Zondag 29/03/2020

Film

"De overwinning in Cannes maakte me onzeker"

Beeld Stefaan Temmerman

Hij studeerde in 2010 af in Gent en mocht het meteen gaan uitleggen in Cannes. Wannes Destoop (29) kreeg er de juryprijs voor zijn kortfilm 'Badpakje 46'. Vier jaar later is er nu 'Billy the Bully', een film over pesten, en is er ook twijfel: "Ik heb soms gedacht aan stoppen, ja."

- "Hi. What's your name?"

- 'Euhm, Wannes Destoop.'

- "Nice to meet you. I'm Uma. Uma Thurman."

- "Oh, hi!"

- "What's that?"

In de balzaal van het Palais des Festivals, stond hij wezenloos om zich heen te staren. In een waas, alsof de werkelijkheid in uitgesteld relais op hem af kwam. In zijn hand hield Wannes Destoop zijn plastic gouden zwemvlies stevig vast. Michel Gondry ('Eternal Sunshine of the Spotless Mind') had even voordien zijn naam afgeroepen - "Wan Destoep" - voor het oog van heren als Robert De Niro en Jude Law, en hem het vlies overhandigd. De juryprijs in de officiële kortfilmcompetitie. "Euh, merci, monsieur Gondry." Nadien was er plotse roem, gratis drank en Uma Thurman. Van het KASK in Gent, naar de bühne in Cannes. Wannes Destoop reed plots op het linkerrijvak.

"En toch", zegt hij nu, "heeft Cannes me wat onzeker gemaakt. Mijn leven was een zeepbel, dagenlang. Een afstudeerfilm die uit 4.000 inzendingen plots tweede eindigde op het grootste filmfestival ter wereld. Dat was en is absurd. Kwam daar nog de kunst en kitsch van Cannes zelf bij. Champagne drinken met De Niro, dat beviel me wel (lacht), maar de realiteit is ver weg in die poppenkast van sterren en fotografen. Ik stond plots bovenaan de ladder, kwam terug thuis en de vraag overviel me meteen: hoe blijf je daar staan?"

Faalangst

Het duurde uiteindelijk zo'n dikke twee jaar voor Destoop opnieuw zelf aan een film schreef. "Stress en druk hebben dat schrijfproces zo lang uitgesteld. 'En? Wat ga je nu doen? Wat is het volgende?' Altijd diezelfde vragen. Tja, wat wil ik eigenlijk doen? En wie ben ik eigenlijk? Die vragen keerden constant terug. Ik was bang om te falen. Bang om te moeten bevestigen. Ik heb soms gedacht aan stoppen, ja. Al heb ik dat nooit echt overwogen. Ben ik wel goed genoeg? Verdienen mijn verhalen het om verteld te worden? Ben ik überhaupt geschikt voor dit soort werk?"

"Bovendien werd mijn subsidieaanvraag bij het VAF (Vlaams Audiovisueel Fonds) aanvankelijk afgekeurd. Dat ik uiteindelijk een kortfilm kon draaien met een budget van 72.000 euro, waarvan 60.000 euro subsidie van het VAF, heeft me gestimuleerd. Zowel de cast als de crew was bereid om zwaar onder de prijs te werken. Dat gaf me vertrouwen: die mensen geloven er echt in. De onzekerheid was verdwenen."

Die nieuwe film ligt in het verlengde van de vorige. 'Badpakje 46' vertelt het verhaal van een jong, mollig meisje dat met horten en stoten haar weg zoekt in het complexe gezinsleven. 'Billy the Bully' snijdt dieper in het vel, en ontrafelt de dynamiek van groepsdruk: het pesten en gepest worden. Hetzelfde register, dat wel, maar veel meer dan 'Badpakje' is 'Billy' dwingend, rauw ook.

"Ik las in een krant het verhaal van twee zelfmoorden", zegt Destoop. "Kort na elkaar beroofden twee jongetjes van 13 jaar zich van het leven. Ik was in shock. Hoe kan een kind in de meest zorgeloze tijd van het leven in een situatie terechtkomen waarbij zelfdoding de enige uitweg lijkt? Die feiten zetten me aan om de thematiek van 'Badpakje' dieper uit te werken en indirect belandde ik bij pesten. Hoe zoiets jongeren helemaal kan tackelen."

Barbara Sarafian als volkse moeder.Beeld rv

'Felle muile'

Wannes Destoop is een West-Vlaming met een felle muile. Altijd is er dat stekelige randje. Maar het pantser is week en barsten zijn moeilijk te lijmen. De dualiteit van 'Billy the Bully' is tevens de dualiteit van Destoop zelf. Dat niks zwart-wit is. Dat de mens een batterij is en alleen de context bepaalt of de plus dan wel de min het haalt.

"Ik heb zelf anderen gepest dat klopt. Maar zelf ben ik ook gepest. Zonder te willen moraliseren probeer ik met 'Billy' die grijze zone te belichten. Dat de grens dader-slachtoffer vaak bijzonder dun is."

"Mijn grote mond maakte mij als kind tot een sterke persoonlijkheid, maar evengoed botste ik zelf op gasten met een nog grotere mond. En werd de dader dus ook slachtoffer."

"In Waregem, op het Heilig Hartcollege, trokken kerels uit het internaat - die me werkelijk haatten - de schoenen van mijn voeten en gooiden die het raam uit. Natuurlijk heeft dat me geraakt. Maar tegelijk werd ik van een busreis naar Disneyland Parijs uitgesloten. De reden? Obscene gebaren, euh, op de dochter van de directeur. Op een bank in de studiezaal. Het meisje voelde zich vernederd en speelde ook nog eens haar oorring kwijt. Ik mocht beschikken (lacht)."

