Woensdag 01/02/2023

ProfielEmma Thompson

Emma Thompson geeft zich bloot in intieme film: ‘Ik zal nooit van mijn lichaam houden. Daarvoor werd ik te vroeg gebrainwasht’

Emma Thompson en Daryl McCormack zijn binnenkort te zien in ‘Good Luck to You, Leo Grande’. Beeld RV
Emma Thompson en Daryl McCormack zijn binnenkort te zien in ‘Good Luck to You, Leo Grande’.Beeld RV

De voorbije 40 jaar speelde de Britse Emma Thompson aan de zijde van de grootste Hollywoodsterren en onderging ze talloze metamorfoses om personages geloofwaardig neer te zetten. Toch beschouwt ze haar rol in de intieme indiefilm Good Luck to You, Leo Grande als haar moeilijkste tot nog toe. ‘Ik moest dit doen.’

Paul Notelteirs

Het gebeurt niet vaak dat mensen die twee Oscars op de schouw hebben nerveus zijn om de pers te woord te staan, maar vanop het filmfestival in Berlijn vertelt Emma Thompson dat ze toch bezorgd is om hoe haar nieuwe film onthaald zou worden. De thematiek van het tragikomische Good Luck to You, Leo Grande ligt de 63-jarige actrice dan ook nauw aan het hart. De film speelt zich bijna volledig in eenzelfde hotelkamer af en toont Thompson als de wat uitgebluste Nancy Stokes.

Na een lusteloos huwelijk spreekt de gepensioneerde godsdienstleerkracht voor het eerst met een sekswerker af. Tijdens haar interacties met de veel jongere Leo Grande leert ze de maatschappelijke verwachtingen van wat intimiteit op latere leeftijd inhoudt van zich afschudden. Het is een rauw en teder beeld over hoe lastig het is om anderen toe te laten of jezelf genot te gunnen, maar die schoonheid kwam met een prijs. Thompson ging diep voor de rol. “Het is een van de moeilijkste rollen die ik speelde, maar ik moest het doen”, vertelt ze.

Scène uit 'Good Luck to You, Leo Grande'. Beeld RV
Scène uit 'Good Luck to You, Leo Grande'.Beeld RV

De voorbije jaren maakte Thompson furore met haar vertolkingen van eerder karikaturale figuren. In Years and Years speelde ze zo de even populistische als onweerstaanbare politica Vivienne Rook en eind dit jaar mag ze voor haar rol als de kwaadaardige schooldirectrice Trunchbull in de musicalfilm Matilda kinderen bij de haren vastgrijpen en over de speelplaats wegslingeren.

De moeilijkheidsgraad van Good Luck to You, Leo Grande ligt voor Thompson daarom vooral in die afwezigheid van knotsgekke kostuums of indrukwekkende computereffecten. Sophie Hyde, de regisseur van de film, vroeg haar net om zo puur en kwetsbaar mogelijk te zijn. De camera zit haar zo dicht op de huid dat de kijker al haar blikken en oneffenheden registreert. Dat voelt initieel wat vreemd aan, zeker omdat mainstream cinema nog vaak verwacht dat vrouwen jong zijn en aan het klassieke schoonheidsideaal voldoen voor ze in beeld gebracht kunnen worden. Naarmate het verhaal vordert, voelt die eerlijkheid echter natuurlijk aan. Wanneer Thompson zichzelf uiteindelijk ook letterlijk blootgeeft, levert dat een scène op die behoorlijk uniek is.

Horde overwinnen

“We leven in een seksistische maatschappij waarin mensen gediscrimineerd worden omdat ze ouder worden. Het voelt zelfs onwennig aan om mensen op latere leeftijd seks te zien hebben”, vertelt Thompson. Met de film wil ze een lans breken voor intimiteit op alle leeftijden, al moest ze daarvoor wel enkele persoonlijke hordes overwinnen. De actrice was sowieso nog maar enkele keren naakt voor de camera te zien, naar eigen zeggen omdat Hollywoodbonzen haar niet dun genoeg vonden voor dergelijke scènes.

Tijdens de voorbereidingen voor Good Luck to You, Leo Grande besloot ze daarom om samen met haar regisseur en tegenspeler Daryl McCormack om tijdelijk naakt te repeteren. Door over haar eigen lichamelijke onzekerheden te praten, vond ze zo de kracht die nodig was om zich op verschillende manieren bloot te geven. Zonder daarbij de hollywoodiaanse methode te volgen om eerst enkele weken in de fitness te kamperen en enkel op proteïnedrankjes te overleven. “Als je wil dat de wereld verandert en dat de iconografie van het vrouwelijk lichaam bijgestuurd wordt, kan je maar beter een deel van die verandering zijn”, vertelde ze daarover aan The New York Times. “Al zal ik nooit tevreden zijn met mijn eigen lichaam. Daarvoor werd ik te vroeg gebrainwasht.”

Wanneer Thompson over haar werk praat, wordt duidelijk dat ze nog het vaakst voldoening put uit films die op het maatschappelijke debat wegen. Niet omdat ze een expliciete politieke boodschap hebben, maar wel omdat ze de vinger op enkele zere wonden leggen. De ambitie om taboes te doorbreken kreeg Thompson daarbij al op jonge leeftijd mee. Als kind van een actrice en een schrijver was ze al vroeg geïntrigeerd door de manier waarop kunst gebruikt kan worden als een middel om taboes te doorbreken. “Alleen merkte ik dat er toen weinig maatschappelijke rollen voor vrouwen waren waarin ik paste”, blikt ze terug.

