Maandag 14/10/2019

Afscheid Johnny Hallyday

Dicht tegen de kitsch, zonder de bombast

Bart Van Loo. Beeld RV Koen Broos

Bart Van Loo is auteur en Frankrijk-kenner. 

Ooit mocht ik op Radio 1 een zomer lang de lof zingen van het Franse lied. Uiteraard ontbrak Hallyday niet in het rijtje. Als zelfverklaard intellectueel vond ik het toen nodig om enig ironisch grijnzen aan de dag te leggen. Gretig stapelde ik de clichés op elkaar. Ach, hoe makkelijk was het niet te lachen met de even gebruinde als gespierde zanger. Te spotten met rijmelarijen als 'Tu m’as donné ton corps, merci pour ton effort'. Neer te kijken op die volksmessias van wie de beeltenis in ontelbare Franse cafés hangt. Het feest van de slechte smaak, toch?

Fans rouwen om hun held. Beeld EPA

Ik schaam me nog altijd voor die wel erg eenzijdige kijk op de zaak. En zijn oeuvre dan? Bij het schrijven van 'Chanson. Een gezongen geschiedenis van Frankrijk' nam ik daar eindelijk echt de tijd voor. 'Le Pénitencier' (1964), zijn versie van 'The House of the Rising Sun', kan moeiteloos naast het origineel staan, maar de man die Frankrijk de rock-’n-roll schonk, zong uiteraard vooral originele Franse nummers. En welke! 'Ma gueule' (1979), 'Quelque chose de Tennessee' (1985), 'Gabrielle' (1976), 'L’Envie' (1986) en natuurlijk 'Que je t’aime' (1969), het lied dat zelfs zijn grootste criticasters stil krijgt. Of hoe je kunt roepen én zingen tegelijkertijd. En dicht tegen de kitsch aanleunen zonder aan bombast ten onder te gaan. Met die onverwachte, maar trefzekere beeldspraak. 'Quand mon corps sur ton corps / lourd comme un cheval mort / ne sait pas, ne sait plus / s’il existe encore.' 'De van nature timide Hallyday wist zich als geen ander de woorden van zijn tekstschrijvers eigen te maken.

Maar zijn ware kracht ontdekte ik pas toen ik hem aan het werk zag. In een soort van ruimtevaartuig doorkruiste hij het Antwerpse sportpaleis alvorens af te dalen op het podium. Daar stond hij dan, Johnny, de farao van de Franse rock. Op 11 juni 2012 was hij bijzonder goed bij stem, hij had schitterende muzikanten bij en gaf zich helemaal. Zelden zoveel pit, puf en power op een podium gezien. Energie à volonté. Ambiance op overschot. Tienduizend kelen die 'Que je t’aime' meebrulden. Plots kon ik me voorstellen wat voor een aardverschuiving hij in 1960 moet hebben veroorzaakt in het Frankrijk van Brel en Brassens.

Hij heeft er lang voor moeten strijden, maar vandaag omarmt zowat elke fransoos Johnny Hallyday. "Ik heb tranen met tuiten gehuild," vertelde mijn Franse schoonmoeder aan de telefoon, "alsof een stukje van mijn jeugd, van Frankrijk zelf is afgestorven." Hoe graag was ik met haar een glas gaan drinken in een Frans volkscafé. Onder een van die foeilelijke Johnny-portretten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234