Dinsdag 16/08/2022

InterviewSam Raimi

‘Doctor Strange’: waanzinnige mix van horror en superheldenfilm

Regisseur Sam Raimi tijdens de voorstelling van 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' in Londen. Beeld Gareth Cattermole/Getty Images f
Regisseur Sam Raimi tijdens de voorstelling van 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' in Londen.Beeld Gareth Cattermole/Getty Images f

Voor zijn eerste scary Marvel-superheldenfilm haalde Disney een regisseur binnen die zowel in het horror- als het superheldengenre zijn strepen had verdiend. Sam Raimi zette een waanzinnige mix van zijn twee handelsmerken neer in Doctor Strange in the Multiverse of Madness. ‘Superheldenverhalen zijn de mythes van onze tijd’, vertelt hij in een gesprek met De Morgen.

Ronald Meeus

Een scène uit het eerste kwartier van Doctor Strange in the Multiverse of Madness bewijst meteen dat Sam Raimi de geknipte man was om deze film te maken: protagonist Stephen Strange (Benedict Cumberbatch) verslaat een getentakeld cycloopmonster door een verkeersbord door zijn oogbol te drijven – en vervolgens het volledige orgaan eruit te rukken. Die mix van slapstick en bloederige grandguignol is Raimi’s handelsmerk: het doet bijvoorbeeld denken aan het moment waarop hoofdfiguur Ash Williams (Bruce Campbell) strijd voerde tegen zijn eigen door duivelse krachten bezeten rechterhand – wat ook al eindigde met een amputatie – in Evil Dead II (1987). “Het wezen heeft maar één oog. Natuurlijk moest dat eruit”, zegt Raimi. “Dat was voor mij een heel logische keuze.”

Benedict Cumberbatch in 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' Beeld Marvel Studios
Benedict Cumberbatch in 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness'Beeld Marvel Studios

U hebt superheldenfilms én enge films gemaakt. Doctor Strange in the Multiverse of Madness lijkt beide genres te willen combineren. Op welke manier hebt u gebruik gemaakt van uw eerdere ervaringen bij het maken van deze?

“Het maken van een suspense-sequentie, zoals in mijn Evil Dead-horrorfilms of Drag Me to Hell, is gewoon een ambacht die ik heb geleerd. Zoals een timmerman een tafel bouwt. Je hanteert gewoon bepaalde technieken. Welke spijkers gebruik je, welke soorten hamers? Gebruik ik de witte lijm? Wanneer mag ik al dan niet het rubbercement gebruiken? Het maken van een horrorfilm valt daarmee te vergelijken: er zijn technieken en hulpmiddelen op muzikaal, sonisch en visueel gebied die je leert gebruiken. Je leert welke lenzen je moet inzetten en wat ze doen om spanning te creëren op een bepaald moment.

Sam Raimi, man van vele genres

Sam Raimi (62) is een cineast die niet voor één genre te vangen is. Met cultfilm The Evil Dead (1981) zette hij op amper 22-jarige leeftijd al zijn handelsmerk van waanzinnige shock horror neer, maar hij bleef niet bij dat genre hangen: doorheen de afgelopen veertig jaar waagde hij zich ook aan een western (The Quick and the Dead, 1995), een misdaadthriller (A Simple Plan, 1998), een sportdrama (For Love of the Game, 1999), een fantasyprent (Oz: The Great and Powerful, 2013), en superheldenfilms (Darkman uit 1990, en de Spider-Man-films met Tobey Maguire uit 2002-2007). En nu lijfde Marvel Studios hem in om Doctor Strange in the Multiverse of Madness in te blikken, de eerste film met horrorelementen die de superheldenfabriek op het scherm wilde brengen.

“Wat ik daarin heb geleerd, heb ik nu gewoon opnieuw toegepast in de suspensesequenties. Op een gegeven moment in Doctor Strange in the Multiverse of Madness worden personages America Chavez (Xochitl Gomez) en Christine Palmer (Rachel McAdams) bijvoorbeeld achtervolgd door iets heel beangstigends en dodelijks. Het publiek heeft op dat moment slechts heel summier gezien hoe dat monster eruit kan zien, maar dat zijn natuurlijk zaadjes die je plant: je kunt altijd ervoor zorgen dat het publiek zichzelf iets veel angstaanjagenders voorstelt dan je ooit op het scherm zult kunnen tonen. Je helpt het publiek om zijn eigen monster te creëren in zijn hoofd.”

Handig natuurlijk voor een film als deze, die angstaanjagend moet zijn maar op ordonnantie van de studio ook binnen de krijtlijnen van de brave PG 13-leeftijdskeuring moet blijven.

“Ja, maar voor Doctor Strange in the Multiverse of Madness was het niet de bedoeling om de grenzen van een PG-13-film af te tasten, zoals ik wel heb geprobeerd met Drag Me to Hell. Met die film wilde ik het publiek tot op het bot angst aanjagen. Deze is eerder leuk griezelig, leuk eng. Het publiek moet vooral kunnen juichen, er een kletterend plezier aan hebben.”