Punker met rood haar

Als tiener haalde ze daarom veel inspiratie uit The Madwoman in the Attic, een boek over de vermommingen die vrouwelijke schrijvers tijdens het victoriaanse tijdperk moesten aannemen om hun dromen na te jagen. Het werk deed haar besluiten om zelf een radicaal eigen pad uit te stippelen, zelfs al zou dat betekenen dat ze de regels van het establishment met de voeten moest treden. Als jonge twintiger was ze zo een zelfverklaarde punker met kort rood haar. Het was een houding die in de smaak viel bij Footlights, het theatergezelschap van de universiteit van Cambridge waartoe ook haar latere compagnons Stephen Fry en Hugh Laurie behoorden. Thompson trad als eerste vrouw ooit tot de vereniging toe en smeedde er haar eerste banden in de professionele theater- en filmwereld.

In het verhaal over haar toetreding tot Footlights komt Thompson misschien over als een soort sprookjesfiguur die er voortdurend in slaagt om haar tegenstanders te overwinnen, maar ze vertelt dat haar parcours soms ook behoorlijk hobbelig was. Als speler in een commerciële branche kreeg ze vaak te horen dat ze niet knap genoeg was om bepaalde rollen te spelen. Naarmate ze meer ervaring opdeed, lieten Hollywoodbonzen haar dan weer weten dat ze te oud was om nog relevant te zijn. “Iemand zei voor de opnames van Sense and Sensibility dat ik te oud was om de tegenspeler van Hugh Grant te zijn, terwijl hij slechts een jaar jonger is dan ik. Ik heb hem toen gezegd om op te rotten”, vertelde ze zo aan de Amerikaanse entertainmentwebsite Vulture.

Het ging daarbij overigens om een film die ze zelf schreef en dat is niet toevallig. Al sinds haar studententijd brengt Thompson eigen materiaal uit. In de eerste plaats omdat ze de creatieve noodzaak voelt om verhalen te vertellen, maar ook omdat ze vindt dat er te weinig interessante vrouwenrollen zijn. Het feit dat slechts een minderheid van de scenaristen zich als vrouw identificeert, is daar volgens haar een belangrijke verklaring voor.

Uitdagend script

In Hollywood geldt Thompson als een van de grote Britse steractrices die evenveel impact had als Helen Mirren, Judi Dench of Maggie Smith. De gesprekken met studiobonzen verlopen vlotter dan in het verleden, waardoor Thompson haar voet tussen de deur gebruikt om ook andere talenten binnen te halen en nieuwe perspectieven te introduceren. Zo staat ze erop om regelmatig met vrouwelijke en debuterende regisseurs te werken. Haar roem en talent kunnen producenten daarbij het vertrouwen geven om een uitdagend script alsnog te verfilmen.

Zo speelde ze in Late Night van Nisha Ganatra een komiek die bang is dat anderen haar te oud zullen vinden om nog een laatavondprogramma te presenteren. In de komedie What’s Love Got to Do with It van de Indiase regisseur Shekhar Kapur speelt ze binnenkort dan weer een van haar meer flamboyante bijrollen. Het is een personage waarmee ze zich kan uitleven, al is de centrale thematiek over gearrangeerde huwelijken opnieuw iets waar Thompson graag haar schouders onder zet. “Het gaat om duurzaamheid”, vertelde de actrice aan Vanity Fair over haar recente ambitie om met frisse stemmen te werken. “Je maakt zelf iets en dan maak je iets met de volgende generatie.”

In Good Luck to You, Leo Grande komen Thompsons passies voor jonge makers, uitgediepte vrouwenrollen en sociale thema’s samen. De sekswerker die in de film voorkomt, wijkt bijzonder sterk af van het clichématige beeld waarbij mensen enkel voor een dergelijke job kiezen wanneer ze daar door kansarmoede toe gedwongen worden. Leo Grande is charismatisch, welopgevoed en slim. Met enkele gevatte opmerkingen doorprikt hij de vooroordelen van zijn bedpartner en van de kijkers. Het genot dat hij aan de godsdienstlerares bezorgt, leidt ertoe dat zij in het reine komt met zichzelf en haar omgeving. Dat is geen toeval. Thompson maakt er geen geheim van dat ze met de film een debat wil openen over seks als een kwestie van volksgezondheid.

“Waarom biedt de nationale gezondheidsdienst geen seksuele hulp aan? Seks is gratis, natuurlijk, normaal, heerlijk, goed voor ons, en voor sommigen ontoegankelijk wegens volkomen geldige redenen”, schreef ze daarover in een opiniestuk voor Vogue. Het is een standpunt waarmee ze in tijden van inflatie en oplopende budgettaire tekorten misschien minder electoraal succes zal boeken dan haar personage uit Years and Years, maar dat hoeft geen probleem te zijn. De bookmakers rekenen Thompson voor haar rol in Good Luck to You, Leo Grande bij de kanshebbers voor een Oscar voor beste actrice. Zo heeft ze nog wel even iets om handen voor ze genoodzaakt is om aan een politieke carrière te denken.

Good Luck to You, Leo Grande speelt vanaf 1/12 in de bioscoop.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234