Zaterdag 04/04/2020

Cartoons

"Een cartoon moet je laten lachen, da's alles": cartoonfestival haalt tekentalent naar Knokke-Heist

Tien Nederlandstalige cartoonisten mochten werken rond het thema 'toerisme'. Daarnaast hangen de beste actuacartoons van over de hele wereld. Beeld RV Christophe Floré

Zelfs in het mondaine Knokke-Heist mag er al eens gelachen worden. Tijdens het jaarlijkse cartoonfestival laten grappenmakers uit binnen -en buitenland er hun beste werk laten zien. "Een goede cartoon moet grappig zijn. Dat is het enige criterium wat er echt toe doet."

Wie de witte tent, midden op de dijk van Heist, binnenstapt waant zich meteen zo'n 120 kilometer verderop. De inkomhal van de tent toont verdacht veel gelijkenissen met de vertrekhal van de luchthaven van Zaventem. Het thema van het cartoonfestival is dit jaar 'toerisme'. En dat inspireerde niet alleen de cartoonisten, het gaf de decorbouwers van het festival de kans om zich eens goed te laten gaan. Er is in de tent niet alleen een stukje luchthaven te spotten. Ook een camping, een verzameling toeristenwinkels en natuurlijk, we zijn tenslotte aan de kust, een paar strandcabines vormen de rest van het decorum.

Daartussen hangt het werk van tien Nederlandstalige cartoonisten die met het thema toerisme aan de slag mochten. "We beperken ons bewust tot tien exposanten", legt curator Christophe Floré uit. "Zo krijgen ze allemaal de kans om een behoorlijk aantal tekeningen te laten zien." Een van die cartoonisten is Lise Vanlerberghe. Zij mag al voor het tweede jaar op rij haar werk op het cartoonfestival laten zien. "Een kinderdroom", zegt ze. "Als klein kind kwam ik hier tijdens de zomer al naar toe."

Cartoonist Lise Vanlerberghe: 'Je ziet cartoons in kranten en tijdschriften, je kijkt er in het beste geval even naar, maar wanneer je de pagina omslaat, zijn ze weg.'Beeld Wouter Van Vooren

Het grootste voordeel van een festival als dit is dat bezoekers de kans krijgen wat langer bij haar tekeningen stil te staan, vindt Vanlerberghe. "Cartoons zijn heel vluchtig", legt ze uit. "Je ziet ze in kranten en tijdschriften, kijkt er in het beste geval even naar, maar wanneer je de pagina omslaat, zijn ze weg. Hier is dat anders en word je als het ware uitgenodigd om wat beter te kijken." Vanlerberghe is als vrouwelijke cartoonist wat een buitenbeentje. Er zijn meer mannen in het vak. "Ik probeer elk jaar naar een mooi man-vrouw evenwicht te streven", vertelt Floré. "Maar het is niet makkelijk zonder telkens bij dezelfde namen uit te komen."

Wit papier

"Er zijn wel vrouwelijke cartoonisten", werpt Vanlerberghe op. "Mensen als Illah of Eva Mouton. Alleen vertrekken zij voor hun tekeningen vaak vanuit wat ze zelf meemaken. Dat maakt het wat moeilijker om hun cartoons in te passen in een thematische expo zoals deze." Vanlerberghe vindt het fijn om rond zo'n thema te werken. "Dan ga ik met een grote stapel wit papier aan mijn tekentafel zitten. Een hele avond lang zet ik zo veel mogelijk ideeën op papier, waarna ik er dan de beste uit kies om verder uit te werken." Ook de actualiteit is voor Vanlerberghe een blijvende inspiratiebron. "Zeker in deze tijden. Een figuur als Trump is elke dag goed voor wel vijf cartoons."

Op het cartoonfestival zijn niet alleen toeristische plaatjes te zien. Traditiegetrouw worden er ook de laureaten van de Press Cartoon Belgium – de beste honderd cartoons die het afgelopen jaar in de Belgische pers verschenen – en de Gouden Hoed gepresenteerd. Voor die laatste competitie mogen cartoonisten van over de hele wereld hun beste tekeningen van het afgelopen jaar insturen. Dat leverde meer dan 2.700 cartoons op, waarvan er uiteindelijk 100 op het festival te zien zijn. Die selectie gebeurt via een doorheen de jaren zorgvuldig geperfectioneerd systeem. 

Alle inzendingen worden op tafels gelegd waarna de jury, waar ook Vanlerberghe deel van uit maakt, de tekeningen waar ze iets in zien een stukje vooruit mogen schuiven. Dat gebeurt in volstrekte stilte, de juryleden hoeven hun keuzes dus niet te beargumenteren. "Niet iedereen is even verbaal", legt Floré uit. "Door het op deze manier te doen zijn we zeker dat elk jurylid evenveel inspraak heeft." Na die eerste selectie volgt een tweede ronde en eventueel nog een derde of een vierde, tot er uiteindelijk 100 tekeningen overblijven.

Verslaafd aan smartphone

Vanlerberghe hanteert bij dat jureren een simpel principe. "Een goede cartoon moet grappig zijn. Dat is het enige criterium wat er echt toe doet", zegt ze. Al is ook originaliteit van belang. "Heel wat cartoonisten zoeken hun inspiratie blijkbaar op dezelfde plaatsen. Op zich is dat geen probleem, tenzij het dezelfde tekening oplevert. Het toenemend smartphonegebruik bijvoorbeeld was dit jaar een terugkerend thema. We hebben wel vijf keer een cartoon zien passeren over baby's die al in de baarmoeder hun telefoon moeilijk los konden laten." 

Tot 2/9 in Knokke-Heist. cartoonfestival.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234