Vrijdag 13/12/2019

Biografie

"Dé waarheid over Luc De Vos bestaat niet"

Luc De Vos overleed op 29 november 2014. Beeld acht

Zijn platen vertelden al een deel van het levensverhaal van Luc De Vos. Nu is er een boek dat de resterende gaten opvult. VOS heet het en het werd geschreven door Leon Verdonschot, een Nederlander nota bene. "Het verbaast me nog steeds dat er geen Vlaming was die dit boek wou schrijven."

Een boek over een Vlaamse volksheld, geschreven door een volbloed Nederlander. Veel gekker moet het niet worden. Dat vindt ook Verdonschot zelf. “Ik ben in meerdere opzichten een niet heel waarschijnlijke keuze.” Er is niet alleen dat Nederlandse paspoort. Verdonschot is in zowat alle opzichten de tegenpool van De Vos. “Ik ben vegetariër, Luc was een heel grote vleeseter. Luc was zeer katholiek, ik ben atheïst. En ik ben geheelonthouder, wat ook niet meteen bij Lucs levenswijze past. Als je het zo bekijkt, zat er me maar weinig mee.”

Maar Verdonschot is wel lid van de 'Gorki-maffia'. Een geheim vennootschap van een aantal Nederlandse muziekjournalisten die het zichzelf tot doel hadden gesteld Gorki aan een Nederlandse doorbraak te helpen. “Ik recenseerde sowieso elke plaat. Maar ik smokkelde Luc bij Nieuwe Revu, het blad waar ik toen werkte, ook in zowat alle rubrieken binnen. Tot ik op gegeven moment een Gorki-verbod kreeg. Een jaar lang mocht ik niets over Luc schrijven.”

Na het overlijden van de Gorki-frontman bleef Verdonschot contact houden met Noelle, de manager van De Vos. Bij een kop koffie kwam het plan ter sprake om een boek over hem te schrijven. Verdonschot: “Ik ging ervan uit dat daar ondertussen al wel iemand mee bezig was. Maar tot mijn verbazing bleek dat niet zo te zijn. Ik heb toen tegen Noelle gezegd: 'Als jij en Sandra (de vrouw van De Vos, PD) daarmee akkoord zijn, wil ik het graag doen.”

Wippelgem en de Charlatan

Een sinecure was dat niet. Verdonschot kwam met achterstand aan de start. Hij kende dan wel het werk van De Vos en had hem een heel aantal keer gesproken, de Gentse biotoop waar De Vos zich ophield, was een grote onbekende. “Het is zoals wanneer ik plots een biografie van Herman Brood zou moeten schrijven”, vertelt Christophe Vekeman, schrijver en vriend van De Vos. “Terwijl ik Amsterdam, dat toch een wezenlijk onderdeel was van 's mans leven, helemaal niet goed genoeg ken.”

Al kan dat ook een voordeel zijn, vindt Verdonschot. “Als je zo'n boek vanuit een bepaalde voorkennis schrijft, bestaat het gevaar dat je mensen gaat ontzien of dat je het belang overschat van de momenten waar je zelf bij was. Ik ben een journalist, ik ben het gewoon om me te informeren, om dingen op te zoeken.” En dus trok Verdonschot tijdens het schrijfproces naar Wippelgem, het dorp waar De Vos opgroeide. Of ging hij een paar nachten aan de toog hangen in de Charlatan, een van de cafés waar De Vos graag en vaak over de vloer kwam. “Dingen die ik heb gedaan omdat ik oprecht vind dat Luc een goed boek verdient.”

Toch waren de reacties op de eerste versie van het boek eerder koel. Verdonschot: “Ik heb aanvankelijk geprobeerd aan waarheidsvinding te doen. Ik wou het echte verhaal van Luc opschrijven. Daarom werd in die eerste versie ook niemand geciteerd. Maar die strakke aanpak paste niet bij het karakter van Luc. Hij was iemand die het net moest hebben van paradoxen en tegenstrijdigheden. Luc was gierig en vrijgevig tegelijk, progressief maar ook conservatief, heel lief maar soms ook extreem egoïstisch. Welk beeld je van hem krijgt, hangt af van de persoon waarmee je spreekt. Hij sprak zichzelf in interviews ook voortdurend tegen. Er is niet zoiets als de universele waarheid over Luc De Vos.”

Verdonschot herschreef het boek, deze keer wel met citaten, waardoor het project een aantal maanden vertraging opliep. Maar het leverde hem wel de goedkeuring van Noelle en Sandra op. Dat was heel belangrijk, vindt hij. “Het zou wel heel morbide zijn een boek te schrijven over Luc, tegen de zin van zijn nabestaanden in.” Schrik dat zij er de scherpe randjes af zouden halen, had Verdonschot niet. “Ik heb hen op de man af gevraagd of er lijken in de kast zaten. Mochten ze grote geheimen hebben die ze toegedekt wilden houden dan was ik nooit aan het boek begonnen.”

Verdonschot kreeg carte blanche en heeft het in VOS dus ook over het drankprobleem van De Vos en de omstandigheden waarin de zanger uiteindelijk om het leven kwam. “Was Luc een alcoholist? Volgens de medische definitie zeker wel. Maar volgens diezelfde medische definitie heeft driekwart van de Vlaamse bevolking een drankprobleem. Luc was altijd al een stevige drinker, maar pas later in zijn leven, toen zijn gemoed zwaarder was, werd alcohol echt een probleem. Zijn drinkgedrag was ook onderhevig aan mythevorming. Er wordt verteld dat Luc vaak dronken op het podium stond. Dat klopt niet. Het glas whisky dat hij daar staan had, was eigenlijk thee. Luc had gewoon een heel kinderlijke visie op wat rock-'n-roll hoorde te zijn. Met één been op je monitor, in ontbloot bovenlijf – ook al was dat uit esthetisch oogpunt niet meer zo'n geweldig idee – op je gitaar staan raggen. En ook alcohol maakte deel uit van dat cliché.”

Auteur Leon Verdonschot probeerde vroeger een doorbraak van Gorki in Nederland te forceren. Beeld Thomas Sweertvaegher

Geruchten

Over de dood van De Vos doen, nog steeds, de wildste verhalen de ronde. De Gorki-frontman stierf aan een acuut falen van de vitale organen. “Ik had daar ook nog nooit van gehoord”, geeft Verdonschot toe. “Maar het is de officiële medische term, niet iets wat de familie heeft uitgevonden.” De Vos stierf kort na de dood van zijn moeder, op de verjaardag van zijn zoon. Verdonschot: “Dat was niet alleen zeer tragisch, maar ook de ideale voedingsbodem voor allerlei geruchten. Sommige mensen leken bijna te hopen dat zijn dood meeslepender en dramatischer zou zijn. In mijn boek draai ik nergens omheen, maar ik ga ook niet één of andere quasi-romantische speculatie voeden. Ik heb veel mensen gesproken, mensen die Luc heel goed hebben gekend. Als die me allemaal vertellen: 'Luc zou nooit zelfmoord plegen' dan ga ik niet het tegendeel beweren op basis van een of ander anoniem Facebook-bericht. Gewoon omdat dat beter zou passen bij het beeld van de getormenteerde kunstenaar."

Of zijn bewondering voor Luc De Vos intact gebleven is, willen we nog van de schrijver weten. “Ze is zelfs nog groter geworden. De platen van Gorki kwamen soms laconieker tot stand dan ik met mijn voorkeur voor een streng arbeidsethos zelf zou willen. Maar door me in zijn leven te verdiepen, heb ik zijn teksten nog meer leren appreciëren. De emotionele en intellectuele doorleefdheid ervan is groter dan ik op voorhand had ingeschat. Ik heb me op voorhand afgevraagd wat er zou gebeuren als ik tijdens het schrijven van dit boek merkte dat Luc naast een geniaal kunstenaar ook een onmens was. Maar ook als hij een klootzak was geweest, had ik hem nog steeds een fantastische songschrijver gevonden.”

'VOS, het leven van Luc De Vos' is uitgegeven bij Lebowski en ligt nu in de winkel. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234