Woensdag 12/05/2021

AchtergrondStripbio's

De rock-’n-roll spat tegenwoordig van de strip: ‘Het genre beleeft een hype’

David Bowie in de stripbio 'Stardust, Rayguns & Moonage Daydreams'. Beeld RV
David Bowie in de stripbio 'Stardust, Rayguns & Moonage Daydreams'.Beeld RV

Met David Bowie en Leonard Cohen zijn er twee nieuwe titels toegevoegd aan een populair genre: stripbiografieën van rocksterren. De afgelopen jaren schurkte de strip steeds vaker tegen de muziekscene aan.

Zijn hart maakt salto’s wanneer hij op het Griekse eiland Hydra zijn Marianne ontmoet. Het angstzweet breekt hem uit wanneer dienster Suzanne in Montreal zijn tafeltje bedient. Janis Joplin en hij bespringen elkaar bij een eerste blik in een New Yorkse lift. En het zijn enkele vogeltjes op een elektriciteitsdraad die hem na een nerveuze dag met writer’s block de nodige inspiratie geven.

In de sobere stripbiografie On a Wire overloopt de Canadese auteur Philippe Girard in amper 120 pagina’s het leven van zijn bekende landgenoot Leonard Cohen. Hij hanteert een niet zo originele, wel beproefde formule; eentje waarin een eenzame Cohen zijn einde voelt naderen en zijn leven in flashbacks aan zich voorbij ziet gaan. ’s Mans liefjes, inspiratiebronnen en bekendste hits als Take This Waltz, Hallelujah of So long Marianne smelten er samen.

'On a Wire'. Beeld RV
'On a Wire'.Beeld RV

De Cohen-stripbio verscheen in dezelfde week als de Bowie-stripbio Stardust, Rayguns & Moonage Daydreams. Daarin neemt de auteurtandem Steve Horton en Michael Allred de lezers eerder chronologisch op sleeptouw doorheen Bowies turbulente leven: van de ongelukkige vechtpartij die ertoe leidde dat zijn pupillen in grootte verschilden, tot zijn slotproject Lazarus, de musical die hij opzette met de Belgische regisseur Ivo van Hove.

Punklabel

De afgelopen jaren schurkte de strip steeds vaker tegen de muziekscene aan. Vooral Nederlandse uitgeverijen lieten zich gelden. De Bowie-strip verscheen bij Silvester, dat enkele maanden eerder nog het slot van de André Hazes-striptrilogie uitbracht. Scratch bracht dan weer enkele van de meest prestigieuze stripbio’s uit: die van de Duitser Reinhard Kleist (Johnny Cash en Nick Cave). Maar is het is vooral Concerto Books dat in het oog springt met bio’s van The Ramones, The Beatles, Karen Dalton en nu Cohen. Hun wortels liggen niet in de strip maar in de muziek. Uitgever Dick van Dijk is eigenaar van zowel de Nederlandse muziekwinkelketen Plato als van Concerto, oftewel ’s Nederlands oudste muziekwinkel. Van Dijk nam die uit vijf panden bestaande, 1.200 vierkante meter grote winkel twintig jaar geleden over.

Dat hij zich nu ook stripuitgever mag noemen heeft alles te maken met Hansje Joustra, die sinds 1985 via zijn uitgeverij Oog & Blik de betere strip introduceerde en nadien uitgever werd bij De Bezige Bij en Scratch. “Weinigen weten dat zijn roots niet in de strip, wel in de punkscene liggen”, legt Van Dijk uit. “Zijn Torso en No Fun waren ’s Nederlandse eerste échte punklabels. Omdat we dezelfde stamkroeg deelden en hij hier de deur platliep, raakten we aan de praat en besloten we in 2018 The Ramones uit te geven. Dat smaakte naar meer. We wilden sowieso verbreden want we merkten dat onze klanten niet alleen gek waren van muziek, maar ook van literatuur, strip en film.”

Volgens Van Dijk zijn dit soort strips niet alleen leuk om te lezen, maar ook eenvoudiger om uit te geven. “Je passeert sneller de ego’s van bands die dingen niet willen. En waar je voor andere boeken toestemming nodig hebt van de band, hun agentschap of fotografen, is dat hier niet nodig. De auteur van On a Wire kon dus wat dichterlijke vrijheid toepassen. Het blijft een bio, met correcte feiten en hoogtepunten, maar het swingt meer en is speelser.”

'Stardust, Rayguns & Moonage Daydreams'. Beeld RV
'Stardust, Rayguns & Moonage Daydreams'.Beeld RV

Recent fenomeen

Waar komen die stripbio’s plots vandaan? Het lijkt vooral een recent fenomeen, al laat de Britse auteur Neil Gaiman een ander geluid horen in zijn voorwoord in de Bowie-strip. “Er was een moment in de jaren negentig dat rockbiografieën in stripvorm de nieuwe grote hype leken te worden,” schrijft hij. Dat dat niet lang duurde, merkt hij nog op. Maar verdere duiding ontbreekt.

Van Dijk: “Dat viel me ook op. Wij verkopen nu al zo lang een breed gamma van uitgaven over muziek, maar die zogenaamde hype heb ik nooit meegekregen. Volgens mij is het toch een recenter fenomeen. Toen we zo’n vier jaar geleden het Ramones-boek op de markt brachten, verbaasden we ons over de snelheid waarmee het uitverkocht. Sindsdien ben ik nog meer op dat soort boeken gaan letten. Ik merk pas sinds een jaar dat het genre enorm aan populariteit wint, zelfs een hype beleeft. Reinhart Kleist heeft opnieuw aangegeven dat hij aan een rockster-bio werkt (over Bowie als Ziggy Stardust en zijn tijd in Berlijn, GDW). Intussen werken meerdere auteurs aan zulke bio’s en lijkt het genre uit te breiden naar klassieke componisten als Beethoven en Mozart.”

Ook Concerto Books plant dit jaar nog eigen uitgaven rond muziek zoals Songlife, de muzikale autobiografie van Gerrit de Jager (De familie Doorzon), maar uiteraard ook stripbio’s rond rocksterren. Om wie het gaat, wil Van Dijk niet zeggen. “Tegenwoordig liggen er voor dit genre ook andere kapers op de kust. Een aantal titels waarvan we ons tijd gaven om over na te denken, bleek plots al verkocht. Het gaat sneller dan ooit. Opnieuw een aanwijzing dat dit genre piekt.”

De Bowie-bio verscheen bij Silvester, De Cohen-bio bij Concerto Books

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234