Donderdag 22/08/2019

Videokunst

Deze expo van een van de belangrijkste videokunstenaars moet je gewoon meemaken

Uit de film 'm.A.A.d.' van Kahlil Joseph. Beeld Kahlil Joseph

Kendrick Lamar en Beyoncé wisten het al: niemand vangt de verbintenis tussen beeld en muziek zo mooi als Kahlil Joseph. Het Maastrichtse Bonnefantenmuseum exposeert een van de belangrijkste videokunstenaars van dit moment.

Dat je de eerste zaal van de solotentoonstelling New Suns van de Amerikaanse filmmaker en kunstenaar Kahlil Joseph binnenloopt en al na een paar seconden een snik vanuit je middenrif voelt opborrelen. Je doet je best hem binnen te houden, tegelijkertijd denk je: huilen van kunst, hoe vaak komt dat nou voor? Veel tijd voor bespiegeling is er niet, want je wordt overspoeld door beelden, het ene nog mooier en raker dan het andere.

Het kale zaaltje van een crematorium, op één gast na leeg, op de derde bank een doosje Kleenex. De zwarte baby in een witte luier, liggend op een vloerkleed met daarop tekens van het dovenalfabet, hij slaat het ritme van de muziek op zijn buik. Een man aan zijn voeten opgehangen aan een lantaarnpaal: strange fruit hanging from the tree. Een uitgelaten zomerse dag in een zwembad. Een shoot-out, teruggespoeld. Een stroom auto's in de donkere straten van Los Angeles, van bovenaf gefilmd, net traag kolkende lava. En daaronder, of beter gezegd, boven alles uit, het melancholische 'Sing about me, I'm dying of thirst', van het album Good kid, M.A.A.D. City van rapper Kendrick Lamar.

When the lights shut off and it's my turn/ to settle down, my main concern/ Promise that you will sing about me/ Promise that you will sing about me.

Hier wil je dus niet meer weg.

'm.A.A.d.' van Kahlil Joseph. Beeld Kahlil Joseph

Hoogtepunt

De film m.A.A.d is het hoogtepunt van New Suns, de eerste solotentoonstelling van Kahlil Joseph (1981, Seattle) in Europa, in het Bonnefantenmuseum in Maastricht. Die bestaat uit negen ruimtevullende videoinstallaties: zes van hemzelf, en drie van bevriende en verwante kunstenaars uit Los Angeles, onder wie zijn twee jaar geleden overleden broer Noah Davis. Hij was het die Kahlil in 2014 adviseerde om de 14 minuten durende film m.A.A.d., gemaakt in opdracht van Kendrick Lamar om te bouwen tot een video-installatie van twee projectieschermen.

De eerste vertoning, in Davis' eigen Underground Museum in Los Angeles, was een groot succes. Eén van de bezoekers was Helen Molesworth, hoofdcurator van het Museum of Contemporary Art in Los Angeles. Ze stelde meteen een zaal beschikbaar om m.A.A.d. te tonen. Die tentoonstelling werd weer gezien door Stijn Huijts, directeur van het Bonnefantenmuseum. "We zien nogal wat videokunst, maar hiervan was ik zó onder de indruk. De vrijheid van monteren van beelden, van dromerig tot heel radicaal." 

De montage van de muziek van Kendrick Lamar, die Joseph de vrije hand heeft gegeven zijn nummers op z'n kop te zetten, te vertragen, te ontregelen. De combinatie van eigen beeld met homevideo's van de familie Lamar, gemaakt in 1992, het jaar dat de agenten die Rodney King hadden mishandeld werden vrijgesproken en rellen uitbraken in heel Los Angeles.

Beeldvorming

"Het gaat echt ergens over. Door clichébeelden te gebruiken van een zwarte gemeenschap, laat Joseph zien: zolang de beeldvorming niet verandert, verandert het determinisme – dat je als onschuldige baby wordt geboren en met een wapen in je hand eindigt – ook niet."

Drie nieuwe werken maakte Joseph sinds Huijts in 2016 voor het eerst met hem sprak over een solo. Een daarvan heeft hij het museum geschonken, twee heeft Huijts aangekocht. "Zoals dat hoort bij een groot talent." Black Mary, oorspronkelijk gemaakt in opdracht van Tate Modern in Londen, is in Maastricht te zien te midden van de collectie 14de-eeuwse Italiaanse madonna's. De hoofdrol is, net als in Alice TM ('You don't even have to think about it') voor zangeres Alice Smith.

Prachtig hoe in de laatste zaal, na zo veel visueel spektakel, de camera van Joseph in alle rust door de opnamestudio gaat waar Smith een nummer repeteert. Haar zang zet zich vast in je hoofd.

Het is geen toeval dat m.A.A.d en Alice TM het meest weten te raken. In de persmap staat ergens een zinnetje: dat Joseph en Smith elkaar vonden in de rouw om een dierbare.

Gáán, en neem ruim de tijd.

Kahlil Joseph: New Suns. Tot 25 maart in Het Bonnefantenmuseum in Maastricht.

Uit 'm.A.A.d'. Beeld Kahlil Joseph
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden