Zaterdag 15/06/2019

Op straat

De straat en hoe er te overleven: tv-maker leeft een maand lang tussen de Antwerpse daklozen

Daklozen. Wie zijn ze, hoe zijn ze op straat beland en wat doen ze om te overleven? Op zoek naar antwoorden op die vragen besloot televisiemaker Wannes Deleu (33) een maand lang op straat te leven, met de camera in de hand. “Het was de hel.”

Wannes Deleu. Beeld © VRT

Vier weken lang keek Wannes Deleu uit naar een goede, warme douche. Maar toen hij vorige week, na een maand op straat, eindelijk in zijn eigen badkamer stond, bleek douchen een pijnlijke zaak. “De vrieskou en het leven op straat hebben mijn huid zwaar aangetast”, legt hij uit. “Ik sta vol rode vlekken en korsten. Ik zie er echt niet uit. Die uitgebreide douche moet nog even wachten.”

Dat zijn project een fysieke tol zou eisen had Deleu ingecalculeerd. Maar dat had hij er voor over. “In elke Belgische stad zie je daklozen. Maar eigenlijk weten we niets over hen. Daar wou ik verandering in brengen. Na het zien van een Noors tv-programma waarin een reporter in Oslo op straat ging leven, bedacht ik me dat je dat ook perfect bij ons, in Antwerpen kon doen.” 

Deleu, in een vorig leven aan de slag bij VIER en bij de VTM-talkshow Jonas & Van Geel, ging eind vorig jaar bij de VRT aankloppen. Die zetten meteen het licht op groen en een paar weken later, op 24 december, stond Deleu op straat, zonder enige voorbereiding die naam waardig.

Schriel mannetje

“Ik wou het zo waarheidsgetrouw mogelijk doen. Wie dakloos wordt, heeft ook niet op voorhand gegoogeld waar er nachtopvang is of waar je terecht kunt voor voedselbedelingen.” Misschien maar best dat er amper tijd voor research was. Anders was Deleu er misschien nooit aan begonnen. “Ik wist dat het zwaar zou zijn. Buiten slapen is geen pretje. Bovendien ben ik een schriel mannetje, de kou zou dus een probleem worden.” 

Al snel bleek niet het fysieke aspect de grootste uitdaging. “Als dakloze word je snel streetwise. Al na een paar dagen weet je goede slaapplekken en gratis eten te vinden. Maar het mentale aspect heb ik zwaar onderschat. Het was de hel. De schaamte wanneer je zit te bedelen, het feit dat je voor zowat alles aangewezen bent op anderen en de verveling die ervoor zorgt dat elke dag een eeuwigheid duurt. Het is echt een onmenselijk bestaan.”

In de eerste aflevering zien we hoe Deleu, terwijl het kwik onder nul duikt, een slaapplek zoekt rond het gemeentehuis van Borgerhout, op amper een paar meter van waar zijn eigen huis staat. Heeft hij op zulke momenten nooit aan opgeven gedacht? 

“Elke dag, elk uur was ik daarmee bezig. Maar ik ben iemand die zich makkelijk laat uitdagen. Als iemand me zegt: 'Dat lukt je nooit', zal ik er alles aan doen om het tegendeel te bewijzen. Ik kon het ook tegenover de mensen die ik op straat had leren kennen niet maken om er zomaar mee op te houden. Ik moest het maar een maand zien vol te houden, zij overleven al jaren op straat.”

Wannes Deleu in de straten van Antwerpen. "De schaamte en de ­verveling... Het is een onmenselijk bestaan", zegt de tv-maker.  Beeld © VRT

Roltabak en bier

Met het tv-programma dat Deleu overhield aan zijn vier weken op straat, hoopt hij vooral ogen te openen. “Er zijn al heel wat organisaties die zich om daklozen bekommeren. De voedselbedelingen, bijvoorbeeld, zijn echt goed georganiseerd. Je zult als dakloze in Antwerpen niet omkomen van de honger. Het zit hem eerder in kleine dingen. Het gebrek aan plekken om je te wassen bijvoorbeeld. En waarom zijn er zo weinig openbare toiletten waar je gratis terecht kunt?” 

Ook zijn eigen kijk op daklozen is veranderd. “Vroeger stopte ik bedelaars vaak eten toe. En net als veel mensen reageerde ik verontwaardigd wanneer ze dat weigerden. Maar als ze je in een uur tijd een hamburger, een pakje frieten en een koffiekoek hebben toegestopt, dan hoef je die twee stukken pizza die je daarna krijgt echt niet meer. Nu geef ik altijd geld, daar kunnen die daklozen tenminste mee doen wat ze zelf willen. En als het dan integraal naar roltabak en bier gaat, kan ik daar alleen maar blij om zijn. Dat betekent dat ze geen honger hebben en dat hun opvang voor die nacht al is betaald.”

Op straat, drie weken lang op woensdag om 21.30 uur op Eén

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden