Dinsdag 15/10/2019

Portret

'De wereld draait door': de talkshow die maakt en kraakt

Matthijs van Nieuwkerk (r.) en vaste tafelgast Marc-Marie Huijbregts. Van Nieuwkerk scoort steeds met zijn naturel, intelligentie en enthousiasme. Beeld BELGA

Al tien jaar lang doet De wereld draait door elke talkshowpresentator in België groen uitslaan van jaloezie. Minutenlang praten over schilderijen en Franse chansons en dagelijks toch zo'n anderhalf miljoen kijkers lokken: hoe doen die Nederlanders dat toch?

Een roman die in het Nederlandse praatprogramma tot boek van de maand wordt gekozen, hoe obscuur ook, is meteen zeker van een plaats in de bestsellerlijsten. Een komiek die bij De wereld draait door aan tafel mag aanschuiven, verkoopt plots zalen uit. Vraag maar aan Philippe Geubels, die zaterdag ook de jubileumeditie mag openen. Iets waar Belgische talkshows alleen maar van kunnen dromen.

Veel heeft natuurlijk te maken met de presentator. Neem Matthijs van Nieuwkerk weg en De wereld draait door verliest minstens de helft van zijn aantrekkingskracht. Vind maar eens een andere talkshowhost die intelligent enthousiasme combineert met oprechte nieuwsgierigheid en een snedige tong. Echt dik zijn die niet gezaaid. Tel daar nog jongensachtige charme bij als vereiste, en het is al helemaal krabben. Maar in tegenstelling tot wat sommige mensen beweren, staat of valt De wereld draait door niet helemaal met Van Nieuwkerk.

Brave Vlamingen

Een al even grote troef is hoe het programma erin slaagt om zogenaamde hoge cultuur aantrekkelijk te maken voor een groot publiek. Dat lukt alleen omdat de mix goed zit, meent Herman Brusselmans, die al twaalf keer te gast was in de show. "Rembrandt wordt afgewisseld met Patricia Paay die in Playboy staat, de nieuwste radiohit met Afrikaanse muziek, humor met sérieux." Alles gaat ook snedig en snel. "We waken er heel fel over dat het niet saai wordt", zegt hoodredacteur Dieuwke Wynia. In plaats van de gast zijn boek helemaal te laten uitleggen, vat Van Nieuwkerk het kort samen en wordt er één interessant aspect uitgepikt waar men verder op doorgaat.

Niet alleen de toon van de gesprekken is snedig, ook het tempo van de show. Als één onderwerp de kijker toch niet boeit, weet die dat er kort erna een ander item, de geestige rubriek 'TV draait door' of een muzikaal intermezzo volgt. In Vlaamse praatprogramma's daarentegen ben je vaak voor twintig minuten vertrokken en zap je ook sneller weg.

Wynia: "Als we onderwerpen of gasten kiezen, vertrekken we altijd vanuit onze eigen interesse. Je moet kijkers ook verrassen. Wie zegt dat de snaartheorie niet boeiend kan zijn?" Ook een goed antigif tegen saaiheid: De wereld draait door is niet bang van een beetje discussie of controverse. Vaak wordt een nadrukkelijke voor- én tegenstander uitgenodigd, niet zelden met fel, inhoudelijk debat als resultaat. Dat valt ook Geubels op: "Vlaamse talkshows zijn braver."

Nog iets waar menig Vlaamse talkshow zijn tanden al op heeft stukgebeten: het ogenschijnlijke losse sfeertje dat in De wereld draait door hangt. Alsof alles op het moment zelf uit de mouw wordt geschud. Schijn natuurlijk: achter elke dagelijkse live-aflevering gaat een goed geoliede machine van zo'n 45 mensen schuil.

Wynia: "Zo maak je net ruimte voor improvisatie." Zoals sommige gasten een paar uur voor de uitzending nog vervangen omdat de actualiteit daarom vraagt. Zoals Van Nieuwkerk die de 76-jarige presentatrice Hanneke Groenteman zo fijn vindt als gaste dat hij haar spontaan tijdens de live-uitzending vraagt om vaste tafeldame te worden in de show. Of dat niet eerst intern gecheckt moest worden, vroeg ze? "We hebben hier geen hogere heren, je praat met de baas."

Om de spontaniteit te behouden repeteert Van Nieuwkerk ook niet vooraf de hele uitzending met de gasten en speelt een bandje een kwartier voor opname al wat deuntjes om het 'cafégevoel' te versterken.

Beeld BELGA

Kritisch

Wat niet wil zeggen dat De wereld draait door nooit onderwerp is van kritiek. Integendeel. Gisteren nog: toen het Algemeen Dagblad schreef dat sommige tafelheren- en dames, zoals cabaretier Marc-Marie Huijbregts, tot 2.000 euro per aanwezigheid worden betaald. Verder wordt er geregeld op sociale media gemord over te weinig diepgang, of te slappe items. Dat laatste deert Wynia alvast niet: "We zijn ook heel kritisch voor onszelf. We gaan ervan uit dat alles bijna altijd beter kan."

Belgische gasten

Evi Hanssen deed in 2014 haar intrede als tafeldame naast presentator Matthijs van Nieuwkerk om mee te praten met de gasten. In één aflevering mocht ze ook een Escape Room uittesten, waarbij ze tegen de klok een moeilijke puzzel moest oplossen voor ze de kamer weer uit kon. "Mag ik een minuutje bijkopen?"

Philippe Geubels trok de aandacht van Van Nieuwkerk en co. met zijn snedige commentaren als jurylid in De slimste mens ter wereld, die ook geregeld werden gebruikt in de rubriek 'TV draait door'. Hij neemt ook deel aan de Jubileumeditie zaterdag.

Herman Brusselmans mocht al 12 keer aantreden om over zijn romans en liefdesleven te praten.

Auteur en francofiel Bart Van Loo viel vooral op met zijn colleges over Franse chansons, van France Gall tot Charles Aznavour.

Trixie Whitley moest in 2013 helaas ondervinden dat live-tv niet altijd een geschenk is. In de muziekrubriek 'De minuut' ging ze even de mist in. "Het zat er helemaal naast, dat is me nog nooit gebeurd." Van Nieuwkerk stelde meteen gerust: "We hebben ons niet verveeld. Kom snel terug!"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234