Zondag 15/12/2019

Doorbraakalbum: dEUS - In a Bar, under the Sea

Beeld UNKNOWN

Crisis onder het wateroppervlak

Met Worst Case Scenario had dEUS halverwege de jaren negentig een aardverschuiving veroorzaakt in de Belgische rock. De singles 'Suds & Soda', 'Via' en 'Hotellounge' waren - toch wat airplay op Studio Brussel betreft - hits geworden, en ook de media-aandacht voor de groep was enorm. Het grillige, eclectische geluid van de Antwerpse vijf klonk dan ook ongemeen opwindend en opvolger In a Bar, under the Sea bracht de groep ook internationaal in het vizier.

Aan loftuigingen ook nu geen gebrek, maar onder het wateroppervlak verkeerde de groep in diepe crisis. Bassist Stef Kamil Carlens speelde weliswaar nog bij dEUS, maar zat met zijn hoofd al bij Moondog Jr, de voorloper van Zita Swoon. En dat bracht spanningen met zich mee. "Hij was zo ambetant dat hij iedereen de gordijnen injoeg", vertelde zanger Tom Barman in een gesprek met De Morgen. "Tijdens de break tussen twee opnamesessies heeft Stef Kamil beslist om, zodra de plaat klaar was, uit de groep te stappen. Vanaf dan werd hij weer een droom om mee te werken."

Ondanks die conflicten stond de groep - daartoe aangevuurd door de van Captain Beefheart bekende Eric Drew Feldman - op een creatief hoogtepunt. De sessies resulteerden in meer dan dertig nieuwe nummers die niet zelden de experimentele tour opgingen. Gitarist Craig Ward stond er bovendien op dat er instrumenten werden bespeeld die ze geen van allen beheersten, wat de zin voor avontuur nog aanscherpte. Jazz, blues, folk, rock en avant-garde zijn de ingrediënten waarmee dEUS zijn eigen geluid creëert. Niet zelden met adembenemend resultaat.

Opener 'I Don't Mind Whatever Happens' geeft met krassende violen en chaotische zang meteen aan dat de plaat als een reis moet worden opgevat waarvan de bestemming pas na de laatste noot aan de einder zou verschijnen. Het nerveuze 'Fell off the Floor, Man', waarop Girls Against Boyszanger Scott McCloud een gastrolletje vertolkt, rent vier richtingen tegelijk uit en 'Theme from Turnpike' davert de plaat binnen als was het een tank door de straten van Sarajevo. Het nummer (strak, dwingend, rechtlijnig ritme gebaseerd op een sample van Charles Mingus) bouwt zin na zin naar een climax op en groeit de jaren nadien uit tot een sterkhouder tijdens de concerten.

Ook 'Roses' wordt een publieksfavoriet. De single, met daarin een referentie aan het schilderij op de hoes van Barmans favoriete Beefheart-cd Shiny Beast, beschrijft een intiem liefdesspel, waarbij de partners moeten raden welke figuren ze op elkaars rug tekenen. 'Gimme the Heat' is in melancholische violen gewikkeld en de stemmen van Barman en Carlens kleuren mooi in elkaar. Het ultrakorte 'Supermarketsong' krijgt dan weer bezoek van Morphinesaxophonist Dana Colley. Opvallend trouwens hoe de cd ondanks de tomeloze zucht naar avontuur toch erg rustig, zelfs ingetogen klinkt.

De twee emomomenten van de plaat zijn intussen nummers die als mijlpalen in de Belgische rock staan geboekstaafd. Het sober gearrangeerde 'Serpentine' illustreert dat Barman en zijn medegoden ook de kunst verstaan om conventionele pop te schrijven. Wellicht is het geen toeval dat uitgerekend dit nummer later opnieuw zou worden opgenomen als een duet met Axelle Red. En 'Little Arithmetics', een song over twijfel en onzekerheid, is eveneens hors catégorie, zelfs al sputtert er halverwege een door gitaren aangedreven stoorzender doorheen.

Barman heeft zich al herhaaldelijk kritisch uitgelaten over In a Bar, under the Sea. Volgens hem zou de cd een stuk coherenter zijn met drie, vier nummers minder. Daar valt wat voor te zeggen, maar "een gemiste kans", zoals Barman de tweede dEUS-cd al een paar keer genoemd heeft, is de waarheid geweld aandoen. Luister één keer naar de verstilde magie van 'Little Arithmetics', een van de mooiste songs die ooit door een Belgische groep zijn geschreven, en je beseft meteen dat de kunstenaar zelf niet per definitie het best geplaatst is om de waarde van zijn eigen werk te beoordelen. (Bart Steenhaut)

Zaterdag 5 juli bij De Morgen

Legendarische doorbraakalbums:
cd 3 dEUS - In a Bar, under the Sea voor maar 6,95 euro


(lees er in onderstaande link alles over)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234