Donderdag 21/11/2019

OSCARS

Deze vrouwen schreven Oscar-geschiedenis

Katharine Hepburn, de actrice die de meeste Oscars won maar ze nooit zelf kwam ophalen. Beeld Photo News

Nog nooit was er zo veel aandacht voor vrouwen op de Oscars. Wij serveren u alvast vijf vrouwen die Oscar-geschiedenis schreven. 

De pionierende Hattie McDaniel

Hattie McDaniel, links bovenaan, was de eerste Afro-Amerikaanse die een Oscar won in 1939. Ze speelde dienstmeid Mammy in Gone with the Wind. Beeld Mondadori via Getty Images

Niet Sidney Poitier, maar Hattie McDaniel was de eerste Afro-Amerikaanse acteur die ooit een Oscar won, in 1939 al. U kent haar als Mammy in Gone with the Wind en die rol leverde haar de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol op. 

Hoewel haar naam vandaag niet meteen een belletje doet rinkelen, overdrijven we niet als we McDaniel een pionierende film- en radioster noemen. McDaniel (1895-1952) werd geboren in een slavengezin, maar schopte het wel tot eerste zwarte vrouw die op de Amerikaanse radio zong. Ze speelde in wel 300 films, al kreeg ze voor amper 80 daarvan screen credits. Op de Hollywood Walk of Fame heeft ze niet één maar twee sterren, voor radio én tv. 

Vaak speelde ze de dienstmeid, en daar kreeg ze weleens kritiek op. Haar repliek: "Ik speel liever de dienstmeid dan dat ik er één ben." 

Evident was het sowieso niet, als zwarte actrice. Ze kwam niet naar de première van Gone with the Wind, uit angst voor de reacties. Zelfs hoofdrolspeler Clark Gable kon haar niet overtuigen. Toen ze in 1952 stierf aan borstkanker, wilde ze graag begraven worden bij collega's in Hollywood Cemetry. Dat werd haar geweigerd,  vanwege haar huidskleur. 

De flamboyante Lina Wertmüller

Lina Wertmüller was de eerste vrouwelijke regisseur die in 1977 een Oscar won voor haar film Pasqualino Settebellezze. Beeld Getty Images

Greta Gerwig is dit jaar genomineerd is voor Beste Regie, en ze brengt daarmee de teller op een erg magere vijf vrouwelijke nominaties. De allereerste vrouw over wie de Academy oordeelde dat ze wel degelijk een film kon regisseren, was Lina Wertmüller. Dat was in 1977, de Italiaanse had de film Pasqualino Settebellezze gemaakt. Bijna twee decennia lang was ze de enige vrouw in dat clubje, tot ze vergezeld werd door Jane Campion en Kathryn Bigelow. 

"Ik heb nooit veel belang gehecht aan prijzen. Het was de reactie van de media die me deed beseffen hoe belangrijk die nominatie was", vertelde de nu bijna negentigjarige filmmaakster onlangs aan Variety.  "Ze deden alsof het een historische gebeurtenis was, en achteraf gezien was het wellicht ook zo. Nog steeds krijg ik brieven van regisseurs die zeggen dat mijn ervaring hen geïnspireerd heeft." 

Wertmüller maakte in de jaren zeventig furore met films over thema's die nog steeds actueel zijn: migratie, racisme, materialisme. Daarover goot ze haar typische flamboyante, komische en provocatieve stijl. Ze had een hart voor onconventionele, sterke en vaak vrouwelijke personages die koppig stand houden. 

De stijlvolle Edith Head

Kostuumontwerpers Edith Head heeft met acht beeldjes de meeste Oscars op haar conto. Beeld Bettmann Archive

Edith Head is zo'n vrouw die zich de filmindustrie in blufte zonder enige ervaring. Uiteindelijk zwaaide ze af met acht Oscars. Ofte: Edith Head (1897 - 1981) is de vrouw met de meeste Oscars ooit. U hebt haar naam nooit op affiches zien prijken, maar ze was kostuumontwerpster voor 750 (!) films, goed voor 25 Oscar-nominaties en acht keer winst. 

Voor haar allereerste klus leende ze schetsen van medestudenten aan de tekenschool. Voor ze het wist, ontwierp Head de kostuums voor allerlei Paramount-films. Het grote publiek leerde haar kennen met de sarongjurk voor Dorothy Lamour in The Hurricane (en haar eeuwige zonnebril). In de jaren dertig was ze een Hollywood-lieveling. 

Grace Kelly, Audrey Hepburn, Elisabeth Taylor en Nathalie Wood lieten zich maar al te graag kleden door Head, en ook Alfred Hitchcock en Jerry Lewis hesen haar vaak aan boord. De liefde was niet altijd wederzijds: "Ik moet nog de eerste filmster tegenkomen die niet verwend is. Behalve Lassie." 

De prijsbeesten Katharine Hepburn en Meryl Streep

Meryl Streep won in 2012 een Oscar voor haar rol in The Iron Lady. Met 21 nominaties heeft ze de meeste nominaties op haar naam staan. Ze maakt ook dit jaar kans op het befaamde beeldje voor haar rol in The Post. Beeld REUTERS

Mogen in dit lijstje niet ontbreken: Katharine Hepburn en Meryl Streep. De ene heeft als actrice de meeste Oscars gewonnen (4), de ander heeft de meeste nominaties op haar naam staan (21), waaronder ook eentje voor The Post dit jaar. 

Hepburn werd bekroond voor haar rollen in Morning Glory, Guess Who's Coming to Dinner, The Lion in Winter en On Golden Pond. Geen enkele keer kwam ze zelf haar prijs halen. "Prijzen betekenen niets voor mij. Mijn werk is de bekroning." Toen ze wel opdaagde, in 1974, was dat om een prijs uit te reiken en droeg ze – zo vonden sommigen althans – een tuinbroek. 

Streep daarentegen heeft wel zowat elke Oscar-ceremonie uitgezeten. Van die dik 20 nominaties verzilverde ze er drie, en het internet biedt prachtige compilaties en gifs waarop Streep noodgedwongen enthousiast applaudiseert voor de winnende concurrente. Haar signature move bij dergelijke scenario's: het verbaasde kreetje of het hoofd in de nek, gevolgd door een brede glimlach. Benieuwd hoe het dit jaar afloopt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234