Donderdag 15/04/2021
'Dear Winnie' van Fikry El Azzouzi wordt opgevoerd in het Internationaal Theater Amsterdam.

Reportage

De zo belangrijke stem van Winnie Mandela werd in tijden van Black Lives Matter gesmoord. Tot nu

'Dear Winnie' van Fikry El Azzouzi wordt opgevoerd in het Internationaal Theater Amsterdam.Beeld Illias Teirlinck

Zes maanden nadat de toneelvoorstelling Dear Winnie er door corona een punt moest achter zetten, mocht de KVS-productie voor het eerst weer opgevoerd worden in Amsterdam. Fikry El Azzouzi, die de tekst van Dear Winnie schreef, brengt verslag uit over de coronatocht van de productie.

We hadden nooit verwacht dat de voorstelling Dear Winnie zo’n succes zou worden. Dear Winnie deed het zo goed dat het boze oog ons een lesje wilde leren en corona op ons afstuurde. Plots viel alles in duigen. De resterende voorstellingen werden afgelast, de wereldtournee uitgesteld. De zo belangrijke stem van Winnie Mandela werd in tijden van Black Lives Matter gesmoord. Met een lege agenda dropen we met z’n allen af naar onze bubbels. Dat dit financieel pijn zou doen, stond toen al vast. We zochten troost op Netflix en stockeerden voldoende toiletpapier. Je weet maar nooit of toiletpapier levens kon redden.

Zes maanden later zagen we elkaar in een ziekenhuis in Brussel. Een half jaar terug waren we nog als familie voor elkaar. Nu waren de begroetingen geen knuffels maar elleboogstoten, vuistjes of een knik vanop een veilige afstand. We kregen een verklaring op eer die we moesten ondertekenen. We verklaarden plechtig dat we altijd een mondmasker zouden dragen, 1,5 meter afstand houden, onze handen grondig wassen en thuis blijven als we ons ziekjes voelden. Met de hele cast stonden we ongemakkelijk te wachten op de coronatest. Ik zag ertegenop, want hoorde al tal van horrorscenario’s over het beruchte wattenstaafje dat diep in je neus verdwijnt.

null Beeld Illias Teirlinck
Beeld Illias Teirlinck

‘Ben je bang?’ fluisterde de dramaturg. Ik schudde het hoofd.

Hij gaf een schouderklopje. “Je bent bang, maar dat hoeft niet. Het ligt allemaal aan de vingers. Als je iemand hebt met verzorgde nagels, zachte vingers en een vaste hand, dan mag je je gelukkig prijzen. Je kunt ook de pech hebben om iemand met bouwvakkershanden te hebben. Die steken dat wattenstaafje hardhandig in je neus en klutsen daarna rond alsof ze room aan het kloppen zijn.”

De verpleegster waste haar handen en smeerde die met een lotion in. Haar vingers leken zacht genoeg te zijn. Of haar hand vast was, was nog een ander verhaal. In de hoop dat ze mij heel voorzichtig zou behandelen, veinsde ik dat ik af en toe last van paniekaanvallen had. Het maakte haar alleen maar zenuwachtiger. Zodra het wattenstaafje in mijn neus verdween, werd ik een zeer onaangenaam gevoel gewaar. Het gevoel steeg tot aan mijn voorhoofd. Daarna een groot zwart gat. Ik werd weer wakker gemaakt en voelde een lichte pijn aan de achterkant van mijn neus.

Speekseltoestanden

Na die traumatische ervaring werd er gerepeteerd. De cast werd verdeeld in bubbels van vijf. Verschillende scènes werden herwerkt omdat ze niet coronaproof waren. Om speekseltoestanden te vermijden moest iedereen een mondmasker dragen. Zelfs bij de slopende dansoefeningen hielden ze hun masker op. De regisseur gaf soms wat richtlijnen, maar je zag meteen dat ze klaar waren om op het theaterfestival in Amsterdam te spelen. Met dit stuk kon je niet losjes omgaan, daar was het te urgent voor. De dramaturg gaf mij een harde por, daarna stak hij zijn duim op. Daarmee wilde hij duidelijk maken dat het allemaal goed zou komen.

Opnieuw een por. De dramaturg deed zijn masker uit, ademde diep in. “In deze tijden moeten kunstenaars aan het werk gaan. We hebben geen tijd voor wanhoop, er is geen plaats voor zelfmedelijden. Gedaan met de stilte, geen ruimte meer geven aan de angst. Wij spreken, wij zingen, wij dansen en gebruiken allerlei talen. Onze stem zal opnieuw gehoord worden.”

De dramaturg keek me genoegzaam aan. Hier had hij duidelijk op geoefend.
“Heb je ook honger gekregen?” vroeg ik.

null Beeld Illias Teirlinck
Beeld Illias Teirlinck

In een bus word ik vaak misselijk en moet ik overgeven. Daarom neem ik nooit een bus. Maar deze keer was het voor de goede zaak. En misschien zou ik wel een goed verhaal kunnen neerpennen. Een pil tegen reisziekte helpt altijd, dus nam ik er voor de zekerheid twee. Onderweg begon ik mij erg slaperig te voelen en had ik de indruk dat ik niet meer stabiel op mijn benen stond. Terwijl de cast zich opwarmde en nog enkele scènes doorliep, had ik vooral frisse lucht nodig.

In Amsterdam zag ik amper mensen rondlopen met een mondmasker, maar op het vlak van social distancing waren ze gedisciplineerder. Dat kon je merken aan het avondeten. Daar stonden al borden met noedels klaar. Elk bord was op 1,5 meter afstand gehouden. Gezellig keuvelen zat er deze keer niet in. Het voelde bevreemdend en deprimerend aan. Hoe kan een virus op korte tijd zoveel ingrijpende veranderingen in onze samenleving maken?

De theaterzaal was maar voor een kwart gevuld, maar de voorstelling werd nog nooit met zo’n intensiteit gespeeld. Alsof ze de boodschap gaven dat ze niet klein te krijgen waren. Na een staande ovatie werd er achteraf niet meer gepraat of gedronken. In de verklaring op eer stond nadrukkelijk geschreven dat je na elke voorstelling meteen naar je hotel moest vertrekken. Daar hield ik me netjes aan, vooral omdat ik me slaperig voelde en mijn benen nog steeds niet wilden meewerken.

De volgende ochtend voelde ik me gelukkig veel beter. En vandaag zou ik de trein nemen, geen bus meer voor mij. Vandaag zou het een mooie dag worden. Nog half slaperig lees ik een bericht op mijn telefoon. Ik moet me aanmelden in hetzelfde ziekenhuis voor een nieuwe test. Ik begrijp het niet. Weer dat wattenstaafje in mijn neus? En zo snel? Dit moet toch een vergissing zijn? Of is er iemand besmet?

Dear Winnie is donderdag en vrijdag nog te zien in Brussel in de KVS in het kader van Het Theaterfestival.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234