Dinsdag 16/07/2019

De wending

Evelyn verloor 40 kilo: “Af en toe kan ik nu zelf een grap maken over mijn lichaam”

Evelyn Broeckx. Beeld Wouter Van Vooren

In 2018 was Evelyn Broeckx nog een van de deelnemers van Taboe, het Eén-programma waarin Philippe Geubels probeert te lachen met onderwerpen die we liever uit de weg gaan. We spreken haar een jaar later, 40 kilo lichter, maar nog altijd met de dodelijke onzekerheid die om elke hoek loert. “Ik ben veel gewicht kwijt, maar ik weet niet of het ooit genoeg zal zijn.”

Van een klif in het water duiken: dat is wat Evelyn Broeckx (28) zou doen mocht haar lichaam, en het waardeoordeel dat ze er doorheen de jaren aan heeft vastgekoppeld, niet zo’n enorm blok aan haar been zijn. Nu durft ze de blauwe golven nog niet onder ogen te komen. Dat summum van zorgeloosheid, vindt ze, is voorbestemd voor dunne mensen.

Vlaanderen (of alleszins zo’n 1,7 miljoen van hen) leerde Evelyn al kennen als deelneemster van Taboe, het Eén-programma waarin Philippe Geubels humor probeert te destilleren uit stekelige onderwerpen. Denk: ongeneeslijk zieken, mensen die aan een psychische aandoening lijden, holebi’s. Maar ook: mensen met obesitas. 

We spreken Evelyn in haar appartement in Merksem, waar een hometrainer (die tegelijk dienst doet als hanger voor kerstkaarten) pal naast de zetel werd geschoven. Alsof de drempel van de zetel naar het zadel zo verkleind zou kunnen worden. Maar gemakkelijk is afvallen niet voor Evelyn, dat is het nooit geweest.

“Ik was 14 toen ik elke woensdagnamiddag naar het Middelheim-ziekenhuis moest om samen met andere dikke kinderen te praten over eten en bewegen. Dat was het eerste wat we probeerden.” Nadien volgden: een resem diëtisten die haar telkens een andere aanpak aanpraatten, het afvalcentrum van Sonja Kimpen, een metabolismedieet, afvalrepen, -poeders en -pillen die vaak gewoon van het internet geplukt werden omdat de wanhoop steeds zo dichtbij was. Vijftien jaar later is Evelyn nog steeds ontevreden met haar lichaam.

Met welk gevoel blik je terug op de opnames en de uitzendingen van Taboe?

Evelyn Broeckx: “Ik heb enorm mooie herinneringen aan die periode. Het was onwaarschijnlijk verrijkend om de verhalen van andere mensen te horen die met een gelijkaardige situatie als de mijne werden geconfronteerd. Het is niet zo dat je door zwaar te zijn plots in een milieu of vriendenkring van dikke mensen terechtkomt, hé. (grinnikt) Het luchtte op om eens een gesprek over gewicht te kunnen hebben zonder het schuldgevoel dat er steeds bij komt kijken.

“Het jaar na de opnames was vrij rustig. Ik ben niet plots heel beroemd geworden of zo, en maar goed ook. Ik vind het moeilijk om voor een hele groep mensen te spreken, al doe je dat door met je gezicht op televisie te komen natuurlijk onrechtstreeks wel. Mensen haken hun verhaal nu eenmaal vast in het jouwe. Gelukkig heb ik veel mooie reacties gekregen van vrienden en familie, en stroomden er toch wel wat berichten binnen op Facebook van mensen die zich herkenden in mijn verhaal.”

Als het onderwerp zo gevoelig ligt, waarom teken je dan toch in voor een programma waarvan je op voorhand weet dat er met je gelachen zal worden?

“Ze moeten het goed verkocht hebben, denk ik. (lacht) Ik ben iets gaan drinken met verschillende mensen die bij productiehuis Panenka werken en ze legden me goed uit dat ze samen met mij en de andere kandidaten op zoek zouden gaan naar manieren om humor te zoeken in de moeilijkste thema’s. Mét ons. Dat was voor mij het allerbelangrijkste, want ik had eigenlijk helemaal de ambitie niet om op televisie te komen. Maar als ik door mijn deelname iemand die zich voordien niet gehoord of gezien voelde een hart onder de riem kon steken, dan vond ik dat ik die kans moest grijpen.”

Evelyn: “Toen ik vroeger gepest werd, was mijn lichaam altijd een onderwerp voor gemene grappen. Dat gebeurt nu gelukkig niet meer.” Beeld Wouter Van Vooren

Kon je zelf altijd lachen met fat jokes?