Destoop neemt in wezen geen risico. Noch met 'Badpakje', noch met 'Billy'. Als regisseur blijft hij dicht bij zijn eigen wereld. Hij kent het spectrum aan emoties dat pesten oproept, is bekend met beide kanten, wat 'Billy' een realistische lading geeft.

"Billy zegt op een gegeven moment: "Er heeft er hier eentje zijn Rilatine niet genomen deze morgen', waarop een vechtpartij volgt. De scène komt letterlijk uit mijn eigen jeugd. Ik zei net hetzelfde en eindigde op de grond."

"Dat ik kies voor een leefwereld die ik zelf heb ervaren, is enerzijds wel bewust. Anderzijds merkte ik pas na het schrijven hoe dicht Billy op mijn vel zat. Alleen is hij extremer, staat hij alleen op de wereld. Ik niet."

"Dit verhaal verdient het verteld te worden. Daar twijfel ik niet (meer) aan. Wie werd als eerste gekozen in de turnzaal, en wie als laatste? Dat weet toch iedereen nog? Maak van mij geen voorvechter in de strijd tegen pesten. 'Billy the Bully' is geen promofilm. Wel integendeel."

Wie zowel 'Badpakje' als 'Billy' van de buitenlaag ontdoet en wat verder graaf, botst op de kern van ieder menselijk wezen. Wie wil niet graag gezien worden? Die basale behoefte, de hang naar bondgenoten om het leven door te komen, is de grondlaag van zowel 'Badpakje' als 'Billy'. Het maakt Destoop fan van de broers Dardenne, die sociale betrokkenheid. En van Carlos Reygadas, de Mexicaan die met 'Battle in Heaven' een monumentaal drama neerzette.

"Het is wellicht ook mijn eigen drang: zie mij graag. Al klinkt dat natuurlijk veel te soft. In volle voorbereiding op de film verliet mijn vriendin me. Ik hing twee weken in de touwen, er sloop wat twijfel in het hoofd. Zonder het te beseffen sloop die twijfel ook in de film. Maar ik richtte snel de rug en stond nadien bijzonder scherp en gefocust op de set. Billy krijgt slaag en reageert. Het is in wezen niks anders dan een persoonlijke schreeuw om aandacht."

Die schreeuw komt in Billy uit de mond van een kind van negen. Arthur Dhont. Een blond, mollig ventje, alleen vertrouwd met Chiro en tennis. Hij deed auditie, zonder ooit op een set te hebben gestaan. Hij zag er jongens en meisjes van Studio 100. Vlot, gevat, rad van tong. Arthur had geen ervaring, geen besef, gewoon veel goesting. Destoop op zijn beurt zocht geen typisch dikkerdje om een pathetisch pestverhaal rond te weven. Het kon ook een frèle jongen zijn, met rood haar en een beugel.

Jong talent Arthur Dhont als Billy.Beeld rv

Vaderfiguur

"Ik heb mijn buikgevoel gevolgd bij het casten. Je zoekt voor die rol een kind met een bepaald inlevingsvermogen. Mensen raak je alleen als de emotie die je overbrengt ontdaan is van alle ballast. De schrik moet puur zijn, afgerond. Dat maakt het bijzonder moeilijk. Een kind van negen kun je geen empathie aanleren. Arthur blies me aanvankelijk niet omver. Maar zijn blik gaf me vertrouwen."

"Op de set was ik de vaderfiguur. Je kan een kind niet zomaar voor de leeuwen gooien. Begeleiding is belangrijk. Maar zonder het onversneden talent van Arthur was Billy een miskleun. Hij maakt de film tot wat die nu is. Hij kon alle richtlijnen juist interpreteren. Als je als negenjarig kind plots te horen krijgt wat masturbatie precies is, en je slaagt erin om zelfbevrediging op een geloofwaardige manier neer te zetten in een film, dan kan ik alleen een diepe buiging maken."

Natuurlijk zal 'Billy' nu met een andere bril worden bekeken. 'Badpakje' zal altijd de graadmeter zijn. Mede door de gelijklopende verteltrant, mede door het onderwerp, maar zeker ook door de sfeer en toon. Het grote verhaal van een kleine mens. Destoop is van Waregem, dronk bubbels in Cannes, maar zal de band met West-Vlaanderen nooit helemaal verbreken. Noem hem een realist. Hij kiest niet voor het esthetische van pakweg Bas Devos ('Violet'), noch voor het artistieke van Gust Van den Berghe ('Lucifer'), maar knoopt aan bij de werkelijkheid en wil die ook behouden. Dat de sociale achtergrond van de hoofdpersonages eerder volks is, dan wel marginaal, typeert ook Destoop. Dat er schoonheid zit in de menselijke nietigheid. La grande bellezza.

Maar alle volkse empathie ten spijt, als Cannes aan de telefoon hangt, dan zal hij zich met plezier een nieuwe rol laten aanmeten in het theater dat de Croisette is. Uma zal hem wel herkennen, en Robert drinkt ook graag een glas.

"Natuurlijk hoop ik daar op. 'Billy' is beter dan 'Badpakje', maar dat is vanzelfsprekend geen garantie op succes. Ach, ik ben realistisch genoeg. Maar stiekem..."

'Billy the Bully', in première op Kortfilmfestival Leuven, van 28/11 tot 6/12.

Wannes Destoop (29)

- Werd geboren in Waregem

- Studeerde af in 2010 met onderscheiding aan het Gentse KASK

- Won in 2011 op het Filmfestival van Cannes de juryprijs met 'Badpakje 46'

- Werkte als assistent-regisseur mee aan tv-series 'Clan' en 'In Vlaamse velden', alsook aan de film 'The Broken Circle Breakdown'

- Regisseerde reclamespotjes en de videoclip bij 'The Underside' van School is Cool

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234