Zaterdag 20/07/2019

Docville

Digitale tijden of niet, de rol van de bibliotheek is nog niet uitgespeeld

Beeld RV

Achtentachtig is hij ondertussen. Maar Frederick Wiseman denkt nog lang niet aan stoppen. Voor zijn nieuwste werk Ex Libris installeerde de legendarische regisseur zijn camera in de openbare bibliotheek van New York.

Een documentaire over een bibliotheek, die bovendien maar liefst drie uur en zeventien minuten duurt. Je zou voor minder gillend de cinemazaal uit rennen. Maar in het geval van Ex Libris: The New York Public Library moet je misschien toch nog twee keer nadenken voor je het op een lopen zet. Eerst en vooral omdat de man achter de camera Frederick Wiseman heet. Een levende legende die de institutionele documentaires eigenhandig tot een genre verhief. Of hij nu onderdook in een psychiatrisch ziekenhuis, een concertzaal, een school of een slachthuis: telkens kwam hij met een hele reeks verrassende verhalen terug.

En dan is er nog het onderwerp. De New York Public Library is geen bibliotheek als een ander. Het prestigieuze hoofdgebouw op Fifth Avenue kennen we allemaal. Al is het maar uit films als Breakfast at Tiffany’s, Ghostbusters of The Day After Tommorow. Maar Wiseman kijkt verder dan enkel dat hoofdkantoor. Hij gaat ook langs bij tweeënnegentig lokale afdelingen waar het er vaak een stuk minder glamoureus aan toe gaat. Terwijl op Fifth Avenue literatuurliefhebbers naar lezingen van Patti Smith en Elvis Costello luisteren, leggen de bibliotheekmedewerkers in de Bronx zich toe op het geven van sollicitatie-tips. Wiseman geeft daar geen commentaar bij en stelt er ook geen vragen over. Hij registreert alleen maar en zegt op die manier misschien meer dan een voice-over ooit zou kunnen.

Digitalisering

Niet alleen voor de bezoekers van de bibliotheek zijn het verwarrende tijden, ook het instituut zelf is op zoek naar een nieuwe rol. De digitalisering laat immers ook een monument als de New York Public Library niet onberoerd. Slechts één scene heeft Wiseman nodig om dat duidelijk te maken. Wanneer hij met zijn camera één van de leeszalen rond gaat komen amper boeken in beeld, bijna elke ‘lezer’ blijkt met een scherm aan de slag. Wat niet betekent dat de rol van de bibliotheek is uitgespeeld. Integendeel zelfs. Die blijkt zelfs groter dan ooit. De New Yorkse bib blijkt voor zowat drie miljoen inwoners van de stad de enige toegang tot de digitale snelweg.

De nadruk die Wiseman op educatie en public service legt, geeft de film in Trump-tijden waarin net die publieke dienstverlening onder vuur ligt, ook een politieke lading. Al gaf Wiseman in interviews al duidelijk aan dat dat niet zijn eerste bedoeling was. “Ik wou geen politieke film maken. Ik wou een film maken over wat ik in de bibliotheek zag. Het is het huidige politieke klimaat dat er voor zorgt dat film plots meer ideologische lading krijgt.” Ex Libris is dus een film gedraaid door een absoluut icoon, over een unieke bibliotheek die bovendien tegenwoordig relevanter is dan ooit. Reden genoeg om er eens drie uur voor te gaan zitten. 

Ex Libris is te zien op Docville, Leuven. docville.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden