Zondag 17/10/2021

TheaterrecensieTAL

De taal onder de loep gelegd op een tennisveld ★★★☆☆

Op het gravel heeft het gezelschap het aan de hand van een tennisbal over de (on)mogelijkheden van de taal.  Beeld Jan Rymenants
Op het gravel heeft het gezelschap het aan de hand van een tennisbal over de (on)mogelijkheden van de taal.Beeld Jan Rymenants

BOG gaat back to basics: waar het in voorgaande voorstellingen de taal inzette om complexe vraagstukken over het leven te tackelen, legt het in TAL de taal zelf onder de loep. Een logische stap, al zorgt de doorgedreven conceptualisering ervoor dat de verbinding wat hapert met wat onder de taal schuilt: het leven.

BOG loopt een eigenzinnig parcours. Het collectief van millennials worstelt met dezelfde vraagstukken als zijn generatiegenoten (de ononverzichtelijkheid van een geglobaliseerde wereld, de zingeving daarin, de verbinding tussen individu en gemeenschap) maar heeft het daar zelden rechtstreeks over. Geen meningen of waardeoordelen bij BOG: de makers benaderen de complexiteit van het leven door die te vatten in muzikale, repetitieve en veelstemmige teksten. Geen verhaaltjes, maar taalcomposities waarin opsommingen van woorden het zoeken naar houvast verraden, want (ver)tellen is ordenen. Zo ging MEN over de dominantie van de meningen, GOD over het raadsel van het hogere.

TAL bedient zich van hetzelfde procedé. Op een tennisveld warmt een grote groep in witte pakjes gestoken performers zich op om een matchke te spelen. Er is geen tennisracket te zien, maar wel, centraal op de court, geel en rond: de bal. Aan de hand van dat herkenbaar-banale voorwerp zal BOG het hebben over de (on)mogelijkheden van de taal, over de manier waarop taal de realiteit vat, of net niet. Daaronder zit geen ‘groot thema’: de taal zelf en haar relatie tot de werkelijkheid zijn het onderwerp.

Nulpunt

Dat levert een concert op dat begint bij het begin: de stilte. De groep, netjes opgesteld als voor een foto, kijkt van het publiek naar de bal. Benjamin Moens geeft de eerste opslag: “Dit is een… ja wacht… hè…ach neen…” De ploeg valt bij en corrigeert: “Neen! Ik weet het! Het is een…hmmm… ” Eindelijk is het hoge woord eruit: het is een BAL. Maar het woord zal toch vele ladingen blijken te dekken, en dus kan het muzikale stuiteren van betekenissen beginnen. Woorden blijken niet alleen de realiteit te vatten, maar ze zijn ook nog eens uiteen te trekken in letters, en in klanken, die elk hun eigen kleur bijdragen aan dit koorwerk.

Natuurlijk schuilt onder dat virtuoze spelletje taalfilosofie betekenis: de overgang van ‘de’ bal naar ‘mijn’ bal is niet onschuldig, met het voornaamwoord komt vanzelf de hebzucht in het spel. Net zomin als de verschillen tussen object en subject, hier en daar, ik en jij vrijblijvend zijn – ze lijnen de meest basale dimensies van onze wereld af: ruimte, tijd, lichaam. Toch openen zich onder TAL minder gevoelswerelden dan bij andere voorstellingen van BOG. Dat heeft te maken met de grootte van de groep, die emotionele identificatie verhindert. Maar zeker ook met de beslotenheid van de voorstellingsfocus zelf. Met TAL zit BOG op een nulpunt: het heeft zijn eigen alaam onderzocht. De volgende stap mag wat mij betreft opnieuw uitreiken naar de wereld.

Nog tot 2/8, Oostende, theateraanzee.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234