Dinsdag 05/07/2022

InterviewFran Lebowitz

Fenomeen Fran Lebowitz: ‘Je kunt ook overleven met weinig geld: ik kan me niet herinneren dat ik ooit heb gegeten toen ik twintig was’

Fran Lebowitz in episode 106 van ‘Pretend It's a City’. Beeld COURTESY OF NETFLIX
Fran Lebowitz in episode 106 van ‘Pretend It's a City’.Beeld COURTESY OF NETFLIX

Fran Lebowitz (71) is commentator, schrijver en publieke spreker. Een fenomeen is ze, nog beroemder geworden sinds ze in deNeflix-serie Pretend it’s a city van goede vriend Martin Scorsese rondloopt en op alles en iedereen geestig commentaar heeft.

Lorianne van Gelder

Meer dan twintig jaar heeft Fran Lebowitz een writer’s block. Dat kun je bijna geen block meer noemen – ze noemt het zelf ook een blokkade, een totale stremming, een apocalyptisch stilvallen. Maar stil is deze populaire, eigengereide New Yorkse commentator allerminst. Ze is aanweziger dan ooit, vooral dankzij de miniserie Pretend it’s a city, die haar goede vriend Martin Scorsese over haar maakte en die begin 2021 op Netflix verscheen.

Lebowitz, in 1950 in New Jersey geboren in een Joods-Amerikaanse familie, had allerlei baantjes, waaronder taxichauffeur. Tot Andy Warhol haar vroeg columnist te worden in zijn beroemde blad Interview. Haar eerste boek Metropolitan Life was een bestseller. Haar tweede boek Social Studies ook, maar daarna werd het, op papier, stil.

Ze trad nog eindeloos vaak op in talkshows, want als iemand kan vertellen, is zij het wel. Lebowitz heeft altijd een scherpe, geestige mening klaar en verbindt heden aan verleden, kunst aan politiek en economie aan boerenverstand. Ook heeft ze ontdekt dat ze het uitstekend doet als geïnterviewde commentator. Daarom geeft ze sinds een tijd overal ter wereld live interviews. België doet ze niet aan tijdens haar Europese tournee, maar komend weekend is ze wel te zien in Amsterdam.

Over de reden van haar tours is ze nuchter. “Ik moet geld verdienen.” Slapen doet ze tijdens die tournees nauwelijks, ze heeft eigenlijk een hekel aan reizen en tijd om een stad of land te bezoeken is er niet. “Het is werk, ik word niet betaald om nog even de Eiffeltoren te beklimmen.”

Wie Lebowitz wil interviewen, krijgt per mail een handleiding. Van haar agent, zelf mailt ze niet. Een mobiele telefoon? Doet ze niet aan, een laptop evenmin, wifi is afwezig. Bellen moet via haar vaste lijn, waarbij je eerst haar antwoordapparaat krijgt waarop je moet inspreken. Zodra ze je hoort stamelen op haar antwoordapparaat, weet ze dat ze moet opnemen.

Is New York al weer een beetje de oude?

“Nee, zeker niet. Bij jullie in Europa is alles veel en veel normaler. Kantoren hier staan nog voor een groot deel van de tijd leeg. Het is nog altijd rustiger op straat in de wijken waar wordt gewerkt, toch het hart van de stad, maar in buurten waar mensen uitgaan, daar zitten restaurants vol tot het plafond. En tegelijkertijd, ‘de oude’ wordt New York nooit. Deze stad is nooit twee weken hetzelfde geweest. Ik woon al er vijftig jaar, maar het verandert elke dag.”

Hoe blijft u op de hoogte als u geen internet heeft?

“Je hoeft nieuws niet te volgen, het nieuws volgt jou. Zelfs als je een nieuwsmijder bent, weet je wat er speelt, zolang je maar met mensen praat. En ik práát met mensen. Ik lees, ik luister radio. Maar ik maak vooral veel praatjes. In de metro, op straat, in winkels. Iedereen zit op zijn telefoon te kijken, voor jonge mensen is hun telefoon hun thuis. Maar zij doen alsof zij de wereld meemaken, terwijl ik rondkijk.”

U was altijd al bekend, vooral in de VS, maar sinds Pretend it’s a city bent u wereldberoemd.

“Het is krankzinnig. Ik was denk ik de enige ter wereld die Netflix niet kende, want ik heb geen wifiverbinding, of hoe noem je zoiets. Maar Netflix is blijkbaar te zien in meer dan 190 landen. Ik zou niet eens 190 landen kunnen opnoemen!

“Sinds de serie valt me vooral op dat mensen de hele tijd selfies met me willen nemen. Wat is daar het nut van? Ik stond laatst zelfs buiten te wachten bij een restaurant, komt een fietskoerier langs die tegen me roept: ‘Hé Netflix!’ Ik vind het niet erg. Ze komen meestal naar me toe om te zeggen dat ze me leuk vinden. Ik ben over het algemeen niet America’s sweetheart, ik krijg vaker kritiek dan complimenten, en ik ben ook heus ijdel, dus ik geniet van die complimenten.”

Inmiddels hebt u meerdere rollen in documentaires, films, hebt u honderden keren opgetreden en twee boeken gepubliceerd. Bent u nog bezig met uw nalatenschap?

“Nalatenschap? Daar ben ik echt totaal niet mee bezig. Dat is zoiets als iemand vragen wat hij wil eten op de dag na zijn dood. Ik geloof meer in leven zolang je leeft. Kinderen heb ik niet, dus daar ben ik ook niet mee bezig. Ik heb gefaald als ik nog een cent over heb aan het einde van mijn leven.”

Fran Lebowitz in 1985 in restaurant Les Tuileries in New York City. Beeld Ron Galella Collection via Getty
Fran Lebowitz in 1985 in restaurant Les Tuileries in New York City.Beeld Ron Galella Collection via Getty

U wordt vaak als orakel geraadpleegd tijdens uw optredens. Wat zou u jonge mensen nu meegeven?

Have fun. Ik kreeg laatst de vraag van een 23-jarig meisje tijdens een interview over wat ik haar zou adviseren over haar pensioen. Haar pensioen?! Als je geen plezier hebt in je twintiger jaren, ga je dat nooit meer hebben.

“Ik begrijp ook dat jongeren zich nu financieel onzeker voelen, maar je kunt ook overleven met weinig geld, dat heb ik altijd gedaan. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit heb gegeten toen ik twintig was. Als eten je grote passie is op je twintigste, dan ben je niet promiscue genoeg. Dineren is iets voor mensen van middelbare leeftijd.”

“En ik zou willen zeggen: de wereld is in een slechte staat, en dat is de schuld van mijn generatie. Maar ik zie wel dat deze jonge generatie zo erg met hun telefoon bezig is, dat ze vergeten mee te doen met het systeem. Doe mee aan de politiek: stel je verkiesbaar. Politici, zeker in Amerika, zijn oud. Doe mee, denk mee, zo verander je de wereld.”

Fran Lebowitz, zaterdag 25 juni in in Amsterdam. Een selectie van haar essays is vorig jaar uitgegeven onder de titel Volgens Fran.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234