Zaterdag 11/07/2020

DVD: Leos Janácek - Uit een dodenhuis

Beeld UNKNOWN

Uit een dodenhuis is Janáceks moeilijkste opera en wellicht daarom degene waarmee de grootste regisseurs hun schitterendste prestaties afleveren. Grüber in Salzburg, Mussbach in de Munt, noem maar op. En nu dus Patrice Chéreau, die er na jaren nog eens een stel met zijn oude Ring-kompaan Pierre Boulez voor vormde. En bingo! Boulez gebruikt nog eens op geniale wijze zijn oude concept om de orkestpartituur als het ware ambachtelijk, bijna als een blokkendoos te reconstrueren (de 'making of' op de dvd geeft een voorbeeld uit de repetities hoe hij dat klaarspeelt) en daartegenover de gulpende emotie van de zangpartijen te plaatsen. Het effect is hartverscheurend.

Uit een dodenhuis, naar Dostojevski's Memoires uit een dodenhuis, bestaat namelijk grotendeels uit een aantal lange vertellingen van gevangenen plus een toneel-in-het-toneel. Die zijn wel geplaatst in een ruimer kader - de kennismaking van de adellijke politieke gevangene Gorjantsjikov met de jonge Aljeja - maar essentieel blijft het een opeenvolging van fragmenten. Het probleem is: hoe daar een emotionele eenheid in brengen. En terwijl Boulez dat oplost door Janáceks partituur als het ware rauw te serveren, doet Chéreau het door her en der verbindende elementen in te voeren, bijna ongemerkt, maar ongemeen pakkend. Kleine aan het begin toegevoegde faits divers zorgen later telkens opnieuw voor dramatische ontknopingen. Hier is een van de grote meesters van het theater aan het werk.
Die slaagt er ook in van de meeste zangers uitermate geëngageerd en overtuigend te doen acteren. Als je er één moet uitlichten, is het ongetwijfeld John Mark Ainsley als de wat simpele Skuratov, maar eigenlijk is het wezenlijke het naadloze samenspel van de groep.
Dit is een opera die je na afloop graag nog een keer wilt zien, en nog eens. En telkens leer je iets bij. (Deutsche Grammophon) (Stephan Moens) (*****)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234