Dinsdag 30/11/2021

Mechelen muurt

De man die Mechelen kleurde

Strook. Beeld TIM DIRVEN
Strook.Beeld TIM DIRVEN

Met een aantal muren en wachtgevels in gedachten stapte kunstenaar Gijs Vanhee naar de Mechelse stadsdienst. Twee jaar later sieren tien muurschilderingen van tien artiesten het straatbeeld en gaat de tentoonstelling Mechelen muurt van start.

Als er één niet-politieke Mechelaar is die kan zeggen dat hij het uitzicht van zijn stad heeft veranderd, dan is het wel Gijs Vanhee. De kunstenaar maakt al sinds de jaren negentig muurschilderingen. Zijn monsters en beesten met zwarte vissenogen duiken overal in de stad op, maar de afgelopen twee jaar zette hij pas echt een stempel op zijn woonplaats.

Als stadsartiest cureerde hij de lege muren van Mechelen. Vanhee nodigde negen kunstenaars uit om elk een gevel onder handen te nemen. Het project begon in 2014 en eindigt nu met een expositie in het Cultuurcentrum. De tentoonstelling stopt deze zomer, maar de muren, die zijn er om te blijven. "Voor zover een muurschildering natuurlijk ooit echt permanent is", zegt Vanhee.

De artiest neemt ons op sleeptocht langs de verschillende murals. De hele wandeling lang schemert een trotse glimlach vanonder zijn baard. Mechelen muurt is dan ook het resultaat van veel lobbywerk.

Gijs Vanhee. Beeld Tim Dirven
Gijs Vanhee.Beeld Tim Dirven
Mark Goss. Beeld Tim Dirven
Mark Goss.Beeld Tim Dirven

"Eigenaars en huurders moesten akkoord gaan en sommigen wilden eerst een voorontwerp zien van het werk dat op hun huis zou staan. Toch hebben de artiesten nooit compromissen moeten sluiten. Het leuke aan deze stad is dat het net groot genoeg is om een stad te worden genoemd, maar niet te groot. Daardoor kun je op een ander niveau werken dan in een grootstad of een dorp."

We houden halt op het binnenplein van een sociale woonwijk. Hier heeft Samuel Vanderveken een abstracte figuur geschilderd. "Deze plek in Mechelen is net als zijn werk een beetje absurd. Het is een van de eerste sociale woonwijken die in het centrum van de stad werden ingeplant. De bedoeling was deze mensen mee te nemen in het leven van de normale stadsomgeving, maar toch slaagden de architecten erin om van deze gebouwen iets dusdanig buitenaards te maken dat geen enkele Mechelaar hier voorbij wandelt. Daarom past Samuels bevreemdende werk er zo goed bij."

De zon is ondertussen onverbiddelijk hard gaan schijnen, we worden langs alle kanten ingehaald door fietsers en langs het water toont Mechelen zich van zijn mooiste kant. "Ik heb deze stad zien heropleven. Als puber merkte ik hoe het hier stilletjes doodging. Op mijn negende sloot de laatste cinema de deuren en in het handvol bars dat overbleef ontstonden vaak relletjes. Veel danscafés verdwenen. Mechelen was een beetje een verwaarloosde plek. De laatste tien jaar klimt de stad uit een diepe put. Veel Mechelaars hebben het gevoel dat ze deel uitmaken van die heropleving. Dat engagement leeft bij de mensen en vind ik alleen maar hier terug."

Bij de volgende stop staan twee muurschilderingen tegenover elkaar. Links een enorm vrouwenfiguur van Milu Correch. Zij is de jongste artieste van het project en komt uit Buenos Aires. "In Argentinië is print vaak te duur en daarom wordt reclame op de muren geschilderd. Milu doet dit als beroep, maar werkt daarnaast ook voor zichzelf."

Waw-effect

Rechts zwemt de pitbull van Bart Smeets. "Bij hem vinden sommige voorbijgangers zijn opbouwwerk maar niets, maar zodra het af is, heerst er bij iedereen een waw-effect. Zijn schilderingen lijken dan ook net echt."

"Deze twee muren waren de eerste. Ze hielpen wel om andere eigenaars te overtuigen. In het begin werd er wel wat gezeurd. 'Met welk geld wordt dit allemaal betaald?' Dat soort dingen. Eens de Mechelaars gewend raakten aan de muren stond iedereen achter het project. Voor deze muurschildering hebben we de haag gesnoeid, zodat ze beter zichtbaar zou zijn." Vanhee wijst een enorme pelikaan aan van de Antwerpse Dzia, die net als Vanhee erg vaak dieren tekent.

Helemaal anders is het illustratieve werk van Shamisa Debroey. Deze striptekenares woont in Mechelen en voor Mechelen muurt maakte ze haar eerste muurschildering. Het resultaat is een grafisch zeelandschap in rood en blauw. Het werk heet Een mijl onder zee en ligt verscholen in de kleine Mosselschelpstraat.

"Een goede muur is voor iedere artiest anders. De ene wil een grote gevel die heel zichtbaar is, de andere een meer verdoken plek. Voor Sam Scarpulla, die een heel grafische zwartwitschildering maakte, koos ik een ruwe ondergrond uit omdat dat goed bij zijn werk paste. Voor de Britse artiest Mark Goss heb ik een gladde muur gezocht. Dat sluit beter aan bij zijn cleane tatoeage-achtige stijl. Zelf vind ik dit soort muren fantastisch." Vanhee wijst naar een wachtgevel waar alle lagen van het huis dat er ooit naast stond nog zichtbaar zijn.

Milu Correch. Beeld Tim Dirven
Milu Correch.Beeld Tim Dirven
Bart Smeets. Beeld Tim Dirven
Bart Smeets.Beeld Tim Dirven

De voorlaatste halte is KreaShit, een street artist die meestal met posters werkt. Hij schilderde het kleinste werk, een Carmen Miranda-achtig figuur met grote ogen.

De nieuwste muur bevindt zich naast een aantal leegstaande garages. De Belgische Strook puzzelde met resthout van deuren, kasten en vloeren een gezicht in elkaar dat mooi opgaat in de omgeving.

Eén stop ontbreekt nog, die van Vanhee zelf. "Alles voorbereiden en zelf schilderen, dat vond ik te stresserend. Maar de muur van café Antverpia is voor mij gereserveerd. Ik ga er een leeuwenkop op schilderen."

In het Cultuurcentrum van Mechelen sluit de tentoonstelling wel af met een verrassing van de stadskunstenaar. Vanhee schilderde met een penseeltje een panoramisch zicht van zijn stad. Met behulp van video- kunstenaar Aitor Biedma zal de tekening via videomapping tot leven komen. Een geluidsband van Koen Vermeulen, die ook deel uitmaakt van een collectief dat Vanhee oprichtte, moet de plekken op de tekening van stadsgeluiden voorzien.

Mechelen muurt: tot 2/8 gratis in Cultuurcentrum Mechelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234