Maandag 25/05/2020

DansL'Age d'Or

Deze voorstelling toont dat je ook met een motorische beperking een danser kunt zijn

Repetitie van L'Age d'or in Vooruit.Beeld Illias Teirlinck

Een paradijselijk oord waar alle lichamen evenveel waard zijn. Dat is wat de Franse choreograaf Eric Minh Cuong Castaing op het podium wil creëren. In de voorstelling L’Age d’Or dansen hij en zijn performers samen met jonge mensen met een zware motorische beperking.

“Woohoow zaaaalig.” Thomas kraait het uit van plezier. Zonet zat hij nog in een geavanceerde rolstoel, nu zweeft de jongen in de armen van een danser door de repetitieruimte. “Kiekeboe”, roept hij naar zijn ouders als hij midden in het duet enkele tellen ondersteboven hangt. Met zijn ontwapenende vrolijkheid doet hij iedereen in de zaal glimlachen.

“Het is heel fijn dat hij zo intensief met ons interageert tijdens het dansen”, vertelt choreograaf Eric Minh Cuong Castaing even later. Samen met zijn gezelschap Shonen ontwikkelde hij in Marseille een manier om te dansen met kinderen met een motorische beperking. Daarbij ligt de focus niet op die beperking maar juist op de mogelijkheden en kracht van hun lichamen. Deze week rolt het gezelschap zijn voorstelling uit in de Gentse Vooruit, samen met kinderen van hier.

“Het doel is dat ze plezier beleven aan hun lichaam”, legt Minh uit. “De titel van de voorstelling verwijst niet toevallig naar een paradijs waar iedereen gelijk is. We zijn gewend om vooral de tragiek van deze kinderen te zien maar in L’Age d’Or scherpen we hun creativiteit aan en leren ze hun spieren op een andere manier te gebruiken.”

Beeld Illias Teirlinck

De kinderen liggen immers niet passief in de armen van de performers, maar leiden de dans. Met hun blik geven ze de richting aan en via hun bewegingen bepalen ze het tempo. “Al ontwikkelen we op voorhand wel een patroon op basis van de mogelijkheden van hun specifieke lichamen”, licht Minh toe. “Het ene kind is heel licht en flexibel, terwijl anderen door hun dystonie bijvoorbeeld net sterk ontwikkelde spieren hebben. Maar het belangrijkste is dat ze tijdens de repetities leren om de professionele dansers als een soort van prothese te gebruiken. Via hen kunnen de kinderen bijvoorbeeld snel bewegen of ledematen optillen waar ze anders moeite mee ervaren.”

Intussen worden de kinderen op de dansvloer ondersteund door één, twee of drie dansers terwijl ze rond elkaar heen kronkelen, versnellen en vertragen. Terwijl hun lichamen in elkaar strengelen worden de grenzen van de beperking van de kinderen als het ware weggedanst. Op de dansvloer ontstaat een ontroerend esthetisch geheel waarbij het er niet meer toe doet wie welk lichaam heeft. De kinderen en de performers zijn gelijkwaardige dansers.

Relaxed performance

Ook Tine Theunissen, publiekswerker in Vooruit, komt een deel van de repetities bijwonen. “Heel vaak worden deze kinderen voornamelijk aangeraakt of uit hun rolstoel gehaald binnen het kader van een zorgfunctie”, vertelt ze. “Denk maar aan hun kinesitherapie of om hen te wassen en aan te kleden. Nu kunnen ze hun lichaam voor het eerst gebruiken in functie van dans.” 

Vooruit programmeert L’Age d’Or in het kader van het festival Women and Children First, dat dit jaar focust op toegankelijkheid. “Door dit festival zijn we nog meer gaan inzien dat er een grote diversiteit aan lichamen bestaat en dat we daar maar een klein deel van bedienen.”

Theunissen licht toe dat Vooruit intensief nadenkt over het ontsluiten van hun programmatie voor mensen met een beperking. Zo experimenteren ze met het concept van de relaxed performance waarbij het mogelijk is om geluid te maken tijdens de voorstelling of even naar buiten te gaan als dat nodig is. “We zijn beginnen beseffen hoe lastig Gent op zich al is voor veel mensen. Er zijn ontzettend veel drempels om naar hier te komen als je een beperking hebt”, vertelt Theunissen.

Beeld Illias Teirlinck

Dat kunnen een aantal ouders van de kinderen die meedansen bevestigen. Het is lang geen sinecure om met een rolstoel naar Vooruit te komen en vervolgens ook nog eens je weg te vinden in het gebouw. Maar eens de kinderen uit hun stoel getild worden om te dansen, is dat snel vergeten. Als het de beurt is aan Michelle, sputtert ze even tegen. “Ze heeft het lastig met nieuwe dingen”, fluistert haar oma. “Ook dit gebouw vindt ze heel eng omdat het zo onbekend is.” Maar de dansers nemen hun tijd om haar gerust te stellen en laten haar moeder even meedansen. In een mum van tijd geeft Michelle zich volledig over. Enthousiast beweegt ze samen met de twee dansers door de ruimte.

“Als dat maar goed gaat”, zegt haar moeder nog. “Michelle wordt heel beweeglijk als ze blij is, dat moet lastig zijn voor de dansers.” Maar de performers zijn juist blij met de interactie, al geven ze toe dat het hard werken is om de kinderen zo vaak de hoogte in te tillen. “We moeten bovendien extra voorzichtig zijn omdat ze zichzelf niet kunnen tegenhouden mochten ze vallen. Hun veiligheid staat voorop”, vertelt Minh. “Maar goed, dat is uiteindelijk bijzaak. De kracht van deze voorstelling schuilt in het feit dat we allemaal anders naar lichamen leren kijken die al te vaak als ‘anders’ of ‘raar’ worden gecategoriseerd. Daar kunnen we als maatschappij nog veel van leren.”

L’Age d’Or, 5, 6 en 7/3 in Vooruit, Gent. Vooruit.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234