Dinsdag 21/05/2019

De Munt

Een geheime tunnel en led-lampen in de kroonluchter: opera De Munt heropent na zware renovatie

In de grote kroonluchter van De Munt zitten nu duurzame led-lampen en de rode stoelen stoelen zijn vervangen tijdens de twee jaar durende renovatie van het operagebouw. Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

De Munt opent na twee lange jaren opnieuw de deuren. De argeloze operaliefhebber zal er weinig van merken, maar achter de schermen is de volledige machinerie vernieuwd. En het spectaculairste moet nog komen: een ondergrondse tunnel.

Wist u dat het Brusselse operagebouw scheef staat? Zo scheef als de Toren van Pisa, beweert Dominique Mertens, al zeventien jaar directeur Gebouwen en Onderhoud van De Munt. “Rond 1930, bij de bouw van de Chambonsite aan de Wolvengracht, hebben ze het waterpeil laten zakken om funderingen te zetten. Het water is weggetrokken en het operagebouw is gevolgd.”

Door allerlei bouwtechnisch gedoe heeft het veel langer geduurd dan voorzien, maar De Munt is eindelijk weer open for business. In mei 2015 al sloot het Brusselse operagebouw de deuren voor een grondige renovatie. Die scheve muur had daar eigenlijk weinig mee te maken, al hebben ze van de gelegenheid gebruikt gemaakt om de funderingen te versterken. De opera had vooral nood aan nieuwe machinerie. Een technische update, zeg maar. “We kunnen weer vijftig jaar verder”, zegt Mertens.

Wat zal u daar als operaliefhebber van merken? Als alles goed gaat: zeer weinig. Ja, er staan nieuwe stoelen, maar met hetzelfde model en even dieprood als de oude. “De opera is geklasseerd, dus alle aanpassingen moeten onzichtbaar zijn.”

In de operazaal van De Munt wordt nog snel een laatste lik verf aangebracht voor de voorstelling Pinnochio in première gaat. Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

Hier en daar zijn de tierlantijnen aan het balkon hersteld, en dankzij een nieuw verluchtingssysteem zal de parterre niet langer last hebben van die koude tocht die via de grote kroonluchter naar beneden viel, terwijl de warmte bleef hangen aan de balkons.

Zangers met helmen op

Maar de grote nieuwigheden, die zitten vooral achter de schermen. Zo staan onder de scene vier nieuwe liften waarmee decorstukken en zangers het podium opgetild worden of in de grond verdwijnen. “Elk zichzelf respecterend operahuis heeft zo’n systeem, maar de oude liften maakten zoveel lawaai dat we ze onmogelijk konden gebruiken tijdens een voorstelling”, vertelt Mertens.

De liften om decorstukken of zangers omhoog te tillen zijn vervangen. De oude liften maakten zoveel lawaai dat ze niet meer konden gebruikt worden tijdens de voorstellingen. Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

De oude rails waarmee de decors als gordijnen op of van de scene werden getrokken - “niet meer van deze tijd” - zijn vervangen, net als de trekkers en punttrekkers in het boventoneel, wat jargon is voor de ophangsystemen boven het podium. 

Ook de ophangsystemen boven het podium werden vervangen. 137 computergestuurde haken en kranen verplaatsen nu geruisloos en heel precies decorstukken, zonder dat de zangers het risico lopen iets op hun hoofd te krijgen. Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

“Bewegende decors zijn karakteristiek voor operavoorstellingen”, geeft Mertens even mee. En waar nu 137 computergestuurde haken en kranen hangen die stil, stipt en tot op de millimeter nauwkeurig bewegen, was het vroeger behelpen met touwen en gewichten. “Niet goed voor de rug, en die touwen zijn brandbaar.”

Zo’n boventoneel, evident is dat niet. Want onder al die bengelende gewichten staan de zangers. Mertens: “In elke andere job zouden die verplicht een helm opmoeten, maar dat kan hier natuurlijk niet. Het heeft veel tijd gekost om zeker te zijn dat alles veilig vasthangt.”

De scene zelf is dan weer vernieuwd en geëgaliseerd: het podium lag in een helling van vier graden, een oud trucje om perspectief te creëren zodat ook de eerste rijen zicht hadden op de voeten van de spelers. Maar nu er steeds meer in coproductie wordt gewerkt, werd dat vervelend. “Andere operazalen zitten met een helling van zes graden, of een volledig plat podium waardoor we de decors voortdurend moesten aanpassen.” Geen paniek voor wie graag vooraan zit: de stoelen staan lichtjes getild waardoor het perspectief behouden blijft.

Aandacht gegarandeerd

Ook aan de ecologische voetafdruk is gedacht. Alle ketels zijn gecentraliseerd in één performant systeem en overal hangen nu led-lampen. Zelfs in de impressionante kroonluchter boven de parterre. “Elke zes maanden moesten we die luchter laten zakken om de lampen te vervangen. Ik hoop dat we nu zeker vijf jaar goed zitten.”

Nog een weetje: vroeger bleef die kroonluchter de hele voorstelling branden, want de operagangers keken even graag naar elkaar als naar de scene. Daarom vindt u in een operagebouw naar Italiaans model de koninklijke loges helemaal vooraan: het uitzicht op het podium trekt er op niets, maar aandacht gegarandeerd.

Het wordt een emotioneel weerkeren naar het Muntplein, zeggen ze hier. In een tent aan Tours & Taxis vond de opera een tijdelijk onderkomen maar daar was niemand gelukkig mee, ook het publiek niet: te warm, te vochtig of te lawaaierig. Dit weekend loopt de scene eindelijk weer vol voor de generale repetitie van Pinnocchio van Joel Pommerat, en dinsdag keert ook het publiek terug voor de première.

Dominique Mertens, directeur Gebouwen en Onderhoud, toont waar De Munt de komende maanden een ondergrondse tunnel graaft om de ateliers met de operazaal te verbinden. "Gedaan met decorstukken zeulen in de regen." Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

Al zitten de verbouwingen er nog niet op. Mettertijd worden nog de buitengevel en de foyer onder handen genomen, maar het spectaculairste werk is voor de komende maanden: tussen het theater en de ateliers aan de overzijde van de Leopolstraat wordt een ondergrondse gang gegraven.

De afstand tussen theater en atelier bedraagt hoogstens dertig meter, maar nu moet voor elk groot decorstuk een vrachtwagen komen die gewoon blokje om moet. De tunnel moet dat tijdrovend euvel oplossen. Mertens: “Gedaan ook met decors zeulen in de regen.” 

Pinnocchio, van 5 tot 16/9 in De Munt. demunt.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.