Dinsdag 22/10/2019

Film in 2018

Drie debuterende cineasten over de Vlaamse film: "Mensen willen iets nieuws zien"

Regisseursgesprek met Kritsof Hoornaert, Eva Cools en Lukas Dhont. Beeld Wouter Van Vooren

“Vlaamse film krijgt klappen”, kopte deze krant twee weken geleden. Maar staat succes gelijk aan grote bezoekersaantallen? Deze debuterende regisseurs denken van niet.

Ze zitten elk in een ander station van de productie, maar voor elk van hen wordt 2018 hét jaar van hun eerste langspeelfilm. De onheilsberichten over lage bezoekcijfers voor vaderlandse cinema houden de makers niet uit hun slaap. “Alles hangt af van de kwaliteit”, vindt Kristof Hoornaert. “Er worden te veel films van dezelfde soort, met dezelfde acteurs gemaakt. Mensen willen iets nieuws zien.”

Iets wat de cineast zelf probeerde in Resurrection, een film waarin dialogen spaarzaam zijn. Het scenario werd al geschreven in 2003, de eerste subsidieaanvraag gebeurde in 2008, en de film werd pas vorig jaar in amper 19 dagen gedraaid. Distributie doet hij zelf. Vanaf woensdag draait hij in acht zalen.

“Ik heb altijd gestreden om mijn projecten te realiseren”, zegt de cineast. “Wie mijn film programmeert, doet dat niet uit commerciële overwegingen. Intussen is Resurrection geselecteerd voor het Internationaal Film Festival Rotterdam. Daarom hoop ik dat het niet nog eens 14 jaar duurt eer ik een nieuwe film kan maken. Ja, ik maak een ander soort cinema, maar die moet er ook zijn. Filmmakers moeten dingen uitproberen, iets waar binnen het beleid minder ruimte voor is. Men speelt te vaak op veilig.”

Lukas Dhont en Eva Cools. Beeld Wouter Van Vooren

Crowdfunding

De andere makers hoefden niet zo lang te wachten op centen van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF), maar erkennen het probleem. Eva Cools werkte vijf jaar aan Cleo, zoekt via crowdfunding extra fondsen voor een concertscène en begint al over twee weken te draaien. “Er gaan nu stemmen op om gewoon meer geld te geven aan specifieke films, om zo een ‘hogere kwaliteit’ te garanderen”, vertelt ze. “Daar ben ik het niet mee eens. De middelen moeten nog meer verdeeld worden, zodat er meer kans is voor experiment.”

Op dat vlak zijn we goed bezig, denkt Lukas Dhont, die nu zijn eerste speelfilm Girl monteert. “Op creatief vlak gaat het niet slecht, ik zie veel jonge mensen heel straffe dingen maken”, zegt hij. “Als kunstvorm is een film als Home van Fien Troch net heel geslaagd. Maar het is onrealistisch te verwachten dat zo’n film evenveel kijkers lokt als F.C. De Kampioenen 3.”

“De internationale prijzen voor films als HomeKing of the Belgians of Le Ciel Flamand bewijzen dat het net heel goed gaat”, vindt ook Cools. “Dat zijn niet de makkelijkste films, en toch komt die kwaliteit bovendrijven. We moeten dus meer investeren in inventieve filmmakers die hoge ogen gooien in het buitenland.”

Het promobudget van 'Het tweede gelaat'

In eigen land moeten die films kunnen groeien en hebben ze mond-tot-mondreclame nodig, klinkt het. Maar zelfs de kleinere bioscopen zijn commerciële instellingen. Zolang zij niet worden gesubsidieerd, zullen ze niet altijd geneigd zijn om zulke films kansen te geven.

Volgens Hoornaert draait het om een gebrek aan visibiliteit, en daar is vaak geen budget meer voor. “Mensen moeten weten dat mijn film bestaat, maar ik heb het geld niet om de straten vol posters te hangen of een tv-spot te maken, zoals commerciële films als Het tweede gelaat of De premier.”

Kritsof Hoornaert en Lukas Dhont. Beeld Wouter Van Vooren

Geeft het VAF te weinig aan de andere cinema? “De balans tussen projecten die het VAF steunt, zit goed”, denkt Cools. “Kijk naar ons, wij krijgen als jonge makers kansen. Denk ook aan Rundskop, de debuutfilm van Michaël Roskam, een maker die niemand toen kende. Maar er bestaat geen recept voor dé succesvolle cross-overfilm, want dan zouden we ‘m allemaal maken.”

Hoe krijg je de films die dat geluk niet hebben, toch bij een breder publiek? “In het vijfde middelbaar gingen we met de hele school naar Persepolis, een zwart-wit animatiefilm over Iran”, vertelt Dhont. “Niemand van ons zou uit zichzelf naar die film zijn gaan kijken. Maar quasi iedereen was overdonderd. Wij maken het soort films dat mensen moet overkomen en moeten meemaken om te beseffen: wauw, dit bestaat ook.” Ook de verspreiding in culturele centra kan daartoe bijdragen.

Als een BV al geen zekerheid meer is

Los daarvan is een herkenbaar element wenselijk, denkt Hoornaert. “De truc is: werk met bekende acteurs, en doe daar iets anders mee. Waarom heeft The Broken Circle Breakdown het zo goed gedaan? Met onbekende acteurs was dat allicht nooit gelukt. Ik hoor het bij Resurrection: mensen zijn benieuwd naar de rol van Johan Leysen.”

Toch is dat geen garantie op succes. “Het gebeurt dat een commerciële film met grote namen wordt gesubsidieerd, en toch flopt”, zegt Cools. “Recent was er Verborgen verlangen met Astrid Bryan. Dat vind ik veel erger. Dat was een film die is gemaakt om geld op te brengen, en die doet dan niks.”

