Dinsdag 22/10/2019

Interview

Demi Moore schrijft haar memoires: ‘Ik heb niks meer om te beschermen’

Demi Moore: ‘Een deel van mijn leven was naar de knoppen aan het gaan.’ Beeld NYT/RAMONA ROSALES

Na jaren waarin haar carrière, relaties en tegenslagen met een vergrootglas werden bekeken, hoopt filmster Demi Moore (56) dat het publiek in haar memoires een andere kant van haar leert kennen. ‘Het is opwindend, maar tegelijk voel ik me heel kwetsbaar: je hebt niet de dekking van een personage.’

Een paar dagen nadat ik een bezoek aan Demi Moore had gebracht in haar huis hoog boven Beverly Hills, vertelde haar dochter Tallulah Willis me: “Mijn moeder is niet grootgebracht, ze is gesmeed.”

Maar de vrouw die me welkom heette boven op de trap van het huis dat ze zelf haar ‘vreedzame zenboomhut’ noemt en die vroeg of ik het koud had of een jasje kon gebruiken, was niet de staalharde ster wier films zoals St. Elmo’s Fire, Ghost en A Few Good Men mee het gezicht van de jaren 1980 en 1990 bepaalden. Ze was niet de gestileerde godheid die vereerd werd op magazinecovers, niet de onbedoelde pionier voor gelijke lonen in haar sector, noch het afgeschermde mysterie dat ervoor koos niets prijs te geven van de ware persoon achter de bikkelharde rollen die ze speelde.

Gekleed in een T-shirt met lange mouwen en mocassinlaarzen en met een bril met fotochrome lenzen op de neus zat ze in kleermakerszit op de vloer van haar woonkamer, laat in augustus, om me haar levensverhaal te vertellen.

BIO * geboren op 11 november 1962 in Roswell, New Mexico  * vader pleegt zelfmoord wanneer ze 15 is  * stopt met school en raakt verslaafd aan cocaïne  * eerste rol in tv-serie General Hospital (1982)  * eerste filmrol in St. Elmo’s Fire (1985)  * trouwt in 1987 met Bruce Willis  * doorbraakfilm Ghost (1990) met Patrick Swayze  * later te zien in kaskrakers als A Few Good Men (1992) en Indecent Proposal (1993)  * staat in 1991 naakt en zeven maanden zwanger op cover van Vogue  * producer van de Austin Powers-films  * eerste actrice die meer dan 10 miljoen dollar krijgt voor een rol (Striptease, 1996)  * scheidt van Willis en trouwt in 2005 met 16 jaar jongere Ashton Kutcher, scheiding in 2013 * heeft drie kinderen van Bruce Willis

Die oefening had ze al eens gedaan in haar autobiografie, Inside Out, die op 24 september uitkwam. Het boek is een openhartige persoonlijke vertelling waarin Moore niet alleen details aanvult over de meest zichtbare delen van haar levensgeschiedenis – haar carrière in Hollywood en haar druk besproken huwelijken met Bruce Willis en Ashton Kutcher – maar biedt evengoed inzage in aspecten van haar leven die ze ooit verbeten voor zichzelf hield. Het gaat onder meer over de verwarrende en al te korte kindertijd die voorafging aan haar onstuimige opgang in de showbusiness, en een recente episode in haar leven waarin ze opnieuw naar drugs en alcohol greep en waardoor ei zo na haar gezin werd uiteengereten.

Zoals ze schrijft met haar typische meedogenloze zelfinschatting: ‘Als je een holte van schaamte en onverwerkte trauma’s in je meedraagt, dan kan geen enkele hoeveelheid geld, geen enkele mate van succes en beroemdheid die vullen.’

De publicatie van Inside Out, haar memoires, zat eraan te komen, en Moore vertelde me dat ze op haar 56ste zowel enthousiast als angstig was om het publiek eindelijk deelgenoot te maken van de wijze waarop ze tegen zichzelf aankijkt, zonder obstakels of verbloeming. “Het is opwindend, maar tegelijk voel ik me heel kwetsbaar”, zei ze, terwijl ze met een vinger door haar lange, donkere haar draaide. “Je hebt niet de dekking van een personage. Het is niet de interpretatie van iemand anders van mij.”

Zo’n eerlijke onthulling is zeldzaam bij vooraanstaande Hollywood-actrices – en al zeker bij iemand met zulke specifieke wapenfeiten en nederlagen als Moore, die bekendstaat om haar terughoudendheid en dat ook toegeeft. Ze zegt dat het schrijven van haar memoires een noodzakelijk onderdeel was van een langer proces waarin ze zich probeerde te herontdekken. “Ik moest er achter zien te komen waarom ik dit deed, want mijn eigen succes was niet de beweegreden”, zegt ze.

Wat gaan we doen met ons leven? In ‘St. Elmo’s Fire’ (1985), tussen Emilio Estevez en Rob Lowe. Beeld Belga

En als de hele operatie opgevat is als een poging om meer filmrollen in de wacht te slepen of opnieuw in de schijnwerpers te staan, so be it. “Het is meer een bewustwording dan een comeback.”

‘Gimme Moore’

Zoals Moore vertelt in Inside Out werden haar kindertijd en haar jeugd gekenmerkt door een constant onderweg zijn, met tussenhaltes in New Mexico, Pennsylvania, Ohio en de staat Washington, om uiteindelijk in het zuiden van Californië te belanden. Tijdens dat traject riep haar vader, Danny Guynes, haar hulp in om haar moeder, Ginny, dwars te zitten bij haar frequente pogingen tot zelfdoding. Haar ouders gingen al snel uit elkaar, en Demi leerde dat Danny eigenlijk niet haar biologische vader was.

Ze schrijft dat ze op haar vijftiende verkracht werd en wegtrok bij haar moeder, en een dag na haar zestiende verjaardag ging samenwonen met een gitarist. Twee jaar later trouwde ze met rockmuzikant Freddy Moore, een relatie die volgens haar snel op de klippen liep vanwege haar ontrouw.

Ondertussen nam haar acteercarrière een hoge vlucht. Haar rolletje in General Hospital leverde haar hoofdrollen op in films zoals Blame It on Rio en About Last Night... De personages in die beginperiode waren vaak lustobjecten, of ze hadden er geen moeite mee uit de kleren te gaan. Moore zegt nu dat haar verwarde gevoelens over verlangen en seksualiteit haar wellicht naar dat soort rollen dreven. “Toen ik jong was, voelde ik me verplicht dienstbaar te zijn”, zegt ze. “Ik had het gevoel dat ik niet geliefd kon zijn als ik niet – als ik mezelf niet prijsgaf. Mijn waarde hing samen met mijn lichaam.” Ze dronk, gebruikte cocaïne, at mateloos en was obsessief bezig met haar gewicht.

Na een op de valreep afgeblazen huwelijk met Emilio Estevez trouwde Moore met de zwijgzame actiester Bruce Willis. Ze kregen drie dochters: Rumer, Scout en Tallulah. Op dat moment speelde Moore de meest succesvolle rollen in haar carrière, in films zoals Ghost (meer dan 217 miljoen dollar aan de kassa), A Few Good Men (141 miljoen dollar) en Indecent Proposal (106 miljoen dollar).

Maar zo hard als het toen ging, zo hard was de tegenkanting ook. Moore schrijft dat Willis haar werk maar matig kon appreciëren. Hij zei dat ze haar gezin verwaarloosde en dat hij niet wist of hij wel met haar getrouwd wilde zijn. (Een woordvoerder van Willis zei dat Willis niet in de mogelijkheid was commentaar te geven.) Toen Moore astronomische bedragen begon te verdienen – 12,5 miljoen dollar voor Striptease, wordt gezegd – hingen de media het beeld op van een op geld beluste vrouw. Ze kreeg een bijnaam: Gimme Moore.

Met Patrick Swayze in de romantische fantasyfilm ‘Ghost’. Beeld Collection Christophel

Nu beschouwt Moore zich als een zondebok van een entertainmentindustrie, die het niet kon verdragen dat vrouwelijke sterren evenveel betaald kregen als mannelijke hoofdrolspelers (op een moment dat Willis hetzelfde en zelfs meer verdiende met zijn films). Moore beseft dat ze een wegbereider was. Ze zegt: “Het was een eer. Ik werd overstelpt met een hoop negativisme en ik werd zwaar op de korrel genomen, maar ik heb daar vrede mee als ik een verschil heb kunnen maken.”

Is dat zo, vraag ik me af.

Na een lange stilte antwoordt ze. “Jawel, eigenlijk. Ik weet dat het weerklank kreeg.” Maar, zegt ze, “het draait niet om mij. Ik was gewoon een instrument om het aan te kaarten. Ik heb duidelijk niet genoeg gedaan, want zo veel jaren later speelt die kwestie nog altijd.”

G.I. Jane

Geen tegenslag raakte Moore meer dan G.I. Jane, een actiefilm van Ridley Scott waarvoor Moore wekenlang trainde en gruwelijke opnamen moest doorstaan om een personage te spelen dat de eerste vrouw wilde worden om een opleiding van de Navy Seals te voltooien. De film kreeg zware kritiek van militairen en oogstte vernietigende recensies, en flopte uiteindelijk in de zalen. “Ze gingen me niet laten winnen”, zegt Moore. “Voor het kleine meisje in me was dat verschrikkelijk.”

In een periode waarin ze van Willis scheidde en haar moeder aan kanker stierf, besliste Moore een stap terug te zetten en te focussen op de opvoeding van haar dochters. Ze producete wel nog films, zoals de Austin Powers-reeks, maar acteren deed ze zelden, in rolletjes zoals de schurk in Charlie’s Angels: Full Throttle. Ze was vooraan in de 40 en vroeg zich af of ze nog een plaats had in Hollywood. “Ze zeiden dat ze niet goed wisten wat met me aan te vangen, waar me te zetten”, zegt ze. “Ik dacht: ‘Is dat als een compliment bedoeld?’”

Moore was niet bitter toen ze die ervaring toelichtte. Ze sprak met zachte stem en was op haar gemak. Bij het begin van het gesprek dronk ze sloten Starbuckskoffie. Halverwege schakelde ze over op Red Bull en een caffeïnevaper. Ze heeft zich in haar huis omringd met kleine hondjes met namen zoals Merple, Diego en Sousci Tunia, en ze verzamelt opgezette dieren – zoals een babyzebra naast de haard. De dieren waren allemaal “jammer genoeg te vroeg gestorven”. (Ze zei dat ze ook een “doodgeboren hert” in haar huis in Hailey in Idaho had.)

De jongere generatie filmactrices schippert tussen afkeer en bewondering als het over Moore gaat. “Ze werd een filmster in een tijd waarin vrouwen niet organisch in het systeem pasten”, zegt Gwyneth Paltrow, een vriendin van Moore. “Ze was de eerste die streed voor een gelijk loon, en dat ook kreeg, maar daar ook voor werd afgestraft. We hebben allemaal veel aan haar te danken.”

Maar voor Moore haar eigenwaarde besefte, moest ze door een paar beproevingen heen die uiteindelijk zouden leiden tot Inside Out. In 2003 begon ze een relatie met Kutcher, ongeacht de roddels die volgden uit het feit dat ze vijftien jaar ouder was. Ik had het gevoel, schrijft ze, ‘dat ik het overdeed, dat ik met hem terug in de tijd kon gaan en nog eens kon ervaren hoe het was om jong te zijn – en dat ik er veel meer van genoot dan als twintiger.’

Naast Tom Cruise in ‘A Few Good Men.’ Beeld Belga

Ze werd zwanger van een dochter die ze Chaplin Ray wilde noemen, maar na zes maanden kreeg ze een miskraam. Ze was weer gaan drinken en gaf zichzelf de schuld. Moore en Kutcher trouwden in 2005 en ondergingen vruchtbaarheidsbehandelingen in de hoop dat zij opnieuw zwanger kon worden. Maar ze begon zwaarder te drinken, en ze raakte verslaafd aan de pijnstiller Vicodin. Toen kwam ze erachter dat Kutcher haar bedroog. Ze gingen in 2011 uit elkaar en scheidden twee jaar later uit de echt.

En het werd nog erger. Op een feestje met de Britse singer-songwriter Rumer in 2012 kreeg ze een beroerte nadat ze synthetische cannabis had gerookt en lachgas had geïnhaleerd. Door haar hedonistisch gedrag had ze al Scout en Tallulah van haar vervreemd, nu meden haar dríé dochters haar.

In die tijd had ze een afspraak met uitgeverij Harper lopen om een boek te schrijven dat zou gaan over de moeders en de dochters in haar familie. Maar die plannen zouden moeten wachten. “Een deel van mijn leven was duidelijk naar de knoppen aan het gaan”, zegt ze. “Ik had geen carrière. Geen relatie.”

En toen ging haar gezondheid achteruit. Simpele dingen zoals lezen en tv-kijken werden moeilijk. Moore kreeg problemen met haar auto-immuniteit en haar spijsvertering. De exacte diagnose onthield ze me, maar ze zei wel: “Er was iets aan de hand, waardoor mijn organen het begaven. Het was iets viraals.”

Beetje bij beetje kwam Moore erbovenop. Ze volgde een therapeutisch programma voor traumaverwerking, hechting en verslaving, en werkte intens samen met een arts om haar gecombineerde gezondheidsproblemen te behandelen. Geleidelijk aan verzoende ze zich met haar dochters. Ongeveer twee jaar geleden begon ze ernstig te werken aan Inside Out, samen met Ariel Levy van The New Yorker.

Bij het begin van hun samenwerking moedigde Levy Moore naar eigen zeggen aan om zichzelf niet te censureren. “Laat het er gewoon uit komen”, zei Levy tegen Moore, “en aan het eind, als je het gevoel hebt dat het toch wat al te privé is, dan halen we het er gewoon uit.” Maar die stap is er eigenlijk nooit gekomen.

