Maandag 20/01/2020

Tom Wolfe

De man in het witte pak is uitverteld

Tom Wolfe in wit maatpak en bijpassende hoed, in 2012. 'Al op de middelbare school zei ik tegen mezelf: ik wil een beroemde schrijver worden.' Beeld AP

Amerikaans auteur en journalist Tom Wolfe is op 87-jarige leeftijd gestorven. Wolfe werd vooral bekend met bestsellers als The Right Stuff, The Electric Kool-Aid Acid Test en Bonfire of the Vanities.

Tom Wolfe werd in 1931 geboren in Richmond, Virginia, de voormalige hoofdstad van het Amerikaanse Zuiden (tevens het decor van zijn roman A Man in Full uit 1998). Hij speelde levenslang de rol van een verfijnde dandy, met witte maatpakken en bijpassende hoeden.

Wolfe was een van de grondleggers van New Journalism, een vorm van journalistiek die ruim gebruikmaakt van literaire technieken en waarin de persoon van de verteller zelf doorgaans nadrukkelijk aanwezig is, net zozeer als bijvoeglijke naamwoorden, cursieve passages en uitroeptekens. Verslaggevers en essayisten schreven in literaire stijl artikelen over allerlei onderwerpen, zowel luchtige als zwaar politieke, die lazen als een kortverhaal.

Zelf vond Wolfe dat de enige manier om een goed verhaal te vertellen was om erop uit te gaan en ervan verslag te doen. Dat deed hij in de jaren 60 zelf met de subculturen van hippies (The Electric Kool-Aid Acid Test), astronauten (The Right Stuff) en welgestelde linkse activisten (Radical Chic & Mau-Mauing the Flak Catchers), oorspronkelijk in bladen als Esquire en Rolling Stone.

Master of the Universe

Hij begon zijn carrière eind jaren 50 als een reguliere journalist, onder meer bij The Washington Post en The New York Herald Tribune. Na zijn New Journalism-fase richtte Wolfe zich steeds meer op literaire fictie, zoals met de wereldwijde bestseller The Bonfire of the Vanities (1987), dat in het Nederlands vertaald werd als Het vreugdevuur der ijdelheden. Het was een satirische zedenschets van het New York van de jaren 80, bevolkt door ontsporende Wall Street-handelaren, opportunisten en volksmenners. Onvergetelijke hoofdpersoon is Sherman McCoy, een obligatie- handelaar bij wie het veel te snelle succes zo naar zijn hoofd is gestegen dat hij zich een Master of the Universe waant, in zijn onbetaalbare koopflat aan Park Avenue. Het boek werd in 1990 door Brian De Palma verfilmd met in de hoofdrollen Tom Hanks, Bruce Willis en Melanie Griffith.

Na deze internationale bestseller publiceerde Wolfe onder meer nog In alles een man (1998) en Ik ben Charlotte Simmons (2004). Aan elk boek ging uitgebreide research ter plaatse vooraf. Voor zijn laatste roman Back to Blood (2012), vertaald als Terug naar het bloed, trok hij naar immigrantenstad Miami - compleet met een bezoek aan een stripteasetent, gefrequenteerd door Russische rijken. Zijn iconische witte pak verwisselde hij in dit exclusieve geval voor een marineblauwe blazer: Wolfes manier van undercover gaan. In het boek laat hij de stad zien door de ogen van een bonte parade Wolfe-personages - zo mogelijk nog vetter aangezet dan in zijn voorgaande romans.

Statusbevrediging

"Al op de middelbare school zei ik tegen mezelf: ik wil een beroemde schrijver worden", vertelde Wolfe in 2012 aan de Volkskrant, naar aanleiding van de publicatie van zijn laatste boek. "Ik werd aangenomen bij een dagblad en genoot van die druppelsgewijze, vluchtige momenten van statusbevrediging. Het gaf me een enorme boost in de krant te staan. Ik kreeg er de smaak van het verslaggeven te pakken. Voor een schrijver is er geen betere basis. Als een jonge auteur me om advies komt vragen hoe hij het best kan leren schrijven, zeg ik: Leave the building!"

In datzelfde interview sprak de toen 81-jarige Wolfe ook over de dood. "Iedere 80-jarige is zich zeer bewust van de necrologieën. Een vriend zei onlangs: 'We zijn aan de beurt.' Dus in zoverre ben ik ermee bezig, ja. Maar ik denk dat niemand in staat is zich in te beelden dat hij er niet meer is."

Sinds 1978 was Wolfe getrouwd met Sheila Berger, voormalig artdirector van Harper's Magazine. Ze hebben een dochter en een zoon. Volgens zijn literair agent Lynn Nesbit stierf Wolfe maandag in een New Yorks ziekenhuis aan een niet nader gespecificeerde infectie. Hij werd 87 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234