Dinsdag 18/06/2019

Filmrecensie

'De Premier': ongemakkelijk spagaat tussen realistische misdaad en Amerikaans spektakel

Koen De Bouw als premier in nesten in de nieuwe film van Erik Van Looy, 'De Premier'. Beeld KDF

Erik Van Looys voorliefde voor Amerikaanse spektakelthrillers is niet afgenomen na zijn uitstapje naar Hollywood. Integendeel. In De premier toont hij zich een gedegen student van zowel Alfred Hitchcock als James Bond. Maar de drang naar realisme staat een thriller van topniveau in de weg.

Bigger, better, faster, stronger. Als Erik Van Looy één adagium heeft meegenomen na zijn verblijf in Hollywood, is het dat wel. De premier heeft alle ingrediënten van zijn vorig werk - koele filters, flashbacks, Koen De Bouw en gestileerde decors - maar draait de spektakelknop een stuk verder open.

Het verrassingseffect van De Zaak Alzheimer - herinner u hoe een glossy Hollywood-stijl plots zijn intrede deed in ons Vlaanderen-landje - is er dan wel niet meer, maar Van Looy kent zijn sterktes als regisseur, en hij buit die slim uit. En in een plot als die van De premier zitten meer dan genoeg momenten waarop Van Looy zich als regisseur in de schijnwerpers mag begeven.

Die plot gaat als volgt: enkele uren voor hij de Amerikaanse president ontmoet in Brussel, wordt de Belgische premier Michel Devreese (De Bouw) gedwongen om de leader of the free world te vermoorden. De bende van een naamloze meestercrimineel (Dirk Roofthooft) heeft Devreeses vrouw (Tine Reymer maakt van een ondankbare rol een tour de force) en kinderen gegijzeld. Ondertussen proberen de premier en zijn assistente (Charlotte Vandermeersch) te ontkomen aan de controle van Roofthoofts psychopathische handlanger (Stijn Van Opstal).

De cast van 'De Premier' samen met regisseur Erik Van Looy. Beeld photo_news

Hitchcock

Daarmee is Devreese een variant op Alfred Hitchcocks 'onschuldige' hoofdpersonage dat tegen zijn wil de spil wordt in een criminele plot. Verbazend is dat niet. Zijn bewondering voor de master of suspense heeft Van Looy nooit onder stoelen of banken gestoken, en Hitchcocks invloed pakt alleen maar goed uit in De premier. De spanning zit er 113 minuten lang in, het tempo zakt nooit in, de motor sputtert niet. Dat de geduldige opbouw niet wordt beantwoord met een indrukwekkende climax, kun je snel vergeven.

Maar wat De premier niet heeft geleerd van pakweg North By Northwest of de gemiddelde James Bond- of Jason Bourne-prent is dat een film niet noodzakelijk beter wordt door de psychologie van je personages al te veel uit de diepen. Wat Roofthooft en zijn handlangers drijft om de Amerikaanse president van kant te maken, wordt lange tijd in het midden gelaten. Eigenlijk doet het er ook niet toe. En wanneer je het toch te weten komt, voelt het erg gratuit en zelfs wrang aan.

Tel daarbij een subplot te veel, en je ondergraaft de actie van je film. Is het echt nodig om te weten dat de premier niet zonder zonden is? Doen de geheimen van zijn assistente ons meer meeleven met haar personage? Niet echt. De premier wil meer zijn dan een actiethriller, maar doet daarmee afbreuk aan de actie.

Spagaat

De ongemakkelijke spagaat tussen een realistische misdaadfilm en een Amerikaanse spektakelprent leidt er te vaak toe dat De premier vis noch vlees is. Absurde, Bond-achtige gimmicks zouden minder erg zijn, als Van Looy niet tegelijk de behoefte voelde om zijn publiek ervan te overtuigen dat het verhaal van De premier écht in onze hoofdstad zou kunnen plaatsvinden. Wie daarin wil meegaan, heeft een bovengemiddelde willing suspension of disbelief nodig. "Dit is ongelooflijk", zegt een personage letterlijk. "Maar we gaan dit verhaal laten werken", zegt een ander. Het is maar de vraag of dat lukt.

Maar Van Looy kent ontegensprekelijk de knepen van het vak en hij speelt met de ruimtelijke mogelijkheden van zijn locaties. In de scène waarin Devreese het moordwapen krijgt, weet hij hoe je met belichting een dreigende sfeer kunt creëren, en van een sequentie in het toilet maakt hij een ongemakkelijk en bloederig stukje cinema op het scherpst van de snee.

Het doet vermoeden dat De premier een onvervalste topper had kunnen zijn, als Erik Van Looy resoluut voor de kaart van een rechtlijnige spektakelthriller had gekozen. Nu blijft zijn nieuwste film een bijzonder verdienstelijke Hollywood-prent-uit-Vlaanderen, met een (te) grote klemtoon op realisme en psychologie. Maar goed, niets moeilijker dan een goed compromis vinden. Zelfs echte premiers bijten er hun tanden op stuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden