Maandag 08/08/2022

InterviewPeter de Caluwe

De Munt-directeur Peter de Caluwe: ‘Alleen als ze de geschiedenis kennen, kunnen mensen weten dat Poetin liegt’

Peter de Caluwe. Beeld Thomas Nolf
Peter de Caluwe.Beeld Thomas Nolf

Bij de presentatie van het volgende seizoen van De Munt kijkt directeur Peter de Caluwe terug op de pandemie, denkt hij na over opera in oorlogstijd en schetst hij een toekomstperspectief.

Stephan Moens

Welke impact heeft de pandemie gehad op De Munt?

“Ik wil de ernst van wat er de voorbije jaren is gebeurd niet in twijfel trekken, maar als er één goed ding uit is voortgekomen, dan wel dat de troepen van De Munt de rangen hebben gesloten. Vroeger was het heel moeilijk om met één stem te spreken over de doelstellingen. Iedereen wist waar hij of zij mee bezig was en hoe dat moest. Maar waarom? Daar werd veel minder over nagedacht. Natuurlijk zijn veel medewerkers moe. Maar zij hebben wel voortgewerkt, zijn blijven geloven in onze missie en hebben geïnvesteerd in de toekomst.

“De pandemie op zichzelf heeft geen negatieve financiële impact gehad. Door niet te kunnen produceren hebben we bespaard. Maar daar zijn we niet blij mee, temeer daar de teller op 1 januari toch weer op nul komt. Positief is dat het publiek blijkt terug te komen. Nochtans hebben zij erg te lijden gehad: elke keer als ze tickets kochten, werd de voorstelling opnieuw geannuleerd en werden ze terugbetaald.

“Maar daarmee zijn onze inkomsten nog niet verzekerd. De staat heeft veel geld uitgegeven aan de pandemie en wie weet hoeveel er naar de oorlog zal moeten vloeien... Er wordt heel veel geïnvesteerd in defensie, in alle betekenissen van het woord. Maar aan de andere kant moeten er offensieve investeringen staan in empowerment van mensen, in educatie. Alleen als ze de geschiedenis kennen, kunnen mensen weten dat Poetin liegt. In onze volgende beheersovereenkomst wordt er elk jaar minder geld gegeven. Dat vind ik een cynische beslissing.”

null Beeld Thomas Nolf
Beeld Thomas Nolf

U moet dus op zoek naar alternatieve financiering?

“Ik ben geen grote fan van het principe van de taxshelter, maar in de gegeven omstandigheden denk ik dat ons plafond moet verhoogd worden tot 5 of 6 miljoen euro of zelfs moet wegvallen. Anders kunnen we onze ambities voor het seizoen 2024-2025, met onder meer Wagners Ring des Nibelungen niet waarmaken. Nochtans is dat een uiterst relevant stuk over macht.”

Hoe kijkt u naar de toekomst?

“Culturele instellingen moeten dringend op lange termijn gaan denken: wat hebben we écht nog nodig? Daarom vind ik de discussie die nu in Brussel gaande is rond de kandidatuur voor Culturele Hoofdstad in 2030 heel interessant. Waar moet de cultuursector in 2030 staan? Participatie is daarbij belangrijk, de grenzen doorbreken, met de verschillende gemeenschappen in Brussel samenwerken. Niet met één project, maar met een visie op lange termijn.”

Dat soort discussie is toch al lang aan de hand? Wat is er concreet nodig om dat duurzaam te maken?

“Dan moeten we naar het onderwijs kijken. Er moeten opnieuw levensbeschouwelijke, culturele vakken komen in het basisonderwijs. Kinderen moeten niet opgeleid worden naar een vak toe, maar naar het mens-zijn. Zij moeten opnieuw voeling krijgen met de geschiedenis, openstaan voor de ander, door literatuur, film, theater, noem maar op. En neen, niet de cultuursector moet daar de verantwoordelijkheid voor dragen, maar het onderwijs. De school is de enige plaats waar iedereen wordt bereikt.”

Wat is dan wel de rol van de cultuursector?

“Het zijn niet de afzonderlijke artistieke projecten die de relevantie uitmaken, al maken ze er deel van uit. We moeten spreken over een groot cultuurproject. In Berlijn moeten ze de Oost-West-tegenstelling oplossen, in Brussel die tussen Noord en Zuid. De kunst leert ons dat we naar een harmoniemodel toe moeten dat vreedzaam samenleven mogelijk maakt. We zijn dat in het macroperspectief misschien kwijtgeraakt, maar in ons microperspectief in De Munt is het constant aanwezig: discussies ja, conflicten nee. Gastartiesten uit het buitenland noemen dat uniek: ‘Je moet naar De Munt komen om dat mee te maken.’ Naar mijn gevoel kan dat model geëxporteerd worden naar andere sectoren.”

In tijden van oorlog?

“Ons standpunt is zeer duidelijk. Wij zijn er om cultuur te brengen naar de mensen, niet om oorlog te voeren tegen een dictator. Daarom drie punten: we veroordelen de Russische agressie heel streng, we hebben begrip voor mensen die geen keuze kunnen maken, en we moeten zorgen voor de slachtoffers. Maar we gaan niet de Russische muziek als geheel cancelen. Tsjaikovski en Sjostakovitsj zijn tijdens hun leven al genoeg door de Russische machthebbers gepest en gecensureerd. We hebben niet het recht om hen uit onze cultuur te verbannen, ze maken er deel van uit.”

Het nieuwe seizoen

Het seizoen 2022-2023 van de Munt bestaat voor een groot deel uit producties die al klaar waren, maar die door de pandemie werden uitgesteld. Daardoor is er niet meteen een thema in te herkennen, maar er zitten wel parels tussen. Een selectie:

1. Bastarda! Een mix uit drie koninginnenopera’s van Donizetti. Voor Peter de Caluwe misschien wel de interessantste productie van het jaar.

2. Henry VIII van Camille Saint-Saëns. Een weinig bekende en dus welkome aanvulling op de vorige.

3. Pikovaja Dama en Jevgeni Onegin van Pjotr Tsjaikovski, evenals De neus van Dmitri Sjostakovitsj. De goede kant van de Russische cultuur.

4. On purge bébé. Op een dolkomisch libretto naar een vaudeville van Georges Feydeau laat Belgiës productiefste operacomponist Philippe Boesmans alle reserves varen.

Opvallend is de aanwezigheid van twee absurde komedies: De neus en On purge bébé. Maar dat heeft het publiek wel verdiend.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234