Vrijdag 01/07/2022

PortretTom Cruise

Dit zijn de geheimen achter het succes van Tom Cruise, de eeuwig jonge actieheld

null Beeld Penelope Deltour
Beeld Penelope Deltour

Tom Cruise keert na 36 jaar terug als straaljagerpiloot Maverick in een nieuwe Top Gun. Uiteraard deed de bijna zestigjarige superster weer eigenhandig zijn stunts. ‘Je vraagt toch ook niet aan Gene Kelly waarom hij zelf danst?’

Belinda van de Graaf

Acht gevechtsvliegtuigen vlogen woensdagavond 18 mei opeens met veel geraas over het festivalpaleis in Cannes, een spoor van witte, rode en blauwe rookpluimen achter zich latend. Tom Cruise woonde er de première bij van Top Gun: Maverick, de langverwachte opvolger van zijn megahit Top Gun (1986), vandaar. Het filmfestival was zo in z’n nopjes met de komst van de Hollywood-ster, dat hem een welhaast koninklijk onthaal werd bereid.

De gevechtsvliegtuigen waren natuurlijk een vette knipoog naar het actiespektakel waarin Cruise terugkeert als straaljagerpiloot Pete Mitchell aka Maverick. Het is de rol waarmee hij werd bijgeschreven in het pantheon van super­sterren. De kleuren wit, blauw en rood die de hemel boven de beroemde Boulevard de la Croisette sierden, verwezen zowel naar de Amerikaanse als de Franse vlag.

Natuurlijk zat er meer achter. Cruise wachtte, als gevolg van de pandemie, twee jaar met de release van Top Gun: Maverick, om de film nu wereldwijd in de bioscopen te kunnen lanceren. Zijn film uitbrengen bij een streamingdienst? Cruise zei er tijdens een interview in een bomvol filmtheater niet aan te moeten denken. “Never ever”, aldus Cruise. “Ik maak mijn films voor het grote doek.”

Tom Cruise als captain Pete 'Maverick' Mitchell in 'Top Gun: Maverick'. Beeld Scott Garfield
Tom Cruise als captain Pete 'Maverick' Mitchell in 'Top Gun: Maverick'.Beeld Scott Garfield

LEREN VLIEGEN

De gezamenlijke filmervaring, daar gaat het ’m om. “Nieuwe films kijk ik in de bioscoop, ik zet mijn baseballpet op, en ga tussen het publiek zitten.” Cruise beaamt dat de filmliefde er al vroeg in zat. “Ik had als kind allerlei kleine baantjes, ik maaide het gras, ruimde sneeuw, verkocht kerstkaarten, en met het verdiende geld kocht ik een bioscoopkaartje.”

Het is een kolfje naar de hand van het festival, dat geen Netflix-films toelaat in de competitie om de Gouden Palm. De afspraak met Franse bioscoopeigenaren verhindert dat. Tom Cruise, die als grote verrassing ook een Gouden Palm kreeg, is voor Cannes het ­perfecte uithangbord van de bioscoop­ervaring. De topfitte Cruise bewijst over voldoende bravoure te beschikken om ook van de opvolger een zomerhit te maken. Aan uitzinnige ­reacties op het nieuwe actiespektakel alvast geen gebrek.

Een van de geheimen van het fenomeen Tom Cruise is dat hij de meest bizarre stunts liefst zelf uitvoert. Hij haalde zijn vliegbrevet om zelf achter de stuurknuppel te kunnen kruipen. Door de jaren heen zagen we hem aan helikopters bungelen en steile rotswanden bedwingen. In Mission: Impossible – Ghost Protocol, deel 4 in de langlopende reeks rond geheim agent Ethan Hunt, hing hij met speciale handschoenen aan ’s werelds hoogste gebouw, de 828 meter hoge Burj Khalifa in Dubai. Een sensationele scène. In Top Gun: Maverick stapt hij nonchalant op een snelle motor, zonder helm, haren in de wind. Precies zoals hij als twintiger deed.

Op de rode loper in Cannes met medehoofdrolspeelster Jennifer Connelly, op 18 mei. Beeld Photo News
Op de rode loper in Cannes met medehoofdrolspeelster Jennifer Connelly, op 18 mei.Beeld Photo News

Of hij nooit bang is? “Toch wel”, zegt Cruise, die zijn hagelwitte tanden bloot lacht, om vervolgens te vertellen dat hij als jongetje al in de hoogste boom klom. Voor Cruise is stuntwerk de normaalste zaak van de wereld, zegt hij. “Je vraagt toch ook niet aan Gene Kelly waarom hij zelf danst?” Cruise vindt het horen bij het Hollywood-metier, je leert dansen, zingen en als het moet ook vliegen. Een opleiding als acteur heeft hij nooit gehad, zegt hij, het filmvak leerde hij in de praktijk. Zelfscholing, vaardigheden ontwikkelen door op filmsets goed te kijken en te luisteren, hij komt er tijdens het zaalinterview in Cannes vaak op terug: Tom Cruise de selfmade man.

ALTIJD VUURWERK

Cruise, een geboren New Yorker, maakt vooral een gedreven indruk, iets waar regisseur Paul Thomas Anderson ooit dankbaar gebruik van maakte. In Magnolia speelt hij een van zijn ­beste, meest uitbundige rollen, als bezeten seks­therapeut. Cruise is een geheel in leer gestoken, goeroe­achtige verschijning die mannen in opzwepende sessies leert hoe ze vrouwen moeten versieren. “Respect the cock and tame the cunt”, werd een gevleugelde uit­drukking.

Wat Cruise tot een wereldster maakt, is dat hij in bijna al zijn rollen voor vuurwerk zorgt. Je ziet het al in een van zijn vroegste films, het aanstekelijke tieneravontuur Risky Business uit 1983. Cruise is Joel Goodson, de ‘goede zoon’ die de bloemetjes buitenzet als zijn ouders op vakantie gaan. In Cocktail is hij de jeugdige barkeeper die er met zijn gouden glimlach in slaagt de harten van alle meisjes in Manhattan te veroveren. Toen de Nederlandse actrice ­Carice van Houten een kusscène had met Tom Cruise in Valkyrie, wilde iedereen weten: hoe smaakt Tom Cruise?

Serieuzere rollen kwamen er ook. In A Few Good Men, een meeslepend rechtbankdrama met Jack Nicholson, is Cruise een legeradvocaat die de opdracht krijgt twee mariniers te verdedigen die verdacht worden van moord. In The Fourth of July maakte hij indruk als verlamde, getraumatiseerde Vietnam-veteraan. Cruise heeft iets van een ouderwetse Hollywood-held die het publiek in elke nieuwe film op sleeptouw neemt, zie publiekslieveling Rain Man, met Cruise als de snelle jongen en Dustin Hoffman als zijn autistische broer van wie hij nog wat kan leren.

Topregisseurs wilden maar wat graag met hem werken, zoals Stanley Kubrick die voor toenmalige echtelieden Tom Cruise en Nicole Kidman Eyes Wide Shut maakte, een grandioos huwelijksdrama met de allure van een erotische thriller. Pijnlijk wel om te zien dat in de compilatiefilm die het festival speciaal voor zijn bezoek maakte, en waarin zijn hele oeuvre in vogelvlucht voorbijtrekt, Kidman ontbreekt. De romance die Cruise beleefde met Penélope Cruz op de set van Vanilla Sky maakte een eind aan het glamourhuwelijk. Kidman vroeg de scheiding aan. Zou controlefreak Cruise zijn ex uit de compilatie hebben geweerd, dus ook daar invloed op hebben gehad?

STRAIGHT GUY

Ook zijn huwelijken met Mimi Rogers en Katie Holmes hielden geen stand, iets waarover hij nooit praat. Over zijn prominente lidmaatschap van de controversiële Scientology-­kerk (of -sekte?) heeft hij het niet meer in de pers. Cruise is als wereldster uitermate vaardig ­geworden in het afschermen van zijn privé­leven.

Scène uit 'Top Gun: Maverick'. Beeld AP
Scène uit 'Top Gun: Maverick'.Beeld AP

Een film als Interview with the Vampire, waarin hij als bloeddorstige vampier zijn tanden zet in de hals van tegenspeler Brad Pitt, zal hem niet snel meer overkomen. De vampierfilm die vol homo-erotische connotaties zat, versterkte geruchten over zijn homoseksualiteit. In het latere Vanilla Sky ontblootte hij als steenrijke playboy zijn gespierde torso, maar niet zonder luid en duidelijk te verkondigen: “I’m straight.” Een van de dingen die Cruise tijdens het interview in Cannes geleerd zei te hebben, is dat hij met het publiek in dialoog kan gaan.

Top Gun: Maverick draait nu in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234