Woensdag 01/02/2023

AchtergrondTelevisie

De onderdrukker gewipt: het genie van Terence Nance

‘Random Acts of Flyness’ tart ook in seizoen 2 alle verbeelding. (Beeld uit seizoen 1.) Beeld RV
‘Random Acts of Flyness’ tart ook in seizoen 2 alle verbeelding. (Beeld uit seizoen 1.)Beeld RV

Geen enkel televisieprogramma oogde de voorbije jaren zo radicaal en grensverleggend als Random Acts of Flyness. Het tweede seizoen, dat dit weekend van start gaat, oogt introspectiever en minder hectisch, maar de maker Terence Nance gaat ook deze keer de heikele levensvragen niet uit de weg.

Sasha Van Der Speeten

Het tweede seizoen van Random Acts of Flyness is een zuiveringsritueel. Via een teloorgegane romantische relatie krijgen we een dissectie van menselijke gedragingen voorgeschoteld. De serie wil ons doen nadenken over hoe familie en erfelijkheid ons kleuren. Over hoe elk van ons hunkert naar een menselijke connectie. Psychotherapie en spirituele vervolmaking wisselen er elkaar af.

“We keren ons expliciet naar binnen deze keer”, aldus de bedenker Terence Nance in de podcast Many Lumens. “Random Acts is ontworpen om je bewustzijn te verschuiven. Toen de show pas uit was, vroegen veel mensen zich af hoe zoiets radicaals in vredesnaam op televisie mag verschijnen. Deze keer was er minder tegenstand.”

Die aanvankelijke vertwijfeling mag niet verbazen. Terence Nance is zijn tijd immers ver vooruit. Hij is een ziener. Een beeldenstormer. Een visionair die niet bang is om tegen de haren in te strijken. Nance wordt in één adem genoemd met Afro-Amerikaanse vernieuwers die de grenzen van (zwarte) televisie hebben verlegd zoals Donald Glover, het brein achter Atlanta, en Issa Rae, die met Insecure de hoogste toppen scheerde. Of met stoutmoedige cineasten zoals Jordan Peele en Barry Jenkins.

Ook in de muziek die Nance maakt onder het alias Terence Etc. schuilt een duizelingwekkende branie die hij deelt met de ruimdenkende muzikanten die hij tot zijn vriendenkring mag rekenen: vooruitziende r&b-alternatievelingen zoals Solange, Flying Lotus, Nick Hakim, Saul Williams en Serpentwithfeet.

Maar het is Random Acts of Flyness dat van Terence Nance een household name zal maken. In die uiterst maatschappijkritische, sociaalvoelende serie raast hij als een gek door de hotste topics die de generaties Y en Z het voorbije decennium beroerden: racisme, culturele identiteit, gender, intersectionaliteit, toxische mannelijkheid en het witte patriarchaat. Tegelijk looft hij er de schoonheid van zwarte lichamen en viert hij zwarte seksualiteit in al zijn fluïditeit.

Hij kiest daarvoor niet voor uitleggerige verhalen met kop en staart maar blaast je omver met een woeste collage van dramatische fictie, nieuwsbeelden, animatie, claymation, videoclips en game-esthetiek. Nu is Random Acts activistisch en militant, dan weer poëtisch-romantisch, soms bijtend sarcastisch. Op Twitter noemde een fan de show treffend een “postmodern dystopian negro spiritual”.

Monoliet

De kiem voor Random Acts of Flyness huist in An Oversimplification of Her Beauty, een afstudeerproject van Nance aan de New York University dat hij hermonteerde tot een langspeelfilm die in 2012 veel bijval kreeg op het indiefilmfestival Sundance. In het publiek zat ook de rapper Jay Z, die zo onder de indruk was dat hij zich opwierp tot executive producer. In 2017 gaf het productiehuis HBO Nances kunstenaarscollectief The Fly Movement carte blanche voor een eerste seizoen van Random Acts of Flyness.

Het oorspronkelijke uitgangspunt? “Laten we de onderdrukker uit het centrum van het narratief verbannen”, zo instrueerde Nance zijn medewerkers. “Welke vragen stellen we onszelf?”, zo legde zijn compagnon en romantische partner Naima Ramos-Chapman het verder uit aan Vice. “Welke uiteenlopende identiteiten huizen in onze zwartheid, in onze queerness, en hoe kunnen we ons zwart-zijn openrekken?” Of zoals de journalist Elijah Watson het duidde op de website Okayplayer: “Blackness is geen monoliet. De manier waarop het wordt onderzocht, verkend en gevierd hoeft dat evenmin te zijn.”

Veel zwarte kijkers loven de meerdimensionale blik op de zwarte identiteit in de serie. Beeld RV
Veel zwarte kijkers loven de meerdimensionale blik op de zwarte identiteit in de serie.Beeld RV

Die frisse invalshoek verklaart waarom zoveel zwarte kijkers Nances meerdimensionale blik op de zwarte identiteit loven. Hij stuurt de regie resoluut weg van de witte blik die de mainstreammedia al zolang domineert, anderzijds daagt hij de Afrikaanse diaspora uit zichzelf in vraag te stellen teneinde te ontsnappen aan de restricties van ‘de onderdrukker’, zijnde de eerder genoemde witte mens met zijn benauwende perceptie van de gekleurde medemens.

Gefilosofeer

Het doet enigszins denken aan blaxploitation en aan afrofuturisme: stromingen die in het verleden een plek opeisten voor zwarte mensen in cultuuruitingen die tot dan exclusief wit kleurden. Daarnaast is Random Acts schatplichtig aan Ta-Nehisi Coates en bij uitbreiding James Baldwin, auteurs die zich ook vragen stelden over de betekenis van het zwarte lichaam in een witte westerse wereld. Nance zit ook op de lijn van schrijver-journalist Touré, die met de term post-blackness het caleidoscopische karakter van het zwart-zijn belichtte.

Nance en zijn team tackelen het discriminatiethema hoe dan ook op hoogst originele wijze. In seizoen 1 van Random Acts voerde hij bijvoorbeeld het grappig-groteske tv-programma Everybody Dies op, waarin aan zwarte schoolkinderen wordt voorspeld hoe ze zullen sterven. Of wat te denken van de schalkse infomercial voor schadeloosstellingen voor zwarte slaven in seizoen 2, getiteld ‘bitch betta have my money’?

Dat tweede seizoen kiest voor een opvallend trager tempo. Niet iedereen zal het gefilosofeer over interdimensionaliteit en bewustzijnsverruiming moeiteloos slikken, maar wie voorbij de kosmische mumbo jumbo kijkt, ontdekt opnieuw een innoverend, geniaal stukje televisie dat op onweerstaanbare wijze de wereld om ons heen op losse schroeven zet.

Vanaf 10/12 op Streamz. VORTEX van Terence Etc. is nu uit.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234