Volgens Paltrow heeft het schrijven van het boek Moore gedeeltelijk verlost van haar gezondheidsproblemen door een zware psychologische last van haar schouders te nemen. Als vrouw, zegt Paltrow, “denken we dat we gewoon moeten doorbijten en de last van iedereen in de familie op ons moeten nemen”.

Moores boek, zegt ze, ging hand in hand “met haar helingsreis – fysiek, mentaal, emotioneel. Het is geen toeval dat het samenging en dat alles op hetzelfde moment gebeurde.”

Moore zegt dat ze zich geen zorgen maakt dat wat ze schrijft haar reputatie in het wereldje zal schaden. “Ik heb niets meer om te beschermen”, zegt ze.

Met - dan nog - haar veel jongere echtgenoot Ashton Kutcher. Beeld EPA

Ze vond ook dat ze het recht had verhalen te delen waarbij haar beroemde ex-echtgenoten betrokken waren als die episodes vooral om haar draaiden, en ze had er alle vertrouwen in dat ze hen niet als schurken zou portretteren of zichzelf in een slachtofferrol zou duwen. “Het gaat me absoluut niet om schuldigen aanwijzen”, zegt ze. “Dat is energieverspilling.”

Overlevingsmodus

Voor de dochters van Moore ligt Inside Out wat moeilijk. Ze zeggen allemaal dat ze een kopie van het manuscript mochten lezen en wijzigingen mochten aanbrengen – wat niemand gedaan heeft.

Scott Willis vertelde me dat ze trots was op haar moeder, omdat zij “al dat inwendige werk heeft gedaan waar ze lange tijd niet aan toekwam, omdat ze in overlevingsmodus zat”. Het schrijven van de memoires, zegt Scout, “geeft eigenlijk aan dat ze een zekere mate van veiligheid en vrede met zichzelf heeft gevonden”.

Tezelfdertijd roept het boek ook onaangename herinneringen op bij haar en haar zussen, die zelf geworsteld hebben met drugsmisbruik en problemen met hun zelfbeeld. “Het is best moeilijk, omdat ze heel moedig de meest kwetsbare momenten in haar leven aanraakt”, zegt Scout. “Maar toevallig vallen die samen met sommige van de moeilijkste en meest traumatische periodes uit mijn leven.”

Rumer Willis zegt dat het boek de gelegenheid biedt om te leren wat er in het verleden van haar moeder is gebeurd. Op veel dingen had ze weleens gealludeerd, maar details had ze nooit gegeven. “We groeien op met de gedachte dat onze ouders onveranderlijke olympische goden zijn”, zegt Rumer. “Naarmate we ouder worden, beginnen we te beseffen dat onze ouders ook maar gewone mensen zijn.”

Moore zegt dat ze nog altijd nuchter is en dat zij, Rumer en Scout zeven maanden ver zijn in een cursus van tien maanden over spirituele psychologie, waarin ze leren over “op de ziel gericht leven”. (Moore heeft de studie van de kabbala opgegeven, maar zegt dat die haar “veel inzichten heeft gegeven die ik nog altijd naar waarde schat”.)

Ze speelt nog altijd ensemblerollen (rollen waarbij je zowel in de spots als op de achtergrond staat) die haar uit haar comfortzone moeten halen. Ze maakt deel uit van de cast van een adaptatie van Brave New World door USA Network, en ze speelt een onaangename baas in de duistere komedie Corporate Animals, een rol die oorspronkelijk bedoeld was voor Sharon Stone. Ze doet ook nog dingen voor zichzelf. Een project over Isabella Goodwin, de eerste vrouwelijke politiedetective in New York City, zou volgens haar weleens “een redelijk spectaculair personage” kunnen opleveren.

Moore kreeg ooit al de vraag of ze Inside Out voor het geld geschreven heeft. Ik krijg zelfs niet de kans dezelfde vraag te stellen. “Absoluut niet”, zegt ze met een veelbetekenend lachje. “Er zijn veel eenvoudiger manieren om geld te verdienen.”

Maar het idee dat Inside Out opgevat kan worden als een vorm van imagomanagement – een poging van Moore om het beeld dat mensen van haar hebben te vervangen door haar beeld van zichzelf – is ze helemaal genegen. “Ik zou zeggen, jawel”, zegt ze. “Fantastisch! Waarom niet?”

“Kende je me?”, vraagt ze, in de verwachting dat ik nee zal zeggen. “Zie je wel”, zegt ze. “Dat zeg ik daarop.”

Demi Moore, Inside Out,  HarperCollins, 304 p., 20,99 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234