“Het doel waarmee zo’n grapje gemaakt wordt, is allesbepalend. Als er een mop over tafel vliegt met als bedoeling om de anderen te doen lachen maar waardoor ik me slecht ga voelen, vind ik het veel moeilijker. En gratuit uitlachen is natuurlijk helemaal not done. Toegegeven, voor mij was het ook een hele uitdaging om te lachen met mijn overgewicht omdat ik het er zelf nog steeds zo moeilijk mee heb. Toen ik vroeger gepest werd, was mijn lichaam altijd een onderwerp voor snerende opmerkingen of gemene grappen. Dat gebeurt nu gelukkig niet meer, maar het zou naïef zijn te beweren dat die periode geen impact heeft gehad op hoe ik nu in het leven sta.”

“Sorry als het hier wat grof wordt, maar dikke mensen zijn moeilijk op hun paard te krijgen.” Kon je lachen met de grappen die Geubels maakte tijdens zijn zaalshow?

“Maar natuurlijk. Het programma heeft bewezen dat je met alles kunt lachen. Toen de aflevering met ongeneeslijk zieke mensen op televisie kwam, dacht ik echt: hoe gaan ze dít doen? En het is hen gelukt.

“Ik geef toe dat het wel even slikken was toen we, na een week in dat vakantiehuis te hebben gezeten, plots uit die veilige bubbel moesten komen. Dan zit je daar plots in een zaalshow met een camera op je gezicht, die aftast of je kunt lachen met wat Geubels op dat podium zegt. Maar ik heb gewéénd van het lachen. Alleen toen er weer een grap over Maggie De Block op het publiek werd afgevuurd, dacht ik even: dit is op het randje.

“Ik herinner me dat het productiehuis zei dat onze aflevering een van de moeilijkste was om grappen over te maken, omdat aan overgewicht sowieso een enorme schuldvraag verbonden is. We hébben al het idee dat dit allemaal onze eigen schuld is, je maakt dat heel snel alleen maar erger.”

Heeft het programma een impact gehad op je leven?

“Toch wel. Als ik vroeger over mijn lichaam praatte, ging het vooral over hoe ontevreden en onzeker ik me erover voelde. Door Taboe heb ik geleerd dat ik er af en toe zelf ook eens een grap over kan maken. Het blijft voor mij natuurlijk een erg delicaat onderwerp. Iedereen heeft een gevoelige plek, dat weet ik ook wel. Alleen weten mensen bij mij meteen welke die is wanneer ze me gewoon over straat zien lopen.”

“Ik verloor sinds mijn deelname aan Taboe wel al veertig kilo.” Na de opnames van Taboe begon Evelyn met een proteïnedieet, waardoor onder meer Bart De Wever zijn broeksriem wat strakker kon dichtsnoeren. “Voor mij werkte dat wonderwel. Het hele dieet bestaat uit vijf fases waarin je vijf keer per dag een proteïnerijke maaltijd eet, om nadien langzaamaan over te schakelen op normale voeding.”

Maar ondanks de veertig kilo die Evelyn in de voorbije zeven maanden kwijtspeelde, lukt het haar niet om trots te zijn op die tour de force. Haar perfectionistische persoonlijkheid, zucht ze. “Mijn gewicht is doorheen de jaren ook een toevluchtsoord geworden. Als iets niet ging zoals ik wou, lag dat altijd aan het feit dat ik te dik was. Dit is het lichaam dat ik ken, dat is veilig.” En toch lukt het maar niet om het te omarmen.

Je gewichtsverlies heeft de relatie met je lichaam dus niet veranderd?

“Niet echt, nee. Ik merk wel dat ik beweeglijker ben dan vroeger. Aan het begin van 2018 zat ik echt op een dieptepunt. Ik zat nooit slechter in mijn vel en was ontevreden over mezelf. Er was de onstilbare frustratie dat ik mijn gewicht ook niet aan het verliezen was, dat ik niet genoeg deed, dat het niet snel genoeg ging. Dat gevoel heb ik nog steeds.”

Op Instagram lijken steeds meer mannen en vrouwen hun vetrolletjes net te aanvaarden. Waarom is het voor jou zo belangrijk om iets aan je lichaam te veranderen?

“Ik weet het ook niet. Ik heb al vaak gedacht dat niemand zo streng is voor mij als ikzelf. En toch blijf je die gedachte in je hoofd steken dat mensen voortdurend slechte dingen over je zitten te denken. Daarom dat het zo’n verademing was om met andere mensen te praten die zich in mijn problemen herkennen. Die zich ook willen verontschuldigen telkens als ze een zakje paprikachips of snoep voor een feestje op de rolband in de supermarkt gooien. Dat soort dingen… Ik ben daar heel vaak mee bezig.”

Heb je altijd al overgewicht gehad?

