Zaterdag 06/06/2020

Literatuur

Door Wolkers geschrapte passage uit Turks fruit alsnog te lezen

Delen van de geschrapte passage uit Turks Fruit, met een foto van Jan Wolkers.Beeld Rein Janssen

“Een vondst van jewelste”, zegt Onno Blom. Het enthousiasme van de Wolkers-biograaf is nog net zo groot als een paar jaar geleden, toen hij stuitte op een passage die de schrijver van Turks fruit had weggelaten uit zijn literaire klassieker.

In de geschrapte passage, voor het eerst integraal te lezen, heeft de hoofdpersoon thuis seks met een hoogzwangere Indonesische vriendin die tot zijn grote ongemak bevalt na de (mislukte) daad. In de taxi raadt hij de jonge vrouw aan haar dochtertje te vernoemen naar Olga, de “mooie rooie” uit het boek.

Komende maand is het vijftig jaar geleden dat Turks fruit Nederland in zijn greep nam. De grenzeloze hoeveelheid seks en de rauwheid waarmee die handelingen werden beschreven, brachten een schokgolf teweeg. Wereldwijd zijn meer dan een miljoen exemplaren van het boek verkocht. Dit jaar rolde de 57ste druk van de persen. De NPO zendt in november een tweedelige documentaire uit over Turks fruit.

Zwangerschapsneuker

De geschrapte passage over de ‘zwangerschapsneuker’ maakte deel uit van het hoofdstuk ‘Veiligheidslucifers’ en beschrijft met wie de hoofdpersoon na het vertrek van Olga allemaal naar bed gaat. In literair opzicht vindt Blom de geschrapte passage “intrigerend”. “Maar in de compositie van de rest van het boek past het niet. Het voelt niet authentiek, het maakt het te mooi rond.” 

Waarom Wolkers tot het schrappen besloot, weet hij niet. De schrijver was al overleden toen hij stuitte op de passage, in een oudroze map waarop in kapitalen ‘oud werk’ stond geschreven. Onderdeel van het archief dat Wolkers in zijn laatste levensjaar aan Blom had opengesteld. Wolkers’ weduwe Karina kon zich niet herinneren waarom de passage het boek nooit heeft gehaald. 

Het schrappen ervan laat volgens Blok ook zien hoezeer de schrijver worstelde met het thema zwangerschap. Wolkers hield een trauma over aan de dood van het 2-jarige dochtertje dat hij met zijn eerste vrouw kreeg. En waar hij Olga in Turks fruit laat smeken dat ze vooral geen kind wil, was de werkelijkheid precies omgekeerd. Annemarie Nauta, op wie het personage Olga grotendeels was gebaseerd, had juist wel een kinderwens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234