Woensdag 16/10/2019

Biografie

Eric Idle: gered door de zonnige kant van het leven

Eric Idle: “Lachten we, dan was de sketch goed.” Beeld NYT/EMILY BERL

Op school werd komiek, acteur en liedjesschrijver Eric Idle gepest omdat zijn achternaam ‘lui’ betekent. In zijn ‘autobeetjegrafie’ (‘sortabiography’) schrijft hij dat hij leerde overleven door humor in te zetten.

De Britse komiek Eric Idle is om drie redenen bij leven onsterfelijk geworden. Allereerst door zijn algehele aandeel in het absurdistische cabaretgezelschap Monty Python. Ten tweede door de sketch in het bijzonder met de man die aan een keurige heer vraagt: “Is your wife a goer, know what I mean, nudge nudge, know what I mean, say no more, say no more, know what I mean, nudge nudge?” Dit was de lievelingssketch van Elvis Presley, die een grote Python-fan was. En ten slotte door het liedje ‘Always Look on the Bright Side of Life’, dat hij schreef voor de slotscène van Monty Pythons grootste kaskraker The Life of Brian.

Iedereen ziet die scène meteen voor zich. In de woestijn van Tunesië, waar werd gefilmd, hangen 23 mannen aan kruisen. Terwijl de held van het verhaal, Brian, zeurt over zijn onfortuinlijk lot, begint vanaf het kruis achter hem Eric Idle het lied te zingen dat uiteindelijk iconisch zou worden. “Nu zingen mensen het overal, ook bij voetbalwedstrijden en begrafenissen”, schrijft Eric Idle in zijn autobiografie Always Look on the Bright Side of Life, waarin hij op aanraden van zijn advocaat ‘de schandelijke zaken’ heeft weggelaten, en op aanraden van zijn vrouw ‘de vunzige’.

Het is een vermakelijk boek, hoewel de neiging om voortdurend grappig te willen zijn op den duur wat vermoeiend wordt. Al is het natuurlijk ook de vraag of je het een komiek kwalijk kunt nemen dat hij grappig wil zijn.

Idle is een oorlogskind, geboren in 1943 in een kustplaatsje ter hoogte van Newcastle. Zijn vader stierf toen Eric nog een peuter was, op kerstavond, na een verkeersongeluk, zeven maanden na de bevrijding. Idle werd naar een weeshuis gestuurd dat werd gefinancierd door de RAF, voor jongetjes die hun vader in de oorlog kwijt waren geraakt. Het was een harde tijd, met veel kou, pakken slaag en pesterijen. Al was het maar vanwege zijn achternaam, die dus ‘lui’ betekent. Maar humor bleek “een goede verdediging”. En de perfecte training voor Python, schrijft Idle.

Sketches schrijven en grappige stemmetjes doen, het werd zijn overlevingsstrategie. Door Elvis wilde hij gitaar leren spelen, hij ontdekte de meisjes, en dankzij een beurs kon hij als lower middle class boy naar Cambridge. Daar moest hij als lid van de cabaretclub een tekst voordragen die was geschreven door John Cleese. Niet lang daarna ontmoette hij ook de slungelige, pijprokende student geneeskunde Graham Chapman, en zag hij vol bewondering Terry Jones en Michael Palin optreden, die in Oxford studeerden.

Gwen Dibley’s Flying Circus

Toen Idle het aanbod kreeg een kinderprogramma met sketches te maken voor ITV, vroeg hij of Palin en Jones wilden meedoen. En omdat toeval niet bestaat, of misschien juist wel, meldde zich op dat moment ook “een vreemd ogende Amerikaan, die op John Denver leek en een Afghaanse jas van jakhuid droeg”. Terry Gilliam, dus. “Mike en Terry hadden een hekel aan hem”, maar Idle wist ze te overreden.

De samenwerking, met maffe tekenfilmpjes van Gilliam, leidde tot
Do Not Adjust Your Set. Cleese en Chapman vonden het “het grappigste wat er op tv was” en belden Idle op: of ze iets voelden voor “een eigenzinnige, alternatieve show voor de BBC”? Idle aarzelde, er lag een aanbod van ITV. Maar toen dat in de koelkast verdween, besloten ze met zijn vijven aan de slag te gaan.

Zo begon Monty Python’s Flying Circus, dat eerst Gwen Dibley’s Flying Circus zou heten, “naar een oud vrouwtje in Suffolk”. Cleese droeg wat later echter ‘Python’ aan. ‘Monty’ kwam van Idle: hij kende in zijn lokale pub een man met snor en vlinderdas die zo heette.

Ze schreven wat in ze opkwam. “Lachten we, dan was de sketch goed.” Zo niet, dan verkochten ze hem aan dat andere BBC-sketchprogramma The Two Ronnies. Als die toehapten tenminste: de ‘Is your wife a goer’-sketch schreef Idle speciaal voor Ronnie Barker, maar die zei nee.

Always Look on the Bright Side of Life. Een autobeetjegrafie,  Eric Idle, Spectrum,  304 p., 22,50 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234