Woensdag 16/10/2019

Interview

Father John Misty: “Provoceren was mijn voornaamste kunstje”

Father John Misty. Beeld Guy Lowndes

“Zonder mijn muziek ben ik geen knip voor de neus waard”, gelooft Josh Tillman. “Dan ben ik hooguit een boosaardig baasje met een baard.” We spraken met de geestelijke vader achter Father John Misty over depressie, de absurditeit van het leven, en een carrière als antwoord op kindertrauma’s.

Is het leven van de pot gerukt? Een absurde tragikomedie misschien? Dat zijn de vragen die Father John Misty wakker houden op zijn nieuwste langspeler. Zwarte humor leidt de ommegang op Pure Comedy. Een plaat die je als muziekfan aan het hart drukt of juist geïrriteerd aan de kant zal schuiven. “Ik ben er me overdreven van bewust dat ik mensen zowel intrigeer als afstoot", grinnikt Josh Tillman schuldbewust. “Ik doe het er nochtans niet meer om, hoor. Maar wat kan ik zeggen? Ik ben waarschijnlijk gewoon een gepatenteerd eikeltje.”

In een ver verleden liet hij zich nog aanspreken met Josh Tillman en speelde hij drums bij Fleet Foxes. Maar solo is deze artiest beslist een hardere noot om te kraken. Na zeven soloplaten als J. Tillman verliet hij het hoogst succesvolle Fleet Foxes, om rond diezelfde tijd ook zijn eigen geboortenaam de rug toe te keren. Even was hij zichzelf helemaal kwijt. Paddo’s wezen Misty uiteindelijk de weg naar spirituele verlichting. “Ik heb mezelf pas teruggevonden, toen ik high en naakt op een boomtak zat", vertelde hij ons daar twee jaar geleden nog over.

Vandaag zit hij beter dan ooit in zijn vel, beweert hij, terugblikkend op die uitspraak. “Ik heb alleszins geen allesverwoestende identiteitscrisis meer. Het werd ook gewoon te vermoeiend. Er zijn concerten geweest waarbij ik het publiek doelbewust provoceerde. Dat was zowat mijn voornaamste kunstje, om mijn eigen onzekerheid en zelfhaat te verbergen. Eigenlijk was het meer jennen. Ik wist me geen blijf met mezelf als publieke persoon, en besloot dan maar om ook alle anderen op het verkeerde been te zetten. Pas nu begin ik het gevoel te krijgen dat ik mezelf niet meer noodzakelijk hoef te verantwoorden voor mijn plaats op het podium. Een hele opluchting. Ook voor mijn publiek, denk ik zo.” (lacht)

Existentialistisch

Niettemin is Pure Comedy alweer geen makkelijk te verhapstukken album. We hebben het zelfs een paar weken moeten laten bezinken. De vragen die hij zich deze keer stelt, krijgen op plaat ook geen bevredigend antwoord, zoals dat wel het geval was op de vorige langspelers. Op zijn solodebuut Fear Fun (2012) vroeg Misty zich af wie hij nu eigenlijk was. Drie jaar later stelde hij zich op I Love You, Honeybear (2015) dan weer de vraag of monogame liefde mogelijk was. Maar vandaag trekt hij zonder verpinken de existentialistische kaart: op Pure Comedy stelt hij de diepere betekenis van het hele bestaan in vraag. De titel werkt meteen als spoileralert. “Als het leven niet absurd en zinloos zou zijn, dan is het op zijn minst tragikomisch.” Auwch.

Klinkt op zijn minst een beetje cynisch, opperen we. “Waarschijnlijk heb je gelijk," knikt hij. "Maar je bent beter cynisch dan depressief in dit absurde leven. Wie vandaag naar het nieuws kijkt, ziet meteen een oranje clown de touwtjes in handen houden in Amerika, en voelt aan zijn water dat het leven van miljarden mensen onzichtbaar gestuurd wordt. Dat idee alleen al zou je in de armen van een diepe depressie moeten duwen. Cynisme is dan een verdedigingsmechanisme.”