Benedict Cumberbatch als Dr. Stephen Strange, Xochitl Gomez als America Chavez, en Rachel McAdams als Dr. Christine Palmer. Beeld Marvel Studios
Benedict Cumberbatch als Dr. Stephen Strange, Xochitl Gomez als America Chavez, en Rachel McAdams als Dr. Christine Palmer.Beeld Marvel Studios

U hebt eerder superheldenfilms gemaakt, altijd met meer dan een decennium tijd ertussen: eerst Darkman in 1990, daarna de Spider-Man-films met Tobey Maguire tussen 2002 en 2007, en nu deze. Hoe hebt u doorheen al deze tijd het genre zien evolueren?

“Ik ben vooral getuige geweest van een geleidelijke maar grote verandering in de houding ten opzichte van striphelden op het scherm. De acceptatie van het genre in de mainstream is echt 180 graden gekeerd. In de jaren 90 werd er neergekeken op het genre. Als regisseur werd er toen ook van je verwacht dat je film vol knipogen naar het publiek zat, dat je liet zien dat je zelf de dommigheid van het genre inzag. Vandaag heerst er een oprecht respect voor comic-verfilmingen bij schrijvers, acteurs en regisseurs. Ze vatten het stripboek op als een ernstige mythe van onze tijd. Het zijn dingen die worden gerespecteerd en gekoesterd, en met grote integriteit naar het scherm worden gebracht.

“Ik vertrouwde Marvel Studios-hoofd Kevin Feige omdat ik al met hem had samengewerkt aan mijn Spider-Man-films. En het kwaliteitsniveau dat Marvel tout court neerzet is buitengewoon. Ik dacht: dit is een omgeving waar ik echt een goede film kan maken. Er is een heel studiosysteem dat de personages en hun publiek kent, en dat ook weet hoe er marketing rond moet worden gevoerd. Toen ik destijds Darkman voorstelde bij Universal, moest ik bijvoorbeeld heel wat moeite doen om een wetenschaper met een verbrand gezicht te verkopen als de held van het verhaal. Ze gingen er natuurlijk van uit dat het door Liam Neeson vertolkte hoofdpersonage Peyton Westlake, vanwege dat verbrande gezicht, wel een monster moest zijn. Je moest veel uitleggen, en hopen dat ze het uiteindelijk snapten.”

Hoe denkt u dat u met Doctor Strange in the Multiverse of Madness de grenzen van het superheldengenre hebt verlegd?

“Daar gaat het me echt niet om. Voor mij staat of valt een superheldenfilm met de vraag of de personages met integriteit zijn behandeld. Ik ben bijvoorbeeld een gigantische fan van series als The Dark Knight, maar verfoei heel wat andere superheldenfilms die ik liever niet met naam noem. Ze hebben meestal één gemeenschappelijke factor: diegene die ze hebben gemaakt – de schrijvers, of de studio die niet goed weet waar ze ermee naartoe wil - begrepen de personages niet. En als zij dat al niet doen, hoe zal ik als kijker dan ooit van de personages kunnen houden?”

Scène uit een 'overlap' tussen verschillende universums. Beeld Marvel Studios
Scène uit een 'overlap' tussen verschillende universums.Beeld Marvel Studios

Dieper het multiversum in

In eerdere Marvel-maaksels van het afgelopen jaar, zoals tv-reeks Loki en bioscoopprent Spider-Man: No Way Home, stak het idee van een multiversum al de kop op, met meerdere werelden die in elkaar overlopen. In Doctor Strange in the Multiverse of Madness wordt dat nog een flink eind dieper geëxploreerd. Scenarist Michael Waldron lijkt er de geknipte man voor: hij zat ook al achter Loki, en daarvoor werkte hij mee aan de op diezelfde wilde wetenschappelijke concepten draaiende animatiereeks Rick and Morty. “Het is niet dat ik er boeken over de snaartheorie of andere wetenschappelijke stellingen voor heb doorgeploeterd”, zegt Waldron. “Ik haat research die iets anders behelst dan films kijken en strips lezen. Misschien heb ik weleens wat ideeën afgetoetst bij mijn jongere broer, die natuurkunde studeert, maar daar stopt het zo’n beetje. Maar ik denk dat ik vooral een basiskennis van het idee heb door een leven lang sciencefiction te verslinden. En Rick and Morty, natuurlijk: daarin hebben we altijd heel hard gewerkt om vrij bedwelmende sciencefictionconcepten te brengen op zo’n manier dat het publiek ze begrijpt. Het gaat nooit om de nuts and bolts van de scifi: het menselijke verhaal komt altijd op de voorgrond.”

Scène uit Raimi's 'Army of Darkness' (1993). Beeld RV
Scène uit Raimi's 'Army of Darkness' (1993).Beeld RV

Vanaf woensdag 4/4 in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234