Maandag 09/12/2019

DM Zapt

De openheid van Margot Vanderstraeten was zeker non-conformistisch

Margot Vanderstraeten was te gast in ‘Alleen Elvis blijft bestaan’. Stef Selfslagh keek en zag dat het goed was, met de mensheid. Beeld Tom Van Nuffel

Stef Selfslagh zet deze week de blik op oneindig. Vandaag: het Canvas-programma Alleen Elvis blijft bestaan.

Wie uitgesteld tv kijkt, hoeft niet uitgesteld te leven. En dus keek ik pas gisteren naar de Alleen Elvis blijft bestaan-aflevering met schrijfster Margot Vanderstraeten, auteur van het bestsellende Mazzel Tov.

Vanderstraeten liet ons meegenieten van een lang vervlogen tv-gesprek tussen literair journalist Bernard Pivot en schrijfster Marguerite Yourcenar. “Conformisme is een ellendige ziekte”, zei Mourcenar. “Wie zich conformeert, leeft niet echt.”

Op verzoek van Thomas Vanderveken ging Margot Vanderstraeten even later op zoek naar de non-conformiste in zichzelf. “Ik zou graag beweren dat ik soeverein in het leven sta”, zei ze. “Maar ik weet niet of dat zo is. Schrijven is op zich wel een non-conformistische daad – ik kies allerminst voor zekerheid – maar mocht Mazzel Tov niet zo veel succes hebben gehad, zou ik misschien toch een vorm van bitterheid ontwikkeld hebben. Ik was al zo lang aan het schrijven. Ik wou mijn non-conformisme – ook in financieel opzicht – weleens bevestigd zien.”

Je kan je afvragen of non-conformisme dat bevestigd moet worden wel non-conformistisch is, maar de openheid van Margot Vanderstraeten was dat zeer zeker wél. Geef voor het oog van de camera maar eens toe dat je naar een commerciële triomf verlangt, als de culturele etiquette voorschrijft dat de goedkeuring van het publiek je aan je welgevormde reet hoort te roesten.

Vanderstraeten voerde in haar tv-snippers nog meer non-conformisten op: de Joodse violist Yehudi Menuhin, die nauwelijks twee jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog al opnieuw ging optreden in Berlijn; de Brit Nicholas Winston, die in het door de nazi’s overrompelde Praag honderden Joodse kinderen aan hun noodlot hielp te ontsnappen; en de Japanse sushimeester Jiro Ono, die al zijn hele leven de perfecte sushi probeert te bereiden en ‘steeds beter’ verkiest boven ‘steeds meer’.

Gezichtstattoo

Non-conformisme werd zo onaangekondigd het overkoepelende thema van de uitzending. En de dissidentie nam voor één keer niet de vorm aan van een grote bek of een extreme gezichtstattoo, maar wel van liefde, eerlijkheid en vergevingsgezindheid. Decency is the new punk. Dat schreef zenboeddhist Tom Hannes jaren geleden al.

Ook Margot Vanderstraeten en Thomas Vanderveken waren hoffelijk voor elkaar. Híj wees haar goedmoedig op het elitaire karakter van de zin ‘We moeten praten met de gewone mensen’, zíj gaf hem gelijk en verving ‘de gewone mensen’ in de rest van haar discours door ‘de onbekende anderen’.

Dat Canvas in deze tweedrachtige tijden een programma uitzendt waarin interviewer en geïnterviewde elkaar aanvullen in plaats van afbekken: ik zou dat ook zonder uw goedvinden een daad van non-conformisme willen noemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234