Zondag 18/08/2019

DM zapt

Er schuilt een subtiele wreedheid in realityshows

Temptation Island. Beeld Vijf

Ronals Meeus zet deze week de blik op oneindig. Vandaag heeft hij het over reality-tv.

Het is een beetje te makkelijk geworden om realityprogramma’s op de korrel te nemen in een tv-column. Ze tuimelen te talrijk over uw netvlies wanneer u doelloos aan het rondzappen slaat, en het tv-kijkende publiek heeft er door die overvloed ook een nieuwe en moeilijk te beschrijven soort omgang mee ontwikkeld: iets wat ver voorbij het revier van de ironie ligt maar waarvoor er nog geen exacte term is bedacht in de Nederlandse taal. Een beetje zoals millennials het vandaag over Kanye West hebben: het kan gewoon niet dat ze hem effectief au sérieux nemen, maar de spot zit dan toch op de ultrasone frequenties van een hondenfluitje.

Toch heb ik een probleem met dat soort programma’s, of liever met een onderhuidse ploerterigheid in hun makelij, waarvoor er naar mijn gevoel nog te weinig aandacht is geweest: de subtiele wreedheid die de researchers en cameralui aan de dag leggen wanneer ze de deelnemers na de gebeurtenissen apart voor de lens sleuren. Dat verdoken dedain, die gluiperige pedanterie waarmee de uitgesproken niet-introspectieve deelnemers toch tot introspectie worden gedwongen: het is fundamenteel niet oké.

Het fenomeen bestaat al een kwarteeuw, maar ik kwam het tijdens de intensieve research die ik voerde voor dit stuk iets te vaak tegen in het huidige aanbod. In de deelneemster aan Dinner Date (Vitaya) die een date met wie het prima leek te klikken toch liet staan, omdat zijn vestimentaire keuzes haar om een onbestemde reden niet lagen (al is een hemd met korte mouwen natuurlijk nóóít een goed idee). In uitspraken als ‘It’s better to be better than bitter’ of brexitanalyses in Love Island (VIJF). Of wanneer de researchers aan een deelnemer van Gigolos (Fox) peilen naar diens aspiraties om ooit een gezin te stichten, nadat de arme man niet alleen zijn wat vage drijfveren had uitgelegd om de kost te verdienen als manhoer, maar ook net werd getoond met zijn snuit tussen de benen van een van zijn (overigens niet eens onherkenbaar gemaakte) cliëntes.

Je moet geen klein beetje schurftzak of -flamoes zijn om mensen moedwillig in dat soort vallen te doen trappen. En natuurlijk: tussen die deelnemers zitten er – naast een meerderheid van goedmenende dwaasjes met de eeuwige maar ijdele hoop dat een tv-verschijning kan leiden tot meer – ook een hoop hufters en opportunisten. Maar voor hen heb ik nog altijd meer sympathie dan voor de tv-makers, die zich duidelijk uitsloven om het naïefste of vuigste in hun lijdende voorwerpen naar boven te woelen. Het is een beetje zoals wanneer u naar een monsterfilm als Kong of Godzilla kijkt: u zou het beest in kwestie niet in huis willen, maar de mensen die het op zijn knieën proberen te dwingen, zijn erger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden