Donderdag 24/10/2019

Podium

‘(Dis)placed Interventions’ laat ons een nieuwe stad verbeelden

‘(Dis)placed Interventions’ van Elly Van Eeghem. Beeld Vooruit

Elly Van Eeghems (Dis)placed Interventions is een voorstelling – een poging om zich een stad voor te stellen. Aan het eind wordt het ook een voorstel, een uitnodiging aan het publiek om dat samen te doen.

Wie de voorbije zes jaar het parcours volgde van theatermaker Elly Van Eeghem als ‘stadsresident’ bij kunstencentrum Vooruit, zag steeds dezelfde methodiek (en esthetiek) terugkeren. Van Eeghem onderzoekt hoe de stad verandert door te gaan snuffelen in wijken waar een frictie tastbaar is, om vervolgens een aantal vragen te stellen.

In Siedlung (2014) legde ze bloot ze hoe een Berlijns woonproject voor arbeiders bewoond raakte door hippe middenklassers. In Barrière (2016) spiegelde ze de situatie van een wijk in Montréal, waar een hek de gegoeden scheidt van de minder gegoeden, met die van de sociale woonwijk Nieuw Gent. Het theater dat uit deze onderzoeken voortkwam speelde zich af op locatie: sobere lecture performances waarin Van Eeghem zich bediende van video, audio en gekleurde slides op een overheadprojector om de veranderde stad te verbeelden.

In (Dis)placed Interventions duikt Van Eeghem voor het eerst de theaterzaal in en abstraheert ze haar concrete casussen tot een fictief verhaal. Vertrekkend van een wit blad gaan we ons een nieuwe stad voorstellen, die we laag per laag, slide bovenop slide construeren. De setting blijft rudimentair: projectiescherm, een booth voor muzikant Benne Dousselaere en een paar basale geometrische figuren op staken: het podium als bouwdoos.

In een audiofragment probeert een bouwpromotor ons alvast warm te maken voor zijn project. Hij hoeft niet expliciet te worden geridiculiseerd, zijn wollige beloftes (“een recreatiecluster met speelprikkels”) ontmaskeren zichzelf. Dat is zo fijn aan Van Eeghems werk: het is nooit agressief, het houdt ons hoogstens een vergrootglas voor. De ontluistering wordt nog groter wanneer de theatermaker vervolgens erg heldere vragen stelt: Wie gaat hier eigenlijk wonen? Hoe vermijd je verdringing? De projectontwikkelaar brabbelt iets. Gelukkig zijn er koffie, cake en een ideeënbus – qua bewonersparticipatie kan dat tellen.

Wollig

Van wie is de stad eigenlijk? En hoe geven we haar vorm? Misschien is het omdat we ons in een theaterzaal bevinden, of omdat dit sluitstuk van zes jaar onderzoek geen ‘echte’ casus voorlegt, maar in contrast met de prettige concreetheid van de start verzandt (Dis)placed Interventions na een tijdje in een wolligheid die we van Van Eeghem niet gewend zijn. Ja, de stad is van ons, en we geven haar vorm door haar te bedenken, door haar nieuwe woorden te schenken, want uit verbeelding kan realiteit groeien – het is een intussen bijna geijkte kunstenaarsopvatting.

Het utopische heeft altijd al in Van Eeghems werk gezeten, denk maar aan Plan Malem (2015) waar een fictieve start-up van architecten geld inzamelde om de Gentse wijk, bedreigd door overstroming, in de hoogte te herbouwen. Maar losgezongen van een concrete stad of wijk (en de soms tragikomische down-to-earth-gesprekken met de bewoners) krijgt de boodschap dat de verbeelding altijd de eerste steen is al gauw iets van loze art speak.

Zo ook de geste om elke toeschouwer aan het slot uit te nodigen op de vloer om zijn ‘laagje’ bij te dragen. In een theaterzaal is dat per definitie een symbolische geste, daar waar ik de kunst van Van Eeghem altijd heb bewonderd – en dat blijf doen – om haar verfrissende no nonsense-aanpak. Zo doet (Dis)placed Interventions, als point final van Van Eeghems waardevolle onderzoek, uiteindelijk zijn maker te weinig eer aan.

Vanaf september 2019 op tournee, ellyvaneeghem.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234