Donderdag 15/04/2021

AchtergrondMuziek

Door haar eigen liedjes te coveren, probeert Taylor Swift weer baas te worden over haar muziek

Taylor Swift heeft het gehad met muziekbobo’s die de rechten op haar muziek opkopen en beheren. Beeld FilmMagic
Taylor Swift heeft het gehad met muziekbobo’s die de rechten op haar muziek opkopen en beheren.Beeld FilmMagic

Wereldwijd is de laatste maanden een wilde handel in muziekrechten op gang gekomen, en dat zegt iets over de veranderende muziekindustrie. Wat is hier aan de hand, en van wie is de muziek eigenlijk?

Het klinkt lieflijk, maar dat is het niet. Het twee weken geleden verschenen nummer Love Story (Taylor’s version) is meer dan een kabbelend liefdesliedje met banjo: het is eerder een ultieme wraakoefening van zangeres Taylor Swift. Een opgeheven middelvinger naar de mensen die haar al jaren dwarszitten, en het startsein voor nog heel veel meer opgeheven middelvingers. Want Swift is begonnen met het opnieuw opnemen van álle liedjes van haar eerste zes platen, om op die manier de baas te worden over haar muziek.

Love Story was de eerste single van haar album Fearless uit 2008. En met de opnamen van dat door haarzelf geschreven nummer mocht ze niet doen wat zij wilde, omdat zij daar simpelweg het recht niet toe had. Met die wantoestand is Swift helemaal klaar: ze wil de rechten op nagenoeg haar hele oeuvre wegtrekken bij steenrijke mediabazen die nu waken over haar muziek. “Manipulatieve treiteraars” zijn dat volgens haar. En die gaat Swift nu dwarsbomen door zichzelf te coveren.

Swifts campagne heeft een ingewikkelde achtergrond. Na haar titelloze debuutalbum uit 2016 ging de zangeres in zee met platenmaatschappij Big Machine Records. Ze tekende een contract dat ontelbaar veel beginnende artiesten vóór haar al hadden getekend: in ruil voor een stevige vooruitbetaling stond ze de rechten op de opnamen van haar muziek, de zogeheten masterrechten, af aan het label. Swift bleef als auteur en componist van veel van haar liedjes wel de belangrijkste houder van de auteursrechten, maar de opnamen van de nummers, en dus de manier waarop de muziek op de mastertapes waren gezet, bleven in beheer van Big Machine Records.

Daar was op zich niets mis mee: een platenmaatschappij is natuurlijk ook drager van opnamerechten, omdat die opnamen tot stand zijn gekomen dankzij het label. Dat heeft betaald voor ingehuurde musici, studioruimte en technici, om maar wat te noemen. Die investering kan een beginnende artiest niet zelf ophoesten. En Swift klaagde ook niet over haar deal. Maar dat werd anders toen Big Machine Records werd overgenomen door de Amerikaanse mediamagnaat en artiestenontdekker Scooter Braun – overigens nadat Swift al was vertrokken naar platenmaatschappij Universal.

Dat nu net déze man de rechten op Swifts muziek wegkaapte, zette veel kwaad bloed bij de zangeres. In de eerste plaats omdat zij, toen bekend werd dat Big Machine Records in de verkoop ging, zelf ook pogingen had gedaan de rechten op haar muziek te kopen. De onderhandelingen daarover waren nog in gang toen Swift hoorde dat Braun haar voor was geweest.

Wat het nog erger maakte: Swift was naar eigen zeggen jarenlang gepest door deze Braun, die toevallig ook de man achter de carrière van rapper Kanye West was. Inderdaad: de Kanye West die Swift een epische artiestenoorlog inzoog toen hij de microfoon uit haar handen trok tijdens haar dankwoordje voor een MTV Video Music Award in 2009. Swift werd na deze beroemde affaire, en weer volgens eigen zeggen, stelselmatig lastiggevallen door Braun. En nu zat juist die man breeduit op zo’n beetje al haar muziek.

Hoe lastig die situatie was, ondervond Swift snel. Volgens haar stond Braun het haar niet toe de opnamen van haar eigen muziek te gebruiken bij optredens voor galashows. Ook mocht Swift haar oudere muziek in eerste instantie niet gebruiken voor de Netflix-documentaire Miss Americana, uit 2020. Het zijn precies de zaken waar eigenaars van mastertapes over gaan: iedereen die opnamen van liedjes wil gebruiken, voor samples, verzamelalbums, commercials of gebruik bij liveshows, zal toestemming moeten krijgen. En uiteraard dragen ook de streamingplatforms geld af aan de beheerders van de opnamen.

In de ogen van Swift is deze rechtensituatie, waarmee duizenden artiesten te maken hebben, niet van deze tijd. De muziekindustrie, en dus ook de rol van platenmaatschappijen, is de afgelopen jaren veranderd door de opkomst van streamingplatforms en sociale media. Artiesten zijn minder afhankelijk van de grote uitgevers, omdat zij vaak zelf een deel van hun marketing verzorgen op Instagram, maar ook omdat het belang van bijvoorbeeld wereldwijde distributie van geluidsdragers in deze digitale tijd minder zwaarwegend is. Moderne artiesten, en zeker de succesvolle, kunnen net wat meer eigen baas zijn en Swift wil met haar acties een pijnpunt aan de kaak stellen. Want meer zelfredzaamheid vraagt ook om meer zelfbeschikking.

Eind vorig jaar wisselden de rechten op Swifts opnamen weer van eigenaar: Scooter Braun vond een nieuwe investeerder, die opnieuw een astronomisch bedrag voor de masters neerlegde. Swift viste wéér achter het net, verklaarde ze na deze nieuwe deal. Maar zij kan het de nieuwe beheerders, die naar verluidt ruim 300 miljoen euro voor haar muziek hebben betaald, nu wel lastig maken. Haar eerste cover van zichzelf (Love Story) klinkt haast beter dan het origineel: exact nagespeeld, maar gezongen met een volwassener en net wat overtuigender stem.

Honderden miljoenen fans van Swift steunen uiteraard de strijd van de zangeres en roepen op straks alleen nog de nieuwe versies van Swifts liedjes af te spelen op Spotify en Apple Music. Zo moeten de investeerders de actie van Swift straks echt in de portemonnee gaan voelen.

De eerste slag heeft Swift duidelijk gewonnen: haar cover van Love Story werd in één week miljoenen keren gestreamd en bereikte de eerste plek in de belangrijke Hot Country Songs van de Amerikaanse hitlijst Billboard – net als de originele versie uit 2009. Daarmee is Taylor Swift met Dolly Parton de enige artiest die in die lijst twee keer met hetzelfde nummer, maar dan in een andere versie, de toppositie heeft behaald. En zo verovert Swift haar oude muziek terug op de nobelste manier: met nieuwe muziek.

Vergelijk zelf: Love Story van Taylor Swift in de originele versie...

... en Love Story in de opnieuw opgenomen versie:

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234