Father John Misty: "De liefde die ik niet kreeg van mijn moeder, probeer ik nu in overdaad te winnen bij anderen." Beeld Guy Lowndes

Toch valt er op Pure Comedy ook genoeg te lachen: de onnozelste, grappigste en meest bizarre lyrics zingt Father John Misty met een uitgestreken gezicht. “De aard van het beestje”, schokschoudert hij. “Mensen zeggen mij al sinds ik kind was, dat ze geen hoogte van mij kunnen krijgen. Ik weet het zelf niet meer of ik iedereen in de maling neem, of dat ik het meen. Zoals de Eskimo’s een ongebruikelijk groot aantal woorden hebben om 'sneeuw' te benoemen, heb ik zo’n honderd eigen interpretaties van het woord 'funny' in mijn hoofd. (lacht) Ik zou zelf niet meer kunnen zeggen of ik een grap serieus bedoel, of omgekeerd.”

Hetzelfde beweert hij over zijn eigen lijn van parfums. In navolging van Beyoncé, Justin Bieber en One Direction bracht Father John Misty vier jaar geleden zijn eigen geurwater uit, met toetsen sinaasappelolie, mimosa, viooltjes, jasmijn en bourbon vanille. “Het idee was een grap," geeft hij toe. "Maar ik nam dat concept 'celebrityparfum' dan weer heel serieus. De gedachte achter een eigen parfum is zo ijdel en idioot, dat ik zo'n zwans aan mijn curriculum wilde kunnen toevoegen. Het is zo'n onnozel gegeven dat het weer briljant wordt. Stiekem hoopte ik er mijn eigen fans ook mee de gordijnen in te jagen.”

Maar plagen is ook liefde vragen. Dat geeft hij alleszins zelf toe. “Alles wat ik doe, is een manier om liefde te krijgen. Alles valt te herleiden tot een cri de coeur. De liefde die ik indertijd niet kreeg van mijn moeder (eerder noemde hij haar “manisch en bipolair”, GVA), probeer ik nu in overdaad te winnen bij anderen. Waarom zou ik anders de moeite doen om de hele wereld rond te reizen, en op elk podium te bedelen om aandacht? Die wens alleen al is een tikkeltje pervers.”

Les over demonen uitdrijven

Tillman spreekt vandaag liever niet over zijn liefdeloze jeugd, maar bekent wel dat hij opgroeide in een aartsconservatief, evangelisch huishouden. Zo'n gezin waar Bijbelstudie het wint van lezen en rekenen. “Ook op school werd ik doodgemept met messiaanse sektepraat”, vertelde hij ons al bij een eerdere ontmoeting. “Ik kreeg les over hoe je demonen moest uitdrijven bij andere leerlingen. Klaskameraadjes zag ik plots in tongen spreken, of hysterisch kronkelen over de vloer. Door handoplegging werden hun duivels bezworen. Stel je daar nu ook maar niets spectaculairs bij voor, hoor. Het ging vaak om een suf exorcisme van een snotvalling – no kidding. Geloof me: dat was een volslagen gestoord hoofdstuk uit mijn leven. Zelfs toen ik aan de paddestoelen zat, heb ik me nooit zo erg vervreemd gevoeld van de begane grond.”

In die wereld voelde hij zich als kind ook geen seconde gelukkig, vertelt hij nu. “Mijn leraars, mijn ouders, alle geestelijken… ik voelde dat ze me niet mochten. Omdat ik te veel praat en veel te luid ben. Popmuziek was ook uit den boze. Eigenlijk had ik in die dimensie niets te zoeken.” Aan The New York Times vertelde hij ook dat drie therapeuten een posttraumatische stressstoornis bij hem diagnosticeerden, als gevolg van zijn jeugd. “Die persoonlijke demonen krijg ik waarschijnlijk nooit meer helemaal uit mijn hoofd geborsteld", zegt hij nu. “Maar zolang ik niet met een angstig of vermoeid hart ga slapen, prijs ik mezelf al lang gelukkig voor weer een goede dag.”

Pure Comedy is verschenen bij Bella Union / PIAS.

Father John Misty speelt op 12/11 in de AB, Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234