Donderdag 08/12/2022

Review

Esther Gerritsen - 'Roxy': Een kleine ontsporing

null Beeld rv
Beeld rv

Hoe zou prins Charles zich hebben gevoeld toen zijn vrouw verongelukte met haar minnaar? Blamage was zijn deel, terwijl zij werd bejubeld. In de nieuwe roman van Esther Gerritsen gebeurt iets soortgelijks.

Fleur Speet

Gerritsen maakte in Nederland faam met romans over verantwoordelijkheid voor je naasten: hoe groot is die? Haar boeken staan geregeld op de shortlist van de AKO en de Libris, en met De kleine miezerige god haalde Gerritsen de longlist van de Gouden Uil.

Vaak gaan haar verhalen over het afwenden van de dood, of er lijdzaam op wachten. Dat levert een laconieke houding op, die louter een maskerade is van onmacht. In zoverre is Roxy weer een typisch Gerritsen-boek, maar tegelijk lijkt de stijl uitgepuurder en schrijft Gerritsen realistischer dan ooit over een kleine, relatief onschuldige ontsporing. Haar hoofdpersoon is standvastig en tegelijk vertwijfeld. Is ze een goede moeder, een goede weduwe, een goede dochter? Kan ze de verantwoordelijkheid van een eigen leven aan?

Roxy "heeft altijd geweten dat ze iets heeft overgeslagen, een binnenweg heeft genomen naar de volwassenheid". Ze is een 27-jarige schrijfster en moeder die sociaal wat bang is uitgevallen. Na twee zinnen zegt ze al iets verkeerds. Ze verschanst zich daarom het liefst in haar zolderkamertje, om dagen te boetseren op een alinea. Haar dertig jaar oudere man is een succesvol en flamboyant filmproducer. Hij heeft een assistente en een oppas voor zijn papa-dagen. Maar nu is hij aangereden, naakt in de auto op de vluchtstrook gevonden, verstrengeld met zijn stagiaire.

Hoe overwint Roxy deze blamage? Door er een grotere blamage op te stapelen? Roxy durft haar ouders - haar vader is een trucker en haar moeder een alcoholist - haast niet te vertellen over de dood van haar man. Haar driejarige dochtertje vormt een gewillig schild, dat ze tussen zichzelf en de wereld plaatst. Evengoed kan ze haar moederschap als een te zware boodschappentas loslaten en duikt ze het bed in met sinistere figuren. Maar als ze niet als een kind tot de orde wil worden geroepen, moet ze stoppen zich als een kind te gedragen, bijt ze zichzelf toe. Uiteindelijk zoekt ze een kinderlijk makkelijke tegenstander om om te leggen.

undefined

Beckett

Gerritsen zou Gerritsen niet zijn als ze haar hoofdpersoon geen herkansing gunde (iedereen maakt stomme fouten), maar of Roxy slaagt, valt buiten het verhaal. Daarmee daagt Gerritsen de lezer uit.

Bijna achteloos plaatst ze richtingaanwijzers die ons allen aangaan. Zoals dat geluk pas echt betekenis krijgt als het te delen valt en dat in één moment - ontwaken naast je lachende dochtertje - de zin van een heel leven kan schuilen. Want al lijkt Roxy kil, tussen de regels is ze aandoenlijk en aangeslagen. Ze verbergt het, waardoor zelfs een doodswens niet meer is dan een lastige vlieg om plat te slaan.

Er staan zinnen in steen gebeiteld: "Roxy zoekt nieuwe woorden, maar haar jeugd is allang een boek geworden dat ze navertelt." Gerritsen weet daarmee de angstaanjagende precisie en donkerte van iemand als Samuel Beckett te vangen. Als dat geen nominatie voor de AKO of Libris oplevert, eet ik mijn hoed op.

Esther Gerritsen, Roxy, De Geus, 170 p., 18,95 euro.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234