Woensdag 16/10/2019

Fotografie

“De weg in het leven gevonden dankzij de camera”

Selma, Alabama, 1965. Zwarte activisten houden een vrijheidsmars van Selma naar Mont­gomery, uit de reeks ‘Time of Change’. Beeld ©Bruce Davidson/Magnum Photos

84 jaar is hij intussen, de Amerikaanse fotograaf Bruce Davidson, die de sociale veranderingen in zijn land voor zijn lens zag gebeuren. Momenteel maakt hij enkel nog foto’s van dinosaurussen in de vitrines van het Natural History Museum, maar in het Nederlands Fotomuseum zijn de iconische zwart-witbeelden te zien die hij nam van de fifties tot het nieuwe millennium.

Bruce Davidson fotografeert al van toen hij tien jaar oud was. Hij ontmoette Henri Cartier-Bresson, die zijn mentor werd, en trad toe tot het prestigieuze fotoagentschap Magnum, maar vond al gauw zijn eigen stijl. Le moment decisif liet hij los: Davidson bleef langer bij zijn onderwerp, en was niet louter observator op zoek naar dat ene moment. Hij leeft met zijn onderwerp, blijft niet op afstand.

Dat komt zeer sterk naar boven in zijn reeks ‘Brooklyn Gang’ uit 1959, waarvoor hij bijna een jaar lang de New Yorkse bende The Jokers volgde. Op zijn foto’s zijn niet de gevechten te zien, maar het dagelijks leven. Want de bendeleden zijn in de eerste plaats tieners, ongelukkige tieners die afleiding zoeken van de ellende waarin ze opgroeien. En dus zien we zwart-witbeelden van jongens die trots hun mouw opstropen om hun nieuwste tattoo te showen, koppeltjes die passioneel kussen achter in een auto, jongeren die op het strand van Coney Island verkoeling zoeken voor de New Yorkse hitte, een blond meisje dat haar haar schikt in de spiegel van een sigarettenautomaat.

Brooklyn, New York, 1959. Een koppeltje op het strand van Coney Island, uit de reeks ‘Brooklyn Gang’. Beeld ©Bruce Davidson /Magnum Photos

25 jaar was Bruce Davidson toen hij in de krant een artikel las over een gevecht dat uitbrak tussen rivaliserende straatbendes in Prospect Park, Brooklyn. Zijn reactie: de jongeren opzoeken in Brooklyn. Davidson: “In het artikel werd vermeld waar die bendeleden woonden, dus ik ging er heen om me aan te bieden om foto’s te maken van hun wonden. Daar hadden ze wel interesse in, want het was het bewijs dat ze tough guys waren.

“Zo begon ik met hen rond te hangen. Traag maar zeker lieten ze me steeds dichterbij komen. In het begin was er altijd een sociaal werker bij, maar na een tijdje kwamen ze in mijn oor fluisteren: ‘We gaan naar Coney Island, don’t tell him that(lacht).”

Hoe heb je hun vertrouwen gewonnen?

Davidson: “Zij waren depressief, ik was ook ongelukkig. Zij waren boos, ik ook. Ik was an angry young man, een loner, ik kon me makkelijk in hun gevoel inleven. Ook belangrijk: ik bekritiseerde hen niet. Ik was gewoon daar met mijn camera. En zij werden graag gefotografeerd. Plots werden ze gezien.

“Die sociale dynamiek geldt trouwens niet alleen voor de reeks ‘Brooklyn Gang’, maar ook voor bijvoorbeeld ‘East 100th Street’, waarvoor ik in het extreem arme Spanish Harlem ging fotograferen. Zo werk ik het beste: als ik een nieuwe wereld kan binnenstappen en exploreren.”

Een ander voorbeeld daarvan zijn de foto’s die hier te zien zijn onder de titel ‘Time of Change’, een reeks die je maakte tussen 1961 en '65.

“In 1961 kreeg ik een Guggenheim-beurs om de Amerikaanse jeugd vast te leggen. Iemand suggereerde dat ik naar het Zuiden moest gaan om daar de studenten te fotograferen die zich verzetten tegen de segregatie.

“Zo kwam ik terecht in een bus vol jonge activisten die onder bescherming van de National Guard van Montgomery in Alabama naar Jackson, Mississippi reed. Op voorhand had ik er geen idee van hoe gevaarlijk dat zou zijn. Als een blank jongetje dat opgegroeid was in het Noorden, wist ik eigenlijk van niets. Ik was nooit blootgesteld geweest aan racisme, en plots toonde Amerika zich op een heel andere manier. Ik begon te zien wat er echt aan de hand was in mijn land.

New York City, 1962. Beeld © Bruce Davidson / Magnum Photo

“Vijf jaar lang ben ik het onderwerp blijven volgen: de vrijheidsmarsen in Selma en Washington, toespraken van Martin Luther King. Nadien keek ik anders naar Amerika. Ik heb mijn weg in het leven gevonden dankzij de lens van mijn camera.”

Je bleef niet alleen lang bij je onderwerp, soms ging je de mensen later opnieuw opzoeken.

“Dat klopt. Veertig jaar nadat ik de reeks 'Brooklyn Gang' maakte, contacteerde de leider van de bende me. Bobby Powers. Een beetje beangstigend in het begin, want als tiener was hij a very vicious animal. Maar hij was ook heel triest. Hij was arm, had niets of niemand. Toen hij me thuis kwam opzoeken, kon hij het heel goed vinden met mijn vrouw Emily. Hij liet haar toe om in zijn verleden te graven.

“Zijn moeder was alcoholist en kettingroker, ze had zeven kinderen, de vader was nergens te bespeuren. Soms aten ze drie keer per dag havermout omdat ze niets anders konden betalen. Dus werd Bobby leider van een bende, klom op tot belangrijke dealer, verdiende een hoop geld. Maar toen begon hij zelf te gebruiken, verloor alles en eindigde in de goot in Brooklyn. Toch kreeg hij het voor elkaar om zich te herpakken. Hij kickte af en werd begeleider voor drugsverslaafden. Hij hielp zelfs een aantal mannen die vroeger nog in zijn bende hadden gezeten, maar die intussen vijftigjarige drugsverslaafden waren. Zijn leven maakte een mooie cirkel. 

Los Angeles, 1964. Beeld © Bruce Davidson / Magnum Photo

“Terwijl ik in de jaren 50 het esthetische verhaal kreeg, kreeg Emily het echte verhaal. Ze heeft er een boek over gemaakt, Bobby’s Book, een mooie aanvulling op mijn reeks, want Bobby’s leven is meer dan mijn zwart-witplaatjes alleen. Ik heb in mijn foto’s de sfeer kunnen vatten, maar Emily heeft de realiteit op papier gezet.”

Bruce Davidson. American Photographer, tot 7/1 in Nederlands Fotomuseum, Rotterdam. nederlandsfotomuseum.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234