Zondag 20/10/2019

Expo

Doodsbang voor drones

Artefact Drones project Beeld Untold Stories

Men ziet ze niet, maar hoort ze wel. Drones worden steeds vaker ingezet voor militaire doeleinden. En dat maakt burgers in conflictzones knettergek. Tijdens het kunstenfestival Artefact stelt Ruben Pater zijn project rond het thema voor.

Het woord drone komt van het Engelse woord voor dar, een mannetjesbij, omdat ze beiden eenzelfde gezoem uitstoten. Een onschuldig woord voor een onschuldig geluid. Hoewel. Drones - de onbemande vliegtuigjes - worden steeds vaker ingezet voor militaire doeleinden. Ze vliegen op grote hoogte en worden dus vaker gehoord dan gezien.

In conflictgebied staat het geluid gelijk aan angst, burgers worden er helemaal gek van. Iets waar de Amsterdamse ontwerper Ruben Pater mee aan de slag ging voor zijn project A Study into 21st Century Drone Acoustics, momenteel te zien - of beter: te horen - tijdens het kunstenfestival Artefact in Leuven.

"Ik had erover gelezen in The New York Times", zegt Pater. "Een journalist beschreef het terroriserende effect van het geluid van drones, zonder dat er fysieke schade werd toegebracht. Voor het project heb ik meerdere getuigenissen gevonden van mensen die door drones aan posttraumatische stressstoornissen lijden."

Pater maakte een inventaris van de geluiden die de zeventien meest voorkomende drones produceren. "Mijn idee was er een plaat van te maken, zoals een plaat van vogelgeluiden", zegt Pater. "Tijdens het verzamelen van materiaal werd ik benaderd door componist Gonçalo F. Cardoso. Hij heeft de dronegeluiden verwerkt in een soundscape, die de B-kant van de elpee is geworden."

Artefact Drones project Beeld Untold Stories

Generaals en Anonymous

Daarnaast ontwikkelde Pater een Drone Survival Guide. Binnen twintig jaar zouden er naar schatting 30.000 drones boven de Verenigde Staten vliegen, dus kunnen we maar best leren om ze te herkennen, vindt Pater. De kunstenaar maakte een kaart met modellen, maar ook tips om niet te worden opgemerkt door de infraroodsensoren.

"Een statement", zegt hij zelf. "Het heet dan wel Survival Guide, maar het is absurd te denken dat het je eigen leven kan redden in extreme situaties. Al worden de beschreven tactieken echt gebruikt. Het gaat bij drones dan wel om geavanceerde technologie, maar met simpele techniekjes kun je ze te slim af zijn. Die inventiviteit van mensen blijft verbazen."

De Guide is gratis te downloaden op de site van de kunstenaar, maar ook te koop op spiegelend papier. Onder de kopers zitten Amerikaanse generaals, maar ook leden van Anonymous. "Ik vind het fijn dat het zo veel actoren aanspreekt en zij er allen iets anders uithalen", zegt Pater. "Al denk ik dat de meesten het gewoon gaaf vinden om naar vliegtuigen te kijken. Toch blijf ik waakzaam dat het project militaire technologie niet gaat verheerlijken. Dat zou je ook niet doen met mosterdgas of machinegeweren."

Artefact loopt tot 21/02 in STUK, Leuven, artefact-festival.be. De Drone Survival Guide van Ruben Pater is gratis te downloaden op dronesurvivalguide.org

--------------

Defensieminister Vandeput wil drones

Ook ons land investeert in militaire drones. De Belgische luchtmacht heeft onbemande B-Hunter-vliegtuigen die verkenningsvluchten uitvoeren. In het strategisch plan voor Defensie 2030 is voorzien dat Defensie zal investeren in enkele HALE- en zes MALE-drones, grotere toestellen die langer in de lucht kunnen blijven.

"De drones die worden aangekocht hebben de mogelijkheid om ook bewapend te worden", zegt Tony Langone, woordvoerder van minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA). "Maar dat zal niet gebeuren. We willen enkel de mogelijkheid openlaten voor toekomstige regeringen om dit alsnog te kunnen beslissen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234