Vrijdag 13/12/2019

Pleidooi

Deze Noorse tienerserie zet de televisiewetten op hun kop

"Skam toont het tieneruniversum in al zijn pracht en lelijkheid, en dat moet u gewoon zien." Beeld rv

Na drie seizoenen heeft de serie Skam bij tieners wereldwijd een cultstatus vergaard en eigenlijk heeft u geen reden om niet in die hype mee te gaan. De Noorse serie zet op haar eentje de televisiewetten op hun kop.

Tieners worden in onze samenleving stiefmoederlijk behandeld. De puberteit wordt al te vaak afgedaan als een farce van navelstaarderij en problemen-om-niets. Een behoorlijk gemakzuchtige redenering die moet verhullen dat volwassenen eigenlijk geen idee hebben wat er in het gemiddelde adolescentenhoofd speelt.

Maar hoe dan opnieuw aansluiting vinden? Door met tieners te práten. Dat is de belachelijk eenvoudige oplossing van Julie Andem, de regisseur van Skam ('schaamte' in het Noors). Een half jaar lang heeft ze Noorwegen rondgereisd om naar de dromen, passies, angsten van adolescenten te luisteren. Één constante: ze ervaren allemaal een verpletterende druk om perfect te zijn. Dat inzicht is uitgemond in Skam, Andems weergaloze onlineserie voor de Noorse openbare omroep NRK. 

Skam vertelt het verhaal van een groep 16-jarigen in een middelbare school in hartje Oslo. Natuurlijk zijn er wilde feestjes en dito sekspartijen, wordt er gedronken en gerookt en is de parallel met Skins snel gelegd. Maar anders dan die Britse tienerhit mag het in Skam allemaal wat saaier, minder trashy ook.

Zo worstelt Eva, de protagonist van het eerste seizoen, met de toewijding van haar vriendje Jonas; weet Noora in het tweede geen blijf met bad boy William en komt Isak in het derde en voorlopig laatste in het reine met zijn homoseksualiteit. Klinkt niet behoorlijk flitsend, maar meer dan 's weekends straalbezopen in de goot liggen kotsen worden tieners gevormd door relatiebreuken en coming-outs en de uiteindelijk vrij saaie manier waarop ze met die problemen omgaan. Skam slaagt er als geen ander in om die innerlijke strijd vast te leggen.

Wat de serie ook bijzonder maakt, is het feit dat voor iedere uitzending vier tot zes korte scènes op de website worden gepost, op hetzelfde tijdstip als de scène plaatsvindt – een feestje op zaterdagnacht wordt effectief zaterdagnacht online geplaatst. Zo voelt Skam levensecht aan voor de vele diehardfans.

En dat zijn er wel wat. Van tieners in Frankrijk en de States tot leeftijdsgenoten in Rusland en zelfs China: na drie seizoenen heeft het tienerdrama een ware cultstatus vergaard. Op platforms als Tumblr en Reddit worden illegale afleveringen met Engelse ondertitels en fantheorieën duizenden keren gedeeld. Niet verwonderlijk.

Schaam u als u Skam niet gaat kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234