Dinsdag 19/10/2021

PostuumDirk Bracke

Dirk Bracke, de jeugdschrijver die zijn lezers geen happy end wou voorschotelen: ‘Ik wilde hen uit hun veilige nest duwen’

Dirk Bracke is 68 geworden.  Beeld Wannes Nimmegeers
Dirk Bracke is 68 geworden.Beeld Wannes Nimmegeers

Jeugdauteur Dirk Bracke is op 68-jarige leeftijd overleden. Bijna dertig jaar lang zette hij jongeren aan tot lezen met romans rond maatschappelijke problemen in een realistische stijl. Gezondheidsproblemen beletten Bracke al sinds vorig jaar om te schrijven.

Honderdduizenden verkochte boeken, meerdere verfilmingen en erkenning van de moeilijk bereikbare groep jonge lezers: de Oost-Vlaamse jeugdauteur Dirk Bracke groeide de afgelopen decennia uit tot een van de meest populaire namen uit het Nederlandstalige literaire veld. Al verwachtten weinigen oorspronkelijk dat hij ooit een dergelijke status zou verwerven.

Bracke debuteerde pas op 38-jarige leeftijd met de historische roman Steen terwijl hij avondshifts in een postsorteercentrum draaide. “Stel dat ik gewone uren had gewerkt, dan was ik ’s avonds vrij geweest en had ik wellicht gewoon tv gekeken, zoals de meeste mensen”, vertelde hij enkele maanden geleden nog aan De Morgen. Op die manier had de Belgische literatuurgeschiedenis niet enkel 41 romans van een bevlogen schrijver gemist, maar zouden heel wat jongeren niet of pas op latere leeftijd kennis gemaakt hebben met de charmes van literatuur.

In de romans die na Steen verschenen, behandelde Bracke telkens maatschappelijk relevante thema’s waarop vaak een taboe rustte. Zo schreef hij op een onomwonden manier over drugsverslaving, prostitutie en kindsoldaten. “Als je begint te verbloemen, klopt het niet meer met de werkelijkheid. Dingen die choquerend zijn, mogen ook choquerend zijn om te lezen. Een oorlogsfilm zonder een druppel bloed klopt ook niet”, vertelde hij over die aanpak in een interview met Davidsfonds Uitgeverij.

Bracke zorgde met zijn werk voor vernieuwing in de Nederlandstalige literatuur: in zijn boeken was slechts zelden sprake van een happy end of een duidelijke zedenles. Dat werd hem lang niet altijd in dank afgenomen. Na de publicatie van Het uur nul in 1996 wilde een schepen uit het Oost-Vlaamse Stekene, waar Bracke woonde, het verhaal uit de lokale bibliotheek verbannen. Recensenten verweten hem ondertussen dat zijn stijl te weinig literair zou zijn. Dat hinderde hem niet, omdat het nooit zijn intentie was om op een ‘poëtische’ manier te schrijven: “Het enige wat ik met mijn boeken wilde bereiken, was mijn lezers even door de ogen van mijn personages naar de wereld laten kijken. Ik wou hen het veilige nest uit duwen, tonen dat niet iedereen het zo makkelijk had als zij. Eens in de schoenen van een ander staan kan zo leerzaam zijn”, zei Bracke aan De Morgen.

Films

Bracke schatte dat hij tijdens zijn carrière tussen de 600.000 en 700.000 boeken verkocht. Een indrukwekkend succes dat zich niet tot de grenzen van de literaire wereld beperkte: in 2010 verfilmde Hans Herbots de roman Het engelenhuis, recent maakten Adil El Arbi en Bilal Fallah een filmadaptatie van Black en Back. Het duo werkt ook nog aan een bewerking van Straks doet het geen pijn meer.

Vorig jaar zag Bracke zich genoodzaakt om een punt te zetten achter zijn carrière als professioneel schrijver. Gezondheidsproblemen maakten het onmogelijk om de concentratie op te brengen die nodig is om aan nieuw materiaal te werken. De reacties op het nieuws deden Bracke toen anders naar zijn werk kijken: “Tot ik ziek werd, had ik er nooit bij stilgestaan dat mijn boeken voor veel mensen zo belangrijk waren”, vertelde hij aan deze krant. “Natuurlijk zag ik ieder jaar op de Boekenbeurs die lange rij lezers wel die een handtekening wilden, maar het drong niet meer tot me door. Op den duur vind je dat normaal. En toen werd ik ziek en kreeg ik opeens massa’s mails en berichten op sociale media.”

In zijn afscheidsinterview keek Bracke tevreden terug op een bewogen leven: “Als je uitzicht op de dood hebt, is een onafgewerkt manuscript niet belangrijk. Mijn wensen zijn nu heel klein geworden. Rondwandelen, mijn kinderen en kleinkinderen zien of na een fietstocht een Duvel drinken op het terras: dat is waar ik nu naar uitkijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234