Dinsdag 16/07/2019

Kaaitheater

‘Een mokerslag’: personeel Kaaitheater over samenwerking met De Keersmaeker

Anne Teresa De Keersmaeker. Beeld Natan Dvir / Polaris Images

Een mogelijke fusie met Rosas, het dansgezelschap van Anne Teresa De Keersmaeker, wekt ongerustheid bij Kaaitheater. De geruchten worden ontkend, maar personeel én sector maken zich zorgen. ‘Rosas trekt zich terug in een ivoren toren.’

Het was Esther Severi, dramaturge bij het Kaaitheater, die de kat de bel aanbond. In een open brief op cultuurwebsite rekto:verso uitte ze in niet mis te verstane bewoordingen het ongenoegen van het personeel over een op til zijnde samenwerking met Rosas, het dansgezelschap van choreografe Anne Teresa De Keersmaeker. Bekommerd om haar erfenis en op zoek naar een manier om langere speelreeksen te organiseren, zou De Keersmaeker haar samenwerking met het Kaaitheater willen intensiveren. Hier en daar valt de term ‘fusie’.

In haar brief beschrijft Severi het nieuws over de samenwerking als “een mokerslag”, die de artistieke identiteit van het huis op spel zet. “Waarom zouden we ons als kunstencentrum aan één kunstenaar verbinden? Het Kaai is altijd een plek geweest waarvan de identiteit steeds opnieuw gevormd wordt door een waaier aan kunstenaars die het huis (tijdelijk) bewonen.” Bij het Kaaitheater wordt gevreesd dat een overname door Rosas andere, kleinere artiesten naar buiten zou duwen, om plaats te maken voor langere speelreeksen van De Keersmaekers werk. Het Kaaitheater zou “een museum” worden, in plaats van “een dynamisch kunstencentrum.”

In een reactie op de open brief ontkennen Luk Van den bosch, zakelijk leider van Rosas, en Theo Van Rompay, adjunct-directeur van De Keersmaekers dansopleiding P.A.R.T.S., de versie van Severi. “Er is geen ‘Plan Rosas Kaaitheater’.” Ze ontkennen ook dat het Kaaitheater een ‘museum’ voor Rosas-producties zou worden.

De raad van bestuur van het Kaaitheater schreef zelf ook een open brief, waarin het de beweringen omschrijft als ‘geruchten’ die “de toekomst van een kunstinstelling ondergraven”. “Klopt het dat er gesprekken zijn geweest over een mogelijk ‘onderzoek’ tot samenwerking? Ja. Klopt het dat er ooit enige beslissing genomen werd? Neen.” Het Kaaitheater maakt momenteel een transformatie door. Artistiek leider Guy Gypens vertrekt in het najaar, een vacature om zijn positie in te vullen werd deze week gelanceerd. Rosas heeft geen kandidatuur ingediend, benadrukt bestuurslid Benedicte Lobelle. “Dat is op dit moment niet aan de orde.”

Maar de piste voor een verdere samenwerking is wel onderzocht. “Rosas heeft al heel lang een band met het Kaaitheater, en maakt een groot deel van de programmering uit”, zegt Lobelle. “Dus als je bezig bent met het uitstippelen van de toekomst, stel je jezelf ook de vraag wat hun rol daarin zou kunnen zijn.”

De gevel van het Kaaitheater in Brussel.

Kunstinstelling

De gesprekken tussen Rosas en Kaaitheater begonnen drie maanden geleden. Sven Gatz (Open Vld), ontslagnemend minister van Cultuur, werd daarvan meteen op de hoogte gesteld. Hij wil het woord ‘fusie’ niet in de mond nemen, maar maakt wel duidelijk dat hij te vinden is voor een ‘integratie’ van Rosas in het Kaaitheater. “Ik sta hier principieel achter. Rosas is een toonaangevend internationaal gezelschap, dat in België te weinig lange speelreeksen kan organiseren, terwijl het in Parijs bijvoorbeeld wél kan. Het is logisch dat zij een vastere poot willen in Brussel.”

Maar de uiteindelijke keuze, zegt Gatz, ligt bij de raad van bestuur. Zij benadrukken dat er niets is beslist. “Zeggen dat de gesprekken verregaand zijn, klopt niet.”

Toch heerst er ongerustheid, ook buiten het Kaaitheater. Er gaan al langer geruchten over een samenwerking of fusie met Rosas, om zo het statuut van Kunstinstelling te verkrijgen. Een Kunstinstelling, zoals de Vooruit, de AB en de Singel, wordt structureel ondersteund door de Vlaamse Gemeenschap, en valt buiten het systeem van het Kunstendecreet, waarbij er om de vijf jaar een subsidiedossier moet worden ingediend. Eerder dit jaar dienden ook de drie stadstheaters - NTGent, Toneelhuis en de KVS - zo’n aanvraag in.

Het Kaaitheater hoopte vier jaar geleden ook op zo’n erkenning, maar zonder succes. Binnen het culturele veld doet het gerucht de ronde dat met de hulp van Rosas een nieuwe poging wil wagen, al ontkent het bestuur dat. “Het voelt als een overstap van een solidair systeem als het Kunstendecreet, naar een systeem waarbij een instelling als Rosas zich terugtrekt in een ivoren toren”, zegt een bron in het veld. Rosas is bovendien nu al een van de grotere spelers, en heeft al een eigen site in Vorst, waar, in samenwerking met het Kaaitheater, ook voorstellingen getoond worden. “Waarom zou je daar nog een stap verder in gaan?”

Nu wordt wel getwijfeld of het huwelijk tussen Kaaitheater en Rosas na het bezwaar van Severi wel kan doorgaan. Verdere besprekingen zijn voorlopig stopgezet. “Onze eerste focus”, zegt Lobelle, “ligt op de continuïteit van de organisatie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden