Woensdag 01/04/2020

Martial arts

Een moordenaar die niet kan moorden

Shu Qi als de moordenaar uit de titel. Haar trouw wordt op de proef gesteld als haar doelwit een man blijkt te zijn die ze liefheeft.Beeld Lumière

Verrassing vorig jaar in Cannes. Na de première van The Assassin maalt niemand om de vrijwel ondoorgrondelijke intrige, want de visuele schoonheid van de film is amper overtroffen. Regisseur Hou Hsiao-hsien is een onbetwistbare meester van de mise-en-scène.

Wat was de beste film van 2015? Als we twee internationaal zeer ruim uitgevoerde polls bij filmcritici en regisseurs mogen geloven (van de gezaghebbende tijdschriften Sight & Sound en Film Comment), dan gaat de strijd tussen twee titels die vorig jaar in Cannes in de prijzen vielen - zij het niet de Gouden Palm kregen -, maar pas dit jaar de Belgische bioscopen bereiken: Carol van Todd Haynes en The Assassin van de Taiwanese grootmeester Hou Hsiao-hsien, in Cannes gelauwerd als beste regisseur.

De verwachtingen voor Hous eerste film in zeven jaar waren hooggespannen. The Assassin lost die allemaal in. Het is een gevechtsfilm (een zogenaamde wuxia) die zich in de achtste eeuw tijdens de Tang-dynastie afspeelt. De in Taiwan populaire Shu Qi incarneert de moordenares uit de titel wier trouw op de proef gesteld wordt als haar doelwit een man blijkt te zijn die ze liefheeft. Hou heeft een carrière gebouwd op contemplatieve cinema. Het is dus geen verrassing dat hij het wuxia-genre volledig naar zijn hand zet.

Regisseur Hou Hsiao-hsien.Beeld rv

Zwaardgevechten

Ja, er zijn een paar spectaculaire zwaardgevechten, maar veel minder dan je in het genre verwacht (dit is dus geen House of the Flying Daggers of Crouching Tiger, Hidden Dragon). In The Assassin zijn de stiltes en het wachten tussen de gevechten minstens even belangrijk als de zwaardballetten.

Hou: "Eerlijk? Zelf noem ik het geen wuxia. Voor mij is het een film over een psychologische paradox: een moordenaar die niet kan moorden."

Dus had de film evengoed in een hedendaagse context kunnen spelen? "Neen, hij is gebaseerd op een beroemd kortverhaal uit de Tang-dynastie en dat is geen toeval. Voor mij is het de meest luisterrijke periode uit de Chinese geschiedenis. Hetzelfde verhaal in een hedendaagse context zou me niet interesseren. Daarnaast is het ook een economische keuze: voor een kostuumfilm over een moordenaar kun je makkelijker investeerders overhalen dan voor een hedendaagse film."

Hou Hsiao-hsien is in 1947 geboren in China, maar groeide op in Taiwan, het eiland waar zijn een ouders een jaar later naar emigreerden. Hous film zijn altijd sterk geworteld geweest in de geschiedenis van zijn tweede vaderland. Zelfs zijn semi-autobiografische films over opgroeien in het Taiwan van de jaren 50 en 60 zijn minstens zozeer ook een radiografie van een ontbolsterende natie die stapvoets een eigen identiteit probeert te ontwikkelen. Taiwan had zich net afgescheurd van China en kreunde voordien een halve eeuw onder een meedogenloze Japanse bezetting.

Daarom is het opvallend dat er van de jongste vier films van Hou slechts één in Taiwan speelt. Café Lumière was een eerbetoon aan Tokio en de Japanse grootmeester Yasujiro Ozu, voor Flight of the Red Balloon - een vrije variatie op Le ballon rouge van de Franse cineast Albert Lamorisse - trok Hou naar Parijs, en The Assassin speelt dus op het Chinese vasteland. "Leid daaruit niet af dat ik tegenwoordig minder in Taiwan geïnteresseerd ben. Die eerste twee films heb ik gemaakt op vraag van buitenlandse producenten. Mijn volgende film speelt zich trouwens weer af in Taiwan."

Er was een tijd dat Hou (bijna) elk jaar een film afleverde, maar met het klimmen van de jaren is dat ritme sterk vertraagd. The Assassin is zijn eerste film in zeven jaar. "Ik ben sinds het begin van deze eeuw verantwoordelijk voor twee filmfestivals in Taipei en daar heb ik veel tijd en energie in gestopt. Ik kan me helaas niet op twee zaken tegelijkertijd concentreren, waardoor ik me een tijd weinig met film heb kunnen bezighouden."

Chinees geld

The Assassin is voor de helft gefinancierd met Chinees geld, een primeur voor een film van Hou. "En dat zal in de toekomst niet veranderen. In China is de filmindustrie zich in een razende vaart aan het ontwikkelen. Bioscopen schieten als paddenstoelen uit de grond en ook het geld dat in films geïnvesteerd wordt, stijgt elk jaar exponentieel. Zolang ik artistieke vrijheid blijf hebben, vind ik het niet belangrijk waar het geld vandaan komt. Meer zelfs: het doet er zelfs niet toe hoe groot dat budget is. Ik ben flexibel, ik pas me wel aan.

"The Assassin heb ik nog op pellicule gedraaid, en die drager draagt nog altijd mijn voorkeur weg. Maar als het moet dan draai ik mijn volgende film digitaal, ik heb daar geen principiële bezwaren tegen. Het belangrijkste is dat er nieuwe film komt."

Van: Hou Hsiao-hsien
Met: Shu Qi, Chang Chen, Zhou Yun
Duur: 105 minuten

Vroeg werk van Hou op dvd

Samen met de release van The Assassin verschijnt Early Works, een box met drie vroege films van Hou Hsiao-hsien die gerestaureerd zijn door Cinematek. Cute Girl en The Green, Green Grass of Home, Hous debuut en derde film, zijn romantische komedies vol popliedjes. Niet onaardig, maar pas in zijn vierde - en eerste écht goede - film The Boys from Fengkuei, is Hous karakteristieke stijl met lang aangehouden shots voor het eerst zichtbaar.

De restauratie gebeurde onder leiding van Marianne Marfoutine, al een kwarteeuw aan de slag bij het Koninklijk Belgisch Filmarchief. "We hebben een ijzersterke reputatie opgebouwd", vertelt ze over de schijnbaar verrassende keuze van Hou voor België. Aan elke film is gedurende drie maanden door een team van vier mensen gewerkt. Aan het einde van dat proces was Hou zelf aanwezig. "Dan hebben we het over de etalonnage, de kleurcorrectie, want dat luisterde nauw." Hous vertrouwen was zo groot dat hij op voorhand geen instructies gegeven had.

Het team van Marfoutine restaureert zowel films van levende als overleden regisseurs. Wat is het makkelijkst? Marfoutine: "Als de regisseur nog leeft, weet je wat hij of zij wil. Maar sommigen proberen ook om hun film te veranderen. Stel, een scène is naar de zin van de cineast te donker gefotografeerd. Met onze digitale tools kunnen we de scène wat lichter maken. Dat zou ik nooit uit eigen beweging doen, maar als een regisseur dat vraagt, dan weiger je niet." Een naam wil Marfoutine niet kwijt. "Beroepsgeheim", glimlacht ze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234