen. Vroeger speelde ik gewoon tunes, nu begrijp ik dat een concert ook drama is.”

World Soundtrack Awards op 18/10, Symphonic Jazz in Film Concert op 19/10 in Capitole (Gent), worldsoundtrackawards.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234