Donderdag 08/06/2023

BoekrecensieOnze allerliefste schrijvende oude dame

Drie mannen, een schrijvende oude dame en duizelingwekkende perspectiefwissels

De Bordelese auteur Anne Serre. 
 Beeld © Francesca Mantovani
De Bordelese auteur Anne Serre.Beeld © Francesca Mantovani

De Franse Anne Serre (1960) daagt de lezer uit met een experimentele ­­­roman, die draait om het intellectuele spel bij het schrijven. Probeer niet alles te doorgronden.

Dieuwertje Mertens

Een regisseur/interviewer bezoekt samen met zijn ­cameraman en assistente ‘onze allerliefste schrijvende oude dame’ op haar sterfbed, in de hoop dat zij de hiaten in haar manu­script wil opvullen. Dat ­handelt over een vertelster, haar verteller Hans, haar man Holl en haar vader. Vanuit haar schommelstoel op zolder observeert de vertelster Hans, die uitkijkt over de hoogvlakte. Ze zegt: ‘Ik speel dat ik hem ben.’ Wat ziet hij? Een schuur, een kudde blonde bokken ‘met generfde piramidale hoorns’, ‘massieve blauwe bergen’ en een lichtgevend pad.

De vertelster is verwikkeld in een wonderlijke ­dynamiek met de drie ­mannen: ‘Mijn hele leven probeerde ik Holl ervan te overtuigen dat ik van hem hield – en dat was waar – maar zodra de verteller een kik gaf, was ik in staat Holl te verlaten voor hem.’

Dat eeuwig heen en weer slingeren tussen die twee ziet ze als een noodzaak. Haar vader is er altijd bij als ze schrijft: ‘(...) zodra ik ­begin te schrijven, komt hij direct een handje helpen.’

Het verhaal in dat manuscript is bijzaak; een sferisch decor, beschreven in lyrische volzinnen, prachtig vertaald. Het gaat er niet om het verhaal helemaal te doorgronden. Deze vervreemdende roman draait om het intellectuele spel tijdens het schrijven, de jacht op het verhaal. Niet voor niets is er vanuit het huis uitzicht op het kronkelige pad, waarover we verteller Hans de benen zien nemen.

Wie er aan het woord is, de vertelster of de oude dame of de interviewer/regisseur, is niet altijd helder. Er zijn veel perspectief­wisselingen. Bovendien zit het werk vol verwijzingen naar bijvoorbeeld het verhaal ‘Lenz’ (over een wandeling in de bergen) van ­Georg Büchner (1813-1837) of het oeuvre van Robert ­Walser (1878-1956), die ook speelde met onheldere ­perspectieven.

In de pogingen de gaten in het manuscript te dichten, erkent de regisseur zijn eigen aandeel in het verhaal steeds meer. Intussen neemt de schrijvende oude dame plaats achter haar computer: ‘Ik heb nooit hard genoeg gewerkt, denkt ze. (...) ik heb soms goede zinnen geschreven, ja, dat is weleens gebeurd (...), maar hoeveel slappe, slordige zaken heb ik niet laten passeren!’ Hoeveel gaten accepteert een lezer? Wil hij meegaan in dit spel? We leveren ons graag over aan Serre.

Anne Serre, Onze allerliefste schrijvende oude dame, Uitgeverij Vleugels, 112 p., 23,95 euro. Vertaling Katelijne De Vuyst.

null Beeld rv
Beeld rv

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234