Dinsdag 19/10/2021

De ultieme 30 van 2011

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Het is een traditie die bij de rockredactie van De Morgen inmiddels even gangbaar is als het ontkurken van een fles champagne op 1 januari: de laatste week van het jaar breken ze elkaars hoofd over de vraag welke platen het afgelopen jaar het fraaist hebben ingekleurd. Over de suprematie van Elbow, dEUS, PJ Harvey, Adele en - jawel - Raymond van het Groenewoud bleek de eensgezindheid totaal, en na veel puzzelen, argumenteren, lobbyen en de occasionele chantage ('Wie dEUS niet vermeldt, moet twee keer non-stop naar Lulu van Metallica luisteren') kwamen ze als vanzelf uit bij De Ultieme Top 30 van 2011.

Door Pieter Coupé, Bart Steenhaut, Pieter-Jan Symons, Gunter Van Assche, Alex Vanhee en Wim Wilri

1. Elbow - Build a Rocket Boys!
Toen Elbow met zijn vorige plaat de Mercury Prize won, kreeg de groep een staande ovatie van al de andere genomineerde bands, omdat ook die vonden dat het uit Manchester afkomstige gezelschap de doorbraak na bijna tien jaar in de marge wel verdiend had. Met Build a Rocket Boys!, de vijfde plaat intussen, onderstreept Elbow dat het succes de drang om te vernieuwen niet in de kiem heeft gesmoord. De emotionele stem van zanger Guy Garvey doet meer dan eens aan Peter Gabriel denken, en de lange, sierlijke songs nemen rustig de tijd om helemaal open te bloeien. Garvey haalt bitterzoete herinneringen op aan een ver vervlogen jeugd, en raakt daarmee kennelijk een gevoelige snaar bij het grote publiek. Bovendien krijgt de groep het voor elkaar om een gelaagd, groots, glorieus geluid op te bouwen zonder te raken aan de intieme sfeer van de songs. Na jarenlang een cultband te zijn geweest waarvan de platen telkens lovend besproken werden, maar nooit de oversteek naar het brede publiek konden maken, heeft Elbow inmiddels zijn plaats in de mainstream opgeëist. Dat wil niet zeggen dat de band er zijn eigen identiteit bij is ingeschoten: Build a Rocket Boys! is een eigenzinnige, kunstige en persoonlijke rockplaat. Zonder pretentie, maar met een hart dat bonst van verlangen. Een nieuw meesterwerk.

2. dEUS - Keep You Close
Crisis in de platenindustrie? De nieuwe van dEUS ging al meteen platina. En terecht. Nee, het botsen en duwen van Worst Case Scenario hebben Barman en co. ergens diep in een schuif opgeborgen. En ja, Keep You Close klinkt en voelt als een popplaat. Maar so what? dEUS heeft eindelijk een stabiele, vaste bezetting beet en dat voel je: echte songs, hechte groep. Hoed af.

3. PJ Harvey - Let England Shake
Het had evengoed een dichtbundel of misschien zelfs een serie schilderijen kunnen worden. Maar we mogen ons gelukkig prijzen dat Polly Jean Harvey toch weer gewoon via muziek uiting heeft gegeven aan haar tegenstrijdige gedachten en gevoelens over haar vaderland. Hoewel, gewoon: dubbelzinnige oorlogslyriek gaat in de clinch met uitgepuurde folk en grillige rock, en het resultaat is een onversneden meesterwerk dat niet alleen Engeland maar ook de luisteraar volkomen door elkaar schudt.

4. Bon Iver - Bon Iver
Omdat een mens zich niet elke keer in een boshut kan opsluiten, nam Justin Vernon zijn tweede langspeler op in een dierenkliniek. Een met zicht op de wijde wereld. Wat levert het op? Bloedstollende songs. Een minder ingetogen geluid dan For Emma, Forever Ago. Plaatsnamen als songtitels. En een ambitieuze bezetting, met militaristische drums, cheesy synths, strijkers, blazers en zelfs AutoTune.

5. Raymon Van Het Groenewoud - De laatste rit
De plaat van Raymond waar je zelfs in je stoutste dromen niet meer op durfde hopen. De laatste rit - zou dit écht zijn afscheid zijn? - is niet alleen de meest sobere die hij sinds lang heeft opgenomen, maar ook zijn beste. De productie van Tom Van Laere is daar vast niet vreemd aan, al is het songmateriaal consistenter dan ooit, en zingt niemand zo ontroerend over ontroering dan Raymond in 'Kind van het weekend'. Kippenvel.

6. Adele - 21

Er viel dit jaar niet te ontsnappen aan Adele, en voor één keer was dat een pluspunt: een girl next door die onverbloemd over haar woelige liefdesleven zingt, lak heeft aan schoonheidsidealen - ze staat prima met dat maatje meer - en over een klok van een stem beschikt zonder zich te bezondigen aan het soort vocale krachtpatserij waar veel Amerikaanse zangeressen zich graag aan bezondigen. Ze klinkt rijper, veelzijdiger, en het niveau van het songmateriaal is ronduit verpletterend. 21 doet voor Adele wat Back to Black destijds voor Amy Winehouse had teweeggebracht: ze is er prompt de grootste soulzangeres van haar tijd mee geworden.

7. Nicolas Jaar - Space is Only Noise
Met zijn debuut lijkt Nicolas Jaar elektronische muziek haast tot een renaissance te dwingen. De Chileense New Yorker moet het niet zozeer hebben van agressieve beats, dansbare hooks of schetterende synths. Wél van sfeervolle samples en avontuurlijke geluidslabyrinten. Daarin is het heerlijk verdwalen tussen deephouse, lome jazz, chanson en collagepop.


8. Josh T. Pearson - Last of the Country Gentlemen

Als Kate Bush vijftig woorden voor sneeuw heeft gevonden, ging Josh T. Pearson op deze plaat op zoek naar synoniemen voor miserie. Op het podium durft hij met nogal flauwe grappen tegengewicht te bieden aan zijn treurwilgen van songs, die nochtans het beste gedijen in een koptelefoon in een verduisterde kamer. Zorg alleen dat er geen scherpe voorwerpen in uw buurt liggen.

9. TV on the Radio - Nine Types of Light
Ze trokken er een jaar de stekker uit en gingen daarna opnemen in Los Angeles in plaats van thuisbasis Brooklyn. Dat hoor je ook aan de vijfde van TV On The Radio. Tunde Adebimpe geeft zijn inner soul man vrij baan en je loopt niet zo snel meer in de voetangels en klemmen die Dave Sitek zoals altijd in de songs heeft verstopt. Al blijft het opletten. Wanneer deze band uithaalt, is hij nog immer "loud enough to break your bones".

10. Amatorski - TBC
Het langverwachte debuut van Amatorski is om in te lijsten, schreven we eerder al. De Gentse groep laat op TBC de fragiele fiftiescharme van hun hit 'Come Home' voor wat ze is, en zoekt haar heil bij het elektronische tripgeluid van The xx, Portishead of James Blake. Dansen kan haast niet op deze beats, maar de kans op een trillende onderlip is aanzienlijk. Kortom: fraaie binnenkomer. Sire, er is nog toekomst!

11. The Bony King of Nowhere - Eléonore/ Les Géants
Ten tijde van zijn debuutplaat (2009) kon je Bram Vanparys nog de typische kritiek op een beginneling aanwrijven: meer sfeer dan songs. Anno 2011 lijkt het alsof de jonge Gentenaar in twee jaar tijd drie levens heeft geleid, zo rijp klinken zijn nummers nu. Vergeet dus omschrijvingen als 'de Belgische Banhart', de Knokige Koning staat al veel verder. Hij lonkt nu naar Cohen, Dylan en Young.

12. Connan Mockasin - Forever Dolphin Love
De twee malloten van Flight of the Conchords mogen dan 'het tweede beste digifolkduo uit Nieuw-Zeeland' zijn, in de categorie psychedelische pop kent Connan Mockasin zijn gelijke niet bij de kiwi's, noch in de rest van de wereld. Forever Dolphin Love is het soort muzikaal geknutsel waarvan ook Ariel Pink zich bedient. Maar Mockasin durft hier en daar net iets opzichtigere kleuren toe te voegen.

13. James Blake - James Blake
Met de Feist-cover 'Limit To Your Love' beheerste James Blake de radiogolven. Zijn debuut liet dan weer een golf van ontroering gaan door menig slaapkamer. Delicate dubstep, gesofisticeerde R&B en sombere teksten versmelt deze wonderboy tot een ontroerende soundtrack, die je zowel oerend hard - die diepe bassen! - als stilletjes in je hoofdtelefoon kunt afspelen.

14. Beastie Boys - Hot Sauce Committee Part 2
Door kanker moesten onze favoriete drie mc's (and one deejay) uit New York micro en draaitafel even aan de kant laten, maar hun comeback mag er meer dan zijn. De Beasties gaan lekker old skool en droppen de ene vette beat na de andere op je bord. Hot Sauce is bovendien zo verslavend lekker dat we voortaan altijd 'een grote mét' vragen bij frituur Het Draakske.

15. Zomby - Dedication
Een man zo underground dat zelfs zijn vrienden aan zijn bestaan twijfelen. Komt vaker niet dan wel opdagen bij optredens en verbergt zijn gelaat steeds in de schaduw van een hoodie. Toch zette de Britse producer met Dedication de bakens van de dubstep open tot er alleen maar een gecompliceerde schoonheid van garagerave overbleef, die hem een haast spiritueel toegewijde achterban opleverde.

De overige 15 platen vindt u hier

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234