“Ja, en dat heeft me gevormd. Ik ben er zeker van dat mijn karakter vandaag voor een deel gebaseerd is op het feit dat ik al mijn hele leven lang te zwaar ben geweest. Ik heb het voordeel dat ik drie broers had, waardoor ik wel leerde om mijn mannetje te staan. Ik ben nooit de loner geweest op de speelplaats omdat ik ook wel vriendinnen had. Dat is mijn geluk geweest.

“Voor een deel komt dat overgewicht door een genetische aanleg, maar ik ben ook een emotionele eter. Het was lang een manier om met heftige emoties om te gaan.”

Hoe belangrijk is representatie voor jou? Helpt het om niet alleen maatje 36 op reclamepanelen te zien prijken?

“Als ik zou mogen kiezen, zou ik veel liever meer plussize modellen zien. De modellen op de catwalk zijn soms vel over been. Dat als ‘de droom’ afschilderen is gewoon onrealistisch. Ik heb wel een dubbel gevoel bij de term plussize. Vaak dragen die vrouwen ook maar een maatje 38 of 40, een getal dat een groot deel van de vrouwen op hun kledingstukken ziet staan. Daarvan zeggen dat het plussize is, er een andere categorie voor moeten uitvinden, vind ik stigmatiserend.”

Heel wat mensen zien een maagring nog steeds als een gemakkelijkheidsoplossing, maar daar zette je je in het programma ook al fel tegen af.

“Mensen die niet weten wat het is om dik te zijn, denken soms inderdaad dat het dan allemaal vanzelf gaat. Maar bij zo’n operatie komen ontzettend veel complicaties kijken. Sommige mensen kunnen door hun maagring voor de rest van hun leven niet meer eten zonder nadien te moeten braken. Kun je je dat voorstellen? De artsen moeten je al die complicaties ongetwijfeld voordien hebben uitgelegd. Dat je dan toch kiest voor die behandeling kun je toch onmogelijk een gemakkelijke uitweg noemen?”

‘Dik’ is an sich natuurlijk niet veel meer dan een objectieve omschrijving, en toch blijft het zo’n moeilijk woord. Hoe zie jij dat?

“Ik moet altijd lachen als mensen andere woorden gebruiken om het over mijn lichaam te hebben. Alles om het toch maar niet dik te noemen. Zwaarlijvig vind ik dan veel negatiever klinken. Het blijft niet leuk als je mensen naar je hoort verwijzen als ‘die dikke’, terwijl het in se natuurlijk niet anders is dan vermelden dat iemand een bril draagt. Het is een uiterlijk kenmerk.”

Hoe zou je leven eruitzien mocht je minder onzeker zijn over je lichaam?

“Waar ik het meest tegenaan loop, zijn relaties. Dat blijft heel moeilijk. Als een man interesse heeft in mij, denk ik altijd dat hij wil settelen, want er móét toch iemand zijn die beter is. Ik heb ook altijd gedacht dat er iets mis moet zijn met een man die aangetrokken is tot een dikke vrouw, maar dat zit in mijn hoofd, denk ik. Het blijft een oefening om, wanneer ik een relatie heb, niet elk compliment te ondermijnen.”

Heb je de andere afleveringen van Taboe eigenlijk gezien?

“Ja, en ik vond ze allemaal heel rakend. Op het einde van de opnames hebben we een groot Taboe-feest gehouden en het leek echt alsof we elkaar al kenden, voornamelijk omdat we ook allemaal door hetzelfde proces zijn gegaan. Nu ben ik met de meesten van hen bevriend op Facebook. Danny (die aan ALS lijdt, red.) zit nu blijkbaar al in een rolstoel. En ik zie hoe Veerle, die thuis werd gefilmd omdat haar man ziek was, steeds weer naar het ziekenhuis moet rijden omdat het niet goed gaat met hem. Zien hoe hun leven verdergaat terwijl Vlaanderen allang niet meer meekijkt, is soms heftig, maar ik ben zo dankbaar dat ik dit allemaal heb mogen meemaken.”

De opname wordt stopgezet, de laatste thee opgedronken, de kat, die tijdens het hele gesprek tegen de radiator heeft zitten slapen, geeft zijn laatste kopjes. De wolken buiten zitten muurdicht en het is overduidelijk dat de zomer nooit zo ver weg was. “Dit jaar wil ik nog eens 25 kilo kwijtspelen”, zegt Evelyn, omdat nieuwjaarsdag nu eenmaal uitnodigt om grote voornemens luidop uit te spreken. Ze lijkt vastberaden om dit jaar van haar rots in het water te duiken.

Evelyn Broeckx, in Antwerpen. Beeld Wouter Van Vooren
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden