Dinsdag 24/11/2020

Boeken

De man moet op de schop

Beeld ANP

TV-presentator Matthijs van Nieuwkerk maakt wekelijks een keuze uit de stapel net verschenen boeken. Vandaag: Mannen van Grayson Perry.

Veel mensen schijnen Grayson Perry (60) niet te kennen en dat is eigenlijk niet goed te begrijpen. Ik wil maar ­zeggen: altijd als ik iets van hem zie of lees, denk ik aan Kees de jongen van Theo Thijssen. Sadder and wiser is Per­ry misschien, maar niet te veel. Allebei lieve dromers, je haalt ze er zo uit.

Vazen en wandkleden hebben Perry wereldberoemd gemaakt. Hij versiert ze bijna zonder uitzondering met ­betoverende, overbevolkte zoekplaatjes, waarin naast zijn eigen biografie ook zijn grimlachende commentaar op deze wereld zit verstopt.

Een man in een jurk ook. Perry, ­getrouwd, een dochter, is Engelands bekendste travestiet. Vooral omdat hij voor Channel 4 een aantal zeer succesvolle tv-series heeft gemaakt, waarin hij zijn kleurrijke leven en werk inzet voor – ik kan het niet anders zeggen – art, love, peace & understanding.

Engeland is dol op Perry.

De Britse kunstenaar zou volgende maand in Nederland uit handen van de koning de Erasmusprijs in ­ontvangst nemen. 150.000 euro. ­Omdat hij – de jury zegt het erg sjiek – ‘vraagstukken met betrekking tot schoonheid scherp confronteert met actuele thema’s’. Perry zou die middag toetreden tot een internationale elite in kunst en wetenschap. Eerdere winnaars zijn onder meer Charlie Chaplin en Marc Chagall.

Camilla Parker Bowles en Grayson Perry kletsen bij tijdens het Royal Academy Annual Dinner in 2015.Beeld Photo News

Maar het hele feest gaat niet door en is voorlopig doorgeschoven naar 2021, als covid volente de lucht minder ­zwanger is van ziekte en angst. Zeer spijtig. De ontmoeting tussen de ­koning en Perry kwam in dit lelijke jaar als geroepen. Alleen de foto al. De koning in koningsconfectie naast de laureaat in een zelfontworpen, krankzinnige oranje jurk. Zo had hij ons in elk geval beloofd. Mr. Perry voor één dag als de ontwapenende queen van alle journaalkijkers (voordat hij de ­terugtocht naar de kunstpagina’s zou moeten aanvaarden).

De timing was bovendien perfect geweest. Perry viert juist nu in Engeland successen met zijn tv-programma Grayson’s Art Club, zijn razendsnelle impromptu op de coronacrisis. Het tweede seizoen van deze lockdown-tv is al besteld. Het idee is intiem en eenvoudig: Perry geeft vanuit zijn atelier masterclasses, bijvoorbeeld portret­schilderen, en bespreekt daarnaast de huisvlijt die kijkers hem op verzoek laten zien: teken of schilder een huisgenoot. Kunst als troost, zeker. Een miljoen kijkers per aflevering. Maar goed.

Waar de koninklijke prijsuitreiking niet doorgaat, verschijnt deze week wel Mannen, de vertaling van Perry’s boek uit 2016, The Descent of Men. Gender, dat zal niet verbazen, is een groot thema in zijn oeuvre.

Mannen leest als een flamboyant pamflet. Inzet: de man moet op de schop. Want, ik citeer Perry: ‘Je hoeft je ogen maar open te doen en je ziet dat de man iets afschuwelijks doet. Verkrachters, criminelen, corrupte politici, moordenaars, belastingontduikers, saaie tafelgasten hebben vaak de ­neiging om… nou ja, mannen te zijn.’

De ouderwetse aap, de mythische strijder, jagend op status en seks, moet begraven worden. En als ik Perry vrij mag vertalen: die kuil moet de man zelf graven. Als-ie tenminste ballen heeft. Want de tribe rekent – nu nog – op dominantie en testosteron. En ­zolang dat zo is, blijft vrede op aarde uit zicht. Wie durft? Wie durft het ­ministerie van Mannelijkheid, zoals Perry het noemt, de rug toe te keren?

Ik zou als man willen zeggen, een noodzakelijk boek. Helpt het? Wat Grayson Perry ook maakt, hij is goedgemutst, aangevuurd door een hoofd vol dromen en idealen en niet klein te krijgen door de harde werkelijkheid – daarvoor is zijn geloof in de kracht van kunst te groot. Een tikje naïef wellicht, maar dat heet hoop. Volgend jaar geeft hij de koning een hand. Het zal mij niet verbazen als er tegen die tijd ergens op een muur in Birmingham staat geschreven: Grayson Perry for king and queen of England. Uitroepteken.

Grayson Perry, MannenBalans, 176 p., 15 euro

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234