Donderdag 07/07/2022

ExpoView from my window

Expo ‘View from my window’: even wegdromen bij postkaarten van op reis bij u thuis

Een lockdownfoto uit São Paulo, Brazilië. Beeld Ernesto fernandes
Een lockdownfoto uit São Paulo, Brazilië.Beeld Ernesto fernandes

View from my window, de aan de lockdown ontsproten Facebook-groep, zet zijn zegetocht verder, met nu ook een expositie in het Atomium. De vraag is of de houdbaarheidsdatum daarmee niet stilaan overschreden is.

Jonas Mortier

Op 23 maart 2020, de dag dat in Nederland een ‘intelligente lockdown’ werd afgekondigd, richtte de Belgische maar in Amsterdam wonende grafisch ontwerpster Barbara Duriau de Facebook-groep View from my window op. Het idee was dat leden van de groep een foto van het uitzicht uit hun raam zouden delen met mensen van over de hele wereld, met de bedoeling “om alle opgeslotenen met elkaar in contact te brengen en hen in staat te stellen vanuit hun luie zetel te reizen en te ontsnappen”. Vandaag telt de groep meer dan 3 miljoen leden van New York tot de Seychellen, van Tokio tot Trinidad, zijn er twee fotoboeken uitgebracht en is er nu ook een expositie.

Met een selectie van meer dan 400 foto’s, verspreid over twee verdiepingen van het Atomium, vormt deze expo op haar best een tijdsdocument dat een uniek moment in de menselijke geschiedenis vastlegt. Over de hele wereld sloten mensen zich vrijwillig thuis op, in de hoop de opmars van het virus in te dijken. Voor archeologen van het recente verleden en andere nieuwsgierige aagjes een mooie kans om te zien hoe die lockdown ook weer precies in elkaar zat.

New York City. Beeld Tia Gavin
New York City.Beeld Tia Gavin

De lockdown was voor velen een tijd van reflectie en verstilling. Zoals op de foto van een gevel van een bioscoop te zien is: ‘This is intermission’ (dit is een pauze). We werden gedwongen even stil te staan bij onze levens, bij ons uitzicht, bij wat we elke dag voorgeschoteld krijgen en daardoor soms niet meer zien. We werden uitgedaagd om het buitengewone te herontdekken in het gewone. Het eenvoudige, heldere vormpje van een foto uit het venster bleek daar een catchy vertaling van en wist meteen een grote gemeenschap internauten op de been te brengen.

Het leverde een niet-aflatende stroom foto’s van tijdens de lockdown op. Foto’s van verlaten straten, waarop je ziet hoe het openbare leven overal ter wereld in één klap is stilgevallen. Of je nu in Venetië woonde en voor het eerst in je leven een verlaten San Marcoplein bij daglicht zag, of een desolaat Times Square in New York, overal ter wereld toonden pleinen, straten en andere vergezichten zich zoals ze sinds héél lang niet meer gezien waren. Met onszelf uit beeld, kwam de wereld weer scherp in zicht.

Savona, Italië. Beeld Manuela Porcu
Savona, Italië.Beeld Manuela Porcu

Brood bakken

Terwijl de door ons achtergelaten straten weer door de dieren (de expo toont een hele beestenboel van kangoeroes tot giraffen) ingenomen werden, verlegden onze levens zich van buiten naar binnen. Er werd thuis gewerkt, thuis gesport (getuige de foto van twee sportieve benen die boven een dakrand uitsteken), thuis broden gebakken, er werd thuis naar toneelstukken gekeken en er werden onlinedansfeestjes georganiseerd zodat je thuis uit de bol kon gaan.

Een vrouw uit Rio de Janeiro vat het leven tijdens de lockdown nog het mooist samen in een van de video’s die op de expo te zien zijn: “Alle ramen van mijn appartement geven uit op andere ramen, heel dichtbij, en ik zie mijn buren bij hen thuis. Ik zie gezinnen die samen eten, ik zie kinderen dansen voor de tv, ik zie mensen boeken lezen, koppels samen koken, ik zie een vader en zijn zoon judo oefenen, kinderen voetbal spelen op piepkleine balkons, ik zie oudere mensen gymnastiek doen of een beetje zonnen van achter het raam. Ik zie iedereen bij hen thuis.” Het leven was even een beetje hetzelfde voor iedereen.

Lockdownbeeld uit Noorwegen. Beeld Kjell-Erik
Lockdownbeeld uit Noorwegen.Beeld Kjell-Erik

Toch is het meteen ook duidelijk af te lezen aan de foto’s dat het ene isolement het andere niet was. Er waren mensen met zicht op weidse fjorden en er waren mensen die uitkeken op een bakstenen muur of zelfs maar op enkele vuilnisbakken. Voor sommigen betekende de lockdown eenzaamheid, voor anderen hervonden gezinsgeluk. Voor sommigen een abrupt einde en voor anderen een nieuw begin. Of soms iets tussen de twee, zoals voor deze meneer uit Bangalore, India: “Ik kijk door het raam en bij het zien van deze heel prozaïsche momenten van de werkelijkheid, die haast bevroren in de tijd lijken, slaak ik een diepe zucht waarbij ik het gevoel krijg dat een ramp zal neerdalen over de wereld. En dan drink ik mijn thee, en is het alsof een zweempje hoop of een zwerm oneindige mogelijkheden zou kunnen verschijnen aan de einder van mijn diep benauwde zelf.”

Escapisme

Als fenomeen is View from my window interessant genoeg, maar hoe goed vertaalt een populaire Facebook-groep zich naar een expo? Niet al te best, zo blijkt. Een grote videowall die de beelden weinig recht doet, wollige quotes aan de muur, timelapses die niet overkomen: tentoonstellingstechnisch is dit een sof.

Geeft de expo dan tenminste een beeld van hoe het leven tijdens de lockdown écht was? Op een heel gefilterde, Instagram-manier misschien. De nadruk ligt te veel op het postkaartgevoel. Op zich is dat niet erg. De groep is ten dele ontstaan uit escapisme, een kans om even te dromen van ander en beter, om ideeën op te doen voor volgende reizen en niet te vergeten: om even binnen te gluren bij de buren. Een getrouw en volledig beeld van de lockdown geeft dit dan ook niet, daarvoor is het te veel een vormpje en niet meer dan dat. U hoeft er alleszins uw kot niet voor uit te komen.

View from my window, Atomium, Brussel, nog tot 29 mei 2023.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234