Of hoe verklaar je het Amerikaanse succes van
Call Me By Your Name (zie kader), met twee onbekende acteurs, vraagt Dhont zich af. “Omdat mensen nood hebben aan andere films”, zegt Hoornaert. “Een film moet uit noodzaak geboren worden, niet uit commerciële overwegingen. We moeten stoppen met enkel op zeker te spelen en blijven investeren in arthousecinema.” En zo zijn we terug bij het begin.

Regisseursgesprek met Kritsof Hoornaert, Eva Cools en Lukas Dhont. Beeld Wouter Van Vooren

Kristof Hoornaert (37)

Resurrection (release)
Met: Johan Leysen, Gilles De Schryver
Over: een eenzame kluizenaar en een jonge moordenaar
Vanaf 10/1 in de zalen

Lukas Dhont (26)

Girl (postproductie)
Met: Arieh Worthalter, Victor Polster
Over: een 15-jarige transgender die het wil maken als ballerina
Dit najaar in de zalen

Eva Cools (33)

Cleo (preproductie)
Met: Anna Franziska Jäger, Natali Broods
Over: een 17-jarig meisje dat een auto-ongeval overleeft
2019 in de zalen, cleodefilm.be

Timothée Chalamet speelt in ‘Call Me by Your Name’ de jonge Elio, die valt voor de ­assistent van zijn vader. Beeld AP

Evenmin te missen in 2018 

Call Me By Your Name

Het is altijd opletten wanneer een film ruim op voorhand tot Oscar-favoriet wordt ­uitgeroepen. In het geval van Call Me By Your Name kunnen we alleen maar hopen dat de voorspellingen kloppen. De zeventienjarige Elio (rol van Timothée Chalamet) brengt de zomers door met zijn ouders aan de Italiaanse Riviera. Zijn vader, een professor, laat er telkens een assistent logeren. In 1983 is dat de knappe Amerikaan Oliver (rol van Armie Hammer). Elio is erg in trek bij de meisjes in het dorp, maar Oliver leidt hem steeds meer af. Zo ­ontstaat er een wondermooie band uit een constant ­aantrekken en afstoten – al dan niet verpakt in een veel te strakke ­eighties-zwemshort. A Bigger Splash-regisseur Luca Guadagnino laat de zaken gewoon voor zich spreken. Liefde is liefde. En liefdes­verdriet is dat ook. Alleen al daarom is Call Me By Your Name dé LGBTQ+-film van het jaar. Of bij uitbreiding dé film over liefde.

14/2 in de zalen.

Oscarnacht

Het belooft een spannende 90ste Oscaruitreiking te worden. Niet alleen om te zien of ze dit jaar wél meteen de juiste winnaar afroepen (de accountants van Pricewater­houseCoopers zijn intussen vervangen nadat ze een ­verkeerde envelop overhandigden aan de presentators, die daardoor La La Land ten onrechte tot beste film uitriepen in plaats van Moonlight). Wel omdat het al een abnormaal sterk filmjaar is geweest, met onder meer Call Me By Your Name (zie hiernaast), maar ook Three Billboards Outside Ebbing, Missouri (morgen in de zalen) en Phantom Thread (14 februari in de zalen). Stuk voor stuk meesterwerken volgens onze filmredactie.

Zet daarnaast nog eens films als Lady Bird, I, Tonya, The Shape of Water, Get Out, The Post en Dunkirk, en je krijgt een overdreven sterke line-up. Eentje die doet vermoeden dat het wel goed zal komen met Hollywood.

De nacht van 4/3.

Black Panther

Black Panther is niet zomaar het nieuwste avontuur in het Marvel-universum. De film, geregisseerd door Ryan Coogler (Creed), heeft een indrukwekkende en ­voornamelijk zwarte cast, met namen als Lupita Nyong’o, Chadwick Boseman, Michael B. Jordan en Danai Gurira.

Zal er dit jaar na de vrouwelijke superheldenfilm – eindelijk! – een zwarte superheldenfilm aanslaan?

Het personage werd in 1966 al geïntroduceerd in de strip Fantastic Four Vol. 1, als de allereerste Afro-Amerikaanse superheld. Sindsdien bleef hij jammerlijk op de vlakte, tot hij in 2016 zijn intrede mocht maken in Captain America: Civil War.

De muziek is in handen van rapper Kendrick Lamar, die de soundtrack zal producen en cureren. Als we naar de recente Marvel-films kijken, speelde hedendaagse muziek altijd een cruciale rol. Na de catchy pop, nu de donkere rap?

Chadwick Boseman in Black Panther. Zijn personage is de ­allereerste Afro-Amerikaanse superheld. Beeld AP

14/2 in de zalen.

Nieuwe oude cinema’s

Stadsbioscopen zijn terug van weggeweest. En ­binnenkort komen er nog wat nieuwe schermen bij, onder meer in de hoofdstad. Na een lange renovatie opent de oudste cinema van Brussel eind februari opnieuw de deuren. Pathé Palace, een bioscoop van de Franse filmpioniers Pathé, kwam in 1913 naar België. Hun logo, een haan, prijkt nog altijd op de top van het gebouw.

In Antwerpen is het uitkijken naar Cinema National. De 100 jaar oude bioscoop van de Seefhoek stond 45 jaar leeg. Dankzij een reddingsactie wordt het pand nu helemaal vernieuwd, in de hoop in september ­operationeel te zijn.

En Lumière heeft plannen voor uitbreiding in Mechelen, met drie ­schermen in de Oude Stadsfeestzaal. De aanvragen sleepten wat aan, ­waardoor de werken pas deze zomer starten. Die opening is gepland in de lente van 2019.

Opening op 27/2. lepalace.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234