Maandag 06/04/2020

Breaking Bad

De Steve Jobs van de meth-handel

Beeld AMC

Walter White, de methamfetamine fabricerende leraar die gedurende vijf seizoenen van de serie 'Breaking Bad' een waarachtig drugimperium uitbouwde, is niet alleen een van Amerika's opvallendste tv-antihelden: het is ook een topmanager die - zij het in een compleet verschillende sector - naast de groten uit het Amerikaanse zakenleven, zoals Henry Ford en Steve Jobs, mag staan. Waarom 'Breaking Bad', waarvan vanavond de allerlaatste aflevering op Canvas loopt, een criminele snelcursus topmanagement is.

"Weet je wat er zou gebeuren als ik op een dag niet meer zou gaan werken?", vraagt Walter White (Bryan Cranston) in een aflevering van de tv-reeks 'Breaking Bad' aan zijn vrouw. "Een onderneming die groot genoeg is om genoteerd te staan op de Nasdaq-beurs zou eraan gaan."

'Breaking Bad', waarvan vanavond de laatste aflevering wordt uitgezonden op Canvas, begon als een reeks over een uitgebluste leraar chemie aan een middelbare school in Albuquerque, New Mexico, die de eindjes aan elkaar probeert te knopen in een door de recessie lamgeslagen Amerika (de reeks begon in 2008, gans in het begin van de financiële meltdown en de daarop volgende economische crisis).

Tot hij kanker blijkt te hebben, en hij beseft dat zijn tweede job in een carwash niet voldoende zal zijn om zijn behandeling te betalen en, voor én na zijn dood, te voorzien in het onderhoud van zijn gezin. Dus gaat hij zijn chemische kennis misbruiken om methamfetamine te produceren, maar die onderneming loopt al snel uit de hand: in de strijd om zijn onderneming in gang te houden ondanks grote tegenstand (andere drugdealers zijn bijvoorbeeld niet zo happig op de komst van Whites superieure product) wordt hij niet alleen een volbloedcrimineel, maar ook een letterlijk over lijken gaande topmanager.

Beeld AMC

Outsider

Dat zeggen in ieder geval talloze economie- en managementprofessoren, analisten en columnisten in bladen als 'Fast Company', 'Fortune' en 'The Economist', die de afgelopen zes jaar de gebeurtenissen in 'Breaking Bad' volgden en er alle elementen uit benoemden die van White een succesvol drugondernemer maken. Het eerste daarvan is heel simpel: White is een outsider in de bedrijvigheid waarin hij terechtkomt, en dat geeft hem het voordeel van een fris perspectief.

Net zoals Steve Jobs in de jaren 70, met zijn voorliefde voor schoonheid van design en kalligrafie, de eerste hobbycomputer voor niet-computernerds maakte. Een recent onderzoek van de Harvard Business School nam een aantal Amerikaanse ceo's onder de loep die telkens een uitzonderlijk sterk presterend bedrijf leidden, en concludeerde dat ze allemaal uit een andere sector kwamen, en dus compleet nieuwe ideeën binnenbrachten in het bedrijf dat ze leidden.

Beeld AMC

Ambitie

Maar er zijn nog andere kenmerken van een topmanager die opgaan voor White. Torenhoge ambitie, bijvoorbeeld: vanaf het begin van 'Breaking Bad', of tenminste vanaf zijn eerste successen in de methamfetaminehandel, vatte White het plan op om niet alleen een succesvol drugdealer te worden of veel geld te verdienen, maar een imperium te bouwen. Het feit dat hij daarvoor - letterlijk - een oorlog moest voeren met andere drugdealers, hield hem niet tegen. Opnieuw net als Steve Jobs, die - weliswaar na bijna dertig woelige jaren - Apple uitbouwde tot het (althans wat marktkapitalisatie betreft) meest waardevolle technologiebedrijf op de wereld.

Nog een parallel tussen Walter White en Steve Jobs is hun obsessie voor de kwaliteit van hun product. Net zoals Jobs zelfs schoonheid eiste van de interne componenten in zijn producten, en zijn designers knoppen in software OS X liet ontwerpen "waaraan je wilt likken", doet White zijn imperium draaien rond zijn Blue Meth, een methamfetaminesoort die zo puur is dat ze blauw ziet. Het geeft hem een enorm voordeel ten opzichte van andere meth-dealers, omdat hij zijn product duurder kan maken dan dat van de concurrentie en het toch beter verkoopt.

Allianties

Nog een element dat van White een succesvolle drugdealer maakte, was zijn talent om de juiste allianties af te sluiten. Die hielden hem om te beginnen in leven (in de drughandel wordt het natuurlijk niet altijd netjes gespeeld), maar hielpen hem ook op zijn product op punt te houden: zijn ex-leerling Jesse Pinkman haalt hij bijvoorbeeld in de zaak om hem te helpen met de productie.

En in seizoen vijf besteedt hij het dealen uit aan de bendes waarmee hij aanvankelijk oorlog voerde, om zich te kunnen concentreren op de (veel lucratievere) productie van zijn superieure meth. Zie - opnieuw - Apple, dat op gespannen voet staat met andere technologiebedrijven als Samsung en Microsoft, maar niettemin toch zaken met hen blijft doen: ook tijdens een bitse patentenoorlog bleef Samsung tot een jaar of twee geleden de schermen voor Apples iPhones fabriceren, en Microsoft maakt ondanks de al decennialange rivaliteit tussen de twee bedrijven gewoon versies van zijn Office-bureelsoftware voor Apples Mac-computers.

Beeld AMC

Persoonlijkheid

Het element waar White de mist ingaat, en waar ook Jobs volgens de talloze officiële en officieuze biografieën niet op zijn best was, is 'people management'. Tirannie en een gebrek aan empathie zijn kenmerken die zowel aan Jobs als aan White worden toegeschreven, al worden ze in 'Breaking Bad' natuurlijk wel uitvergroot.

De gebeurtenissen in 'Breaking Bad' hebben, in de loop van de reeks, Whites ziel gecorrumpeerd, waardoor hij er bijvoorbeeld zijn hand niet meer voor omdraait om de vriendin van zijn jonge kompaan te laten sterven aan een overdosis. Soms zit zijn persoonlijkheid het zakendoen ook gewoon in de weg, bijvoorbeeld wanneer hij ook moordt uit chagrijn.

Of wat dacht u van de hele onderhuidse drijfveer van zijn criminele loopbaan, die ook achter heel wat van zijn minder verstandige handelingen zit: het feit dat hij ooit als jonge chemicus werd buitengewerkt in een bedrijf dat nu miljarden waard is, en het beste stuk van zijn leven moest slijten als chemieleraar?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234