Dinsdag 25/02/2020

Scorsese

Deze 85 films moet u volgens Martin Scorsese gezien hebben

Beeld GettyImages

Martin Scorsese is één van de meest invloedrijke filmmakers van het moment. Maar liefst zeven keer werd hij genomineerd voor 'Beste regisseur' op de Academy Awards. In 2007 sleepte hij de titel eindelijk in de wacht. Ook zijn voorlaatste kaskraker deed het uitzonderlijk goed op de Oscars: maar liefst elf nominaties en vijf beeldjes gingen er naar 'Hugo'. Wat de inspiratiebronnen waren voor deze filmische 'wondermaker'? Dat deed hij voor magazine 'Fast Company' zelf uit de doeken in 85 films.

Hoe Scorsese erin slaagt al een kleine veertig jaar aan de top van de filmindustrie te staan? Naast een goede dosis creatief talent, waren een goede leerschool en veel stichtende voorbeelden van doorslaggevend belang, zo blijkt. De weg die hij aflegde van de kleine astmatische jongen die films verslond op een minuscuul tv-schermpje in Queens tot de vermaarde en alom geprezen filmregisseur die hij vandaag is, werd gestut door een hele resem begeesterende films.

Aan de hand van niet minder dan 85 iconische prenten uit de cinematografie, zette Scorsese voor 'Fast Company' zijn filmcarrière uiteen. Ziehier een greep uit zijn inspirationele aanbod. Voor iedereen met de ambitie iets van film en cinema te kennen: "The time has come to watch and learn."


1.
America, America (1963)
Een film die zich op het onmiddellijke leven van regiseur Elia Kazan en zijn gezin wist te baseren. De prent biedt een intens inzicht in de uitdagingen waar Amerikaans-Griekse immigranten in de 19e eeuw voorstonden.

Beeld kos


2. Apocalypse Now (1979)

"Dit meesterwerk van Francis Ford Coppola dateert uit een periode waarin filmmakers als Brian De Palma, John Milius en Paul Schrader naast Scorsese zelf, nog veel vrijheid genoten. Die vrijheid speelden ze kwijt in 1979."


3. Born on the Fourth of July (1989)

Deze Universal Pictures-productie met Tom Pollock, Casey Silver en Tom Cruise stond model voor de "speciale en vernieuwende manier van filmmaken" die de studio voorstond.

4. Citizen Kane (1941)
"Orson Welles walste Hollywood plat met de kracht van een wervelwind", zegt Scorsese. "Hij viel binnen en veroorzaakte een complete tabula rasa. De fotografie van 'Citizen Kane' was ongezien. De koelheid van de filmmaker tegenover zijn eigen hoofdpersonage drukt zijn zelfstandigheid en tegelijkertijd de mate van empathie die hij met z'n personages had uit. Het is een heel interessante film: hij werpt een heel nieuw licht op het verhalende element in film."

Bekijk hier de legendarische eindscène van de film.


5. Dial M for Murder (1954)

Deze film haalde Scorsese aan in het licht van 'Hugo'. Ook deze prent van Hitchcock experimenteerde blijkbaar al met de 3D-functie in film.

6. Europa '51 (1952)
"Deze film met Ingrid Bergman bevat alle elementen op waar film zich vandaag nog steeds mee bezig houdt: van revoluties in andere landen tot mensen die hun levensstijl proberen om te gooien. Het hoofdpersonage in deze film maakt een ernstige tragedie mee, waardoor ze de draad in haar leven volledig kwijtraakt. Om die terug te vinden, probeert ze werkelijk alles: van werken in een fabriek, tot een deelname in het politieke leven. Op het eind zien we een mooie transformatie."

Beeld kos

7. Forty Guns (1957)
Barbara Stanwyck neemt in deze Sam Fuller-western de rol van gemene veefokker met een 'zwakke plek' voor de lokale mannelijke advocatuur voor haar rekening.

Beeld kos


8. The Godfather
(1972)
"Gordon Willis voert in 'The Godfather' dezelfde donkere filmtruc uit als in 'Klute', met dat kleine verschil dat het publiek er ditmaal wel warm voor loopt. Elke fotograaf van de laatste 40 jaar is hem voor die truc veel verschuldigd: hij wijzigde en bepaalde de stijl van cinema er volledig mee."

9. How Green was my Valley (1941)
"Ik kan de visuele poëzie die John Ford hier neerzet enorm appreciëren. De beroemde scène waarin Maureen O'Hara trouwt en de wind onder de sluier inblaast: subliem. Pure poëzie, ik heb er geen woorden voor."


10. Journey to Italy (1954)

"Na zijn huwelijk met Ingrid Bergman veegde Rossellini 'zijn plaat schoon' en liet het Neo-Realisme voor wat het was. In plaats daarvan begon hij intieme verhalen te maken, die draaiden rond een intellectuele mystiek en waar een zekere culturele kracht vanuit ging. In 'Journey to Italy' zien we hoe een koppel voor hun witte broodsweken naar Italië trekt, terwijl hun huwelijk inmiddels al uit elkaar aan het vallen is. Het Italiaanse landschap dat duizenden jaren aan cultuur herbergt, werkt echter op het duo in als een mirakel. De film is in feite niet meer dan twee mensen in een auto, maar hij legt wel de basis voor wat later als de new wave-beweging werd beschouwd."

11. Kiss me deadly (1955)

Een groot voorbeeld uit het genre van de film noir dat Scorsese duidelijk zwaar geïnspireerd heeft.

Beeld kos

12. The Magic Box (1951)
"Bij het ontstaan van cinema waren er een heleboel mensen die dachten dat zij de kunst van het bewegend beeld hadden uitgevonden. William Friese-Greene was zo iemand. In deze film wordt zijn door beeld en kleur geobsedeerde levensverhaal prachtig vertolkt door Robert Donat."

13. Midnight Cowboy (1969)
Een van de grote films die UA uitbracht in hun gloriedagen. Dustin Hoffman en Jon Voigt nemen de respectievelijke hoofdrollen voor hun rekening.

14. Othello (1952)
"Het vergde Orson Welles jaren om deze film te voltooien. De film heeft een massa aan korte scènes en er is ook die prachtige sequence waarin twee mensen worden aangevallen in een Turks Stoombad. Blijkbaar vindt de scène in die setting plaats, omdat de kostuums voor de acteurs die dag ontbraken, waarop Welles besliste ze dan maar in een omgeving te plaatsen waar kleding overbodig was. Maar het werkt prima!"

15. Peeping Tom (1960)
Michael Powell zette alles in op deze film en verloor er zijn carrière bij. De film was zo choquerend voor het Britse publiek omdat er een stukje sympathie voor de seriemoordenaar in vervat zat. Alsof dat nog niet genoeg provocatie was voor één film, had die moordenaar ook nog eens de vreemde gewoonte 'het doden van zijn vrouwelijke slachtoffers' op beeld vast te leggen met een kleine camera. Het lugubere gebruik in kwestie stond symbool voor het voyeurisme van het publiek zelf, dat zelf ook onbeschaamd naar horrorfilms zat te kijken.

Bekijk hier de ijzingwekkende laatste scène.

16. The Roaring Twenties (1939)
James Cagney en Humphrey Bogart spelen de hoofdrol in deze homage aan de gansterfilm uit de jaren 20. Het was een van de topfilms uit de jaren 1939.

17. Shadows (1959)
"In 'Shadows' wordt er een directe communicatie met de menselijke ervaring van liefde en conflict opgezet. Alles is zo levensecht dat het lijkt alsof er helemaal geen camera aanwezig is. De camera-posities zijn werkelijk ongelofelijk. Maar kijken naar 'Shadows', is alsof je in de film zit in plaats van voor een scherm."

18. The Third Man (1949)
"Carroll Reed maakte één film waarin alles mooi op z'n plaats viel: 'The Third Man' dus. De film maakte me duidelijk dat er een andere manier was om verhalen te interpreteren, en een andere manier om het visueel aan te brengen dan de kadratie van de klassieke film."


19. Tales of Hoffman (1951)

"Deze film vormde een groot risico voor Powell en Pressburger, eentje dat niet goed uitdraaide ook. In gedachten hadden ze een film die opgebouwd was volgens het stramien van een muziekstuk. De muziek werd keer op keer gedraaid op de set van de film, wat er voor zorgde dat de acteurs een heel specifieke manier van spelen en bewegen meekregen."

20. Rocco and His Brothers (1960)
"Deze film van Visconti was van grote invloed op filmmakers van vroeger en nu."

Beeld kos

21. Cat People (1942)
"Simone Simon speelt een vrouw die vreest dat ze tot panter zal transformeren en in die gedaante aan het moorden zal slaan. Het klinkt niet meteen hoogstaand, maar de psychologische suspens die filmmaker Jaques Tourneur in de film wist te steken, maken de film fantastisch. Het wordt helemaal goed wanneer je weet dat de film met een beperkt budget van 150.000 dollar tot stand kwam."

Ziehier één van de 'nagelbijtende' stalkscènes uit de film.


22. Gilda (1946)

"Ik zag deze film toen ik een jaar of 10-11 was. Mijn vrienden en ik begrepen totaal niet wat we met Rita Hayworth aan moesten, en al helemaal niet wat George McCrady in godsnaam met haar deed. Kan je het je voorstellen, op 11-jarige leeftijd. Maar dat was wat we toen deden: we gingen naar de film."

Beeld kos

23. It Happened One Night (1934)
"Aan deze film van Frank Capra vond ik aanvankelijk niet veel, tot ik hem laatst zag op groot scherm. Toen pas begreep ik dat het een meesterwerk is. De lichaamstaal van Claudette Colbert en Clark Gable, en de manier waarop ze met elkaar omgaan, de dynamiek die er tussen hen hangt: het is vrij opmerkelijk."

24. The Lady From Shanghai (1947)
"Het verhaal doet de ronde dat deze film het resultaat is van een straf spelletje fantasie-blufpoker van regisseur Welles. Toen de filmmaker in een treinstation Harry Cohn van Columbia Pictures tegen het lijf liep stak hij een verhaal af over een grootste film waar hij aan bezig was getiteld 'The Lady from Shanghai'. Voor de plot van de film viste hij elementen uit films als Moby Dick. Ik weet niet of 'Lady' een film noir te noemen is, maar bevreemdend is de prent zeker: briljant gewoon."

Bekijk hier de befaamde spiegelscène uit 'The Lady'.


25. Kansas City (1996)

"Dit is een van de grootste jazz-prenten ooit gemaakt. Als je het ritme van Altman kan bijbenen, neemt deze film je mee op een van de mooiste muzikale trips van je leven."

De volledige lijst vindt u hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234