Dinsdag 29/11/2022

RecensieBoeken

Debutante Ananda Serné dropt u in een universum vol slapelozen

Ananda Serné. Beeld Pelckmans Uitgevers nv
Ananda Serné.Beeld Pelckmans Uitgevers nv

De Nederlandse debutante Ananda Serné overtuigt volkomen met Nachtbloeiers, een roman die zich afspeelt in het schemergebied tussen waken en slapen.

Dirk Leyman

Slaapperikelen en insomnia, het is een bijna onuitputtelijk thema in de recente literatuur. Van Annelies Verbekes roman Slaap en Murakami’s gelijknamige novelle tot Nachtboek van een slapeloze van Patricia de Martelaere of Georges Perecs Een man die slaapt.

‘Een geraffineerd soort pesterij’, zo typeerde Bregje Hofstede onlangs haar slapeloosheid in haar memoires Slaap vatten. Slapeloosheid is ook de kurk waarop de licht autobiografische debuutroman Nachtbloeiers van de Nederlandse beeldend kunstenaar en schrijver Ananda Serné (°1988) drijft. Ze groeide op het vrachtschip van haar ouders op, wat haar met een soort eeuwige rusteloosheid behepte.

Serné woont momenteel in Noorwegen. En kijk, haar hoofdpersonage vertoeft daar ook, als onderzoeker aan het Instituut voor Slapeloosheid. Daar onderzoekt Eliza de samenhang tussen insomnia en partnerkeuze. Eliza kampt met onbestemdheid en etaleert weinig dadendrang. Zal ze een onderzoeksvoorstel voor haar promotie indienen? Moet ze niet verhuizen? Ze is een meester in de kunst van het uitstel. Wanneer het uitraakt met haar vriend Andreas neemt de chaos in haar hoofd en leven toe. Alsof ze in een vertigo terechtkomt waarin ze obsessief haar steeds grilliger slaapgedrag nauwgezet noteert. ‘Hoe minder we slapen, hoe meer we eraan denken.’

Nachtbloeiers is fascinerende lectuur omdat Serné Eliza in een near-future universum dropt, waarin het wemelt van slapelozen en verloren zielen. Ze belanden in sluimerklinieken, nadat slaapwachters slaapdronken lieden van de straat plukken. Om ze zo snel mogelijk weer fit te krijgen? Welk duister overheidsplan schuilt hierachter? Eliza, die zich na een tijd in Taiwan bevindt, bij haar broer Kasper, lijkt slechts droomsoelaas te vinden in een luchthavenhotel.

Pigmentrijk

In een onderkoelde verteltoon doorsnijdt Serné haar toch koortsige roman met gortdroge humor en strooit ze die vol met kennis uit de slaapwetenschap, met biologische anekdotes of met kunst- en literatuurverwijzingen. We leren dat slaap en de non-stopmentaliteit van de 21ste eeuw onverenigbaar zijn. Generatie na generatie slapen we minder, nu nog gemiddeld vijf uur per nacht.

Gaandeweg slaat er een Murakami-achtige sfeer af van dit bevreemdende debuut. Bovendien geeft Serné haar in wezen kleurloze, ietwat neurotische protagoniste veel pigment mee. Eliza’s besluiteloosheid is raak getroffen, net als haar onthechtheid. Ze bezit slechts een cactus, een aloë vera en wat boeken. En natuurlijk spelen planten een vernuftige rol in deze roman. Nachtbloeiers verwijst naar planten die zich alleen na de schemering of bij nacht openvouwen, zoals de teunisbloem of melkdistel.

Ananda Serné, 'Nachtbloeiers', Uitgeverij Cossee, 224 p., 22,99 euro. Beeld RV
Ananda Serné, 'Nachtbloeiers', Uitgeverij Cossee, 224 p., 22,99 euro.Beeld